okładka nr 29

W II kwartale 2012 nastroje gospodarcze w województwie lubelskim w stosunku do poprzedniego kwartału poprawiły się: diagnostyczny barometr wzrósł z –9 punktów do –2 punktów, ale jego ujemna wartość oznacza utrzymywanie się w gospodarce pesymizmu. Z drugiej strony wartość barometru okazała się nieco wyższa niż poczynione kwartał wcześniej prognozy, kiedy to przewidywano, że barometr wyniesie –5 punktów. W porównaniu z poprzednim kwartałem poprawiły się nastroje zarówno przedsiębiorców jak konsumentów.

Diagnostyczny barometr nastrojów gospodarczych przedsiębiorców w końcu II kwartału 2012 roku wyniósł 5 punktów i w porównaniu z poprzednim kwartałem wzrósł aż o 8 punktów. Diagnostyczny wskaźnik nastrojów gospodarczych gospodarstw domowych również wzrósł (o 4 punkty), ale jego wartość jest nadal bardzo niska i wynosi –15 punktów. [...] Jednak prognoza na III kwartał zakłada nieznaczne pogorszenie nastrojów. Ogólny prognostyczny barometr nastrojów gospodarczych na III kwartał 2012 roku wynosi –4 punkty.

fragment opracowania
Zmiany nastrojów gospodarczych w województwie lubelskim w II kwartale 2012 r.

 

Spis treści

Kazimierz Górka, Paulina Szyja

Regional Policy of the European Union Versus Sustainable Development

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Sławomir Dorocki

Regional Differentiation in the Development of French Towns —
Quantitative Analysis

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jan Andreasik

Ontology of Offers

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Grabczuk

The European Social Fund and Popularizing Lifelong Learning
and Vocational Education in the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski

Demographic Determinants of the Changes in the Student Population
of the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Józef Bergier, Barbara Bergier

Fewer Domestic Tourists Visit the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Sławomir Dziaduch

Development Potential of Cities in the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Burda, Paweł Cudek, Zdzisław S. Hippe

ProfileSEEKER — system informatyczny wczesnego ostrzegania
małych i średnich przedsiębiorstw przed bankructwem

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski, Jarosław Bielak, Dawid Długosz, Mariusz Poninkiewicz

Zmiany nastrojów gospodarczych w województwie lubelskim
w II kwartale 2012 r.

pełny tekst »

 

Streszczenia

Kazimierz Górka, Paulina Szyja

Regional Policy of the European Union Versus Sustainable Development

The authors begin with the statement that Western Europe, as in the USA, commenced activities aimed at overcoming financial and economic crisis with the bailing out of financial and banking institutions while neglecting stimulation of real economic policy. Nonetheless, the strategic plan of the European Union called ‘Europe 2020’ points out that ensuring lasting economic growth and social development are prerequisite. In the subsequent parts of the article the authors present an evaluation of the importance of regional policy for economic stimulation of the EU. To this end the authors analyze the EU budgetary expenditures on cohesion policy and the impact those expenditures make on sustainable development; they also present some methods of transforming the European economy into a low emission (green) model.

Polityka regionalna Unii Europejskiej a rozwój zrównoważony i trwały

Autorzy zaczynają od stwierdzenia, że działania mające na celu wyjście z kryzysu finansowo-gospodarczego, Europa Zachodnia — podobnie jak USA — zaczęła od ratowania instytucji finansowobankowych, kładąc mniejszy nacisk na ożywienie gospodarki realnej. Tymczasem program strategiczny Unii Europejskiej „Europa 2020” wskazuje na konieczność trwałego wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego. W dalszej części artykułu autorzy podejmują próbę oceny znaczenia polityki regionalnej dla ożywienia gospodarczego Unii. W tym celu analizują m.in. wydatki budżetu UE na tzw. politykę spójności oraz ich związek z rozwojem zrównoważonym i trwałym, a także niektóre sposoby przekształcania europejskiej gospodarki w gospodarkę niskoemisyjną (tzw. zieloną gospodarkę).

Keywords: regional policy, sustainable development, low emission model, EU budgetary expenditures
JEL: R11, R58

Sławomir Dorocki

Regional Differentiation in the Development of French Towns —
Quantitative Analysis

The 20th and 21st centuries are the periods of urbanization. In 2008, for the first time the world’s urban population exceeded 50%. This process is driven mainly by technological, economic and social changes. In the case of Europe, “metropolitan Europe” has already become a commonly used name. However, the question arises as to whether the processes of urbanization take place with the same intensity throughout Europe and if there are any regional differences in these changes. This paper attempts to present regional differences in the development of cities in France. As an indicator of development the changes of city population have been adopted. The analysis was based on the number of urban population in France in the years 1965–2007. The analysis of these changes was carried out in relation to various administrative units: regions, departments, units and urban agglomerations (unité urbaine). After analising the changes of the degree of urbanization of regions an attempt was made to create a model of urban development in various regions of France and, on this basis, forecast their future growth. Finally, selected indicators of socio-economic changes have been compared with the rate of urban population changes. This has been aimed at verifying the influence of individual factors on contemporary processes of urbanization.

Regionalne zróżnicowanie rozwoju miast we Francji

Wiek XX i XXI to okres szybko postępującej urbanizacji. W 2008 roku po raz pierwszy udział ludności miejskiej świata przekroczył 50% ogółu mieszakńców. Proces ten jest stymulowany głównie poprzez współczesne przemiany technologiczne, gospodarcze, demograficzne i społeczne. W przypadku Europy zwykło się już stosować miano „metropolii Europa”. Rodzi się jednak pytanie, czy procesy urbanizacji zachodzą z taką samą intensywnością w całej Europie oraz czy istnieje jakieś regionalne zróżnicowanie tych zmian. W pracy podjęto próbę przedstawienia regionalnego zróżnicowania rozwoju miast we Francji w latach 1965-2007, przy czym szczególną uwagę zwrócono na zmiany zachodzące współcześnie od 1999 roku. Analizę zmiany liczby ludności miast przeprowadzono w odniesieniu do różnych jednostek administracyjnych: regionów, departamentów, aglomeracji i jednostek miejskich. Po prześledzeniu zmian liczby ludności miast oraz stopnia urbanizacji regionów, podjęto próbę stworzenia modelu rozwoju miast w poszczególnych regionach Francji. Na tej podstawie przeprowadzono prognozowanie ich rozwoju w przyszłości. Na koniec porównano wybrane wskaźniki społeczno-ekonomiczne z tempem zmian liczy ludności miast. Działania te miały na celu weryfikację wpływu poszczególnych czynników na współczesne na procesy urbanizacji.

Keywords: France, cities, urbanization
JEL: R1

Jan Andreasik

Ontology of Offers

In the paper, the ontology of individual object and interpretation of it in the area of offers of goods and services is presented and reconstructed by the author. The ontology is defined on the basis of Roman Ingarden’s formal ontology, in particular on the basis of the theory of individual object.

Ontologia produktów i usług

W pracy przedstawiono koncepcje ontologii ofert produktów i usług. Koncepcje oparto na teorii przedmiotu indywidualnego Romana Ingardena. W części pierwszej przedstawiono aparat pojęciowy ontologii przedmiotu indywidualnego. W częsci drugiej przedstawiono podstawowe kategorie ontologii wyrobów i usług.

Keywords: ontology of offers, theory of individual object, Ingarden
JEL: A12, D8

Krzysztof Grabczuk

The European Social Fund and Popularizing Lifelong Learning
and Vocational Education in the Lubelskie Voivodship

The accession of Poland to the European Union created both new opportunities and tasks for many entities. This article presents the analysis of the use of the European funds from the European Social Fund for vocational education (9.2 Improvement of the quality and attractiveness of vocational training) and lifelong learning (9.3 Popularizing formal lifelong learning in school forms). These two measures have been selected by the author because expending these funds on the above mentioned tasks in the current financial perspective of 2007–2012 is one of the most difficult. The SWOT analysis conducted in Poland 2006, i.e. just after implementing the Operational Programme of the European Social Fund, indicated the following: (1) low quality and attractiveness of vocational education system, (2) low popularity of cooperation between employers and schools, (3) weak system of educational-vocational consultancy, (4) weak connections between curriculums and labour market, and (5) low rate of participation of adults in lifelong learning. According to numerous researches, the vocational educational system is at a much lower level than the general education system, and therefore there is not so much interest in it. On the other hand, there is a big demand for graduates of vocational schools on the labour market. The European funds are a chance to improve the quality and attractiveness of vocational education and its promotion. It is also a chance to introduce innovative forms of teaching, equip schools with modern didactic materials, and provide additional entrepreneurship and foreign languages classes. In a modern market economy and with an incredibly fast rate of civilization development, society has to permanently upgrade qualifications and skills to catch up with changing technologies. The modern knowledge-based economy and technological race mean that employers need employees who are better educated. Their knowledge, skills and creativity will have a significant influence on the competitiveness of companies, regions and states.

Europejski Fundusz Społeczny a upowszechnianie kształcenia ustawicznego
i zawodowego w województwie lubelskim

Wstąpienie Polski w struktury Unii Europejskiej stworzyło przed wieloma podmiotami nowe szanse, ale i zadania. Niniejszy artykuł przedstawia analizę wykorzystania środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego na kształcenie zawodowe (9.2. — Podniesienie jakości i atrakcyjności szkolnictwa zawodowego) i ustawiczne (9.3. — Upowszechnianie formalnego kształcenia ustawicznego w formach szkolnych). Te dwa działania zostały celowo wybrane przez autora, ponieważ wydatkowanie środków na te zadania w trwającej perspektywie finansowej 2007–2012 należą do najtrudniejszych. Analiza SWOT przeprowadzona w 2006 r., czyli tuż przed uruchomieniem Programu Operacyjnego Europejskiego Funduszu Społecznego dla Polski wykazała m.in.: niską jakość i atrakcyjność szkolnictwa zawodowego, niewielką powszechność współpracy pracodawców ze szkołami, słaby system doradztwa edukacyjno-zawodowego, słabe powiązania programów kształcenia z rynkiem pracy, niski wskaźnik uczestnictwa dorosłych w kształceniu ustawicznym. Liczne badania wskazują, iż szkolnictwo zawodowe stoi na znacznie niższym poziomie niż szkolnictwo ogólne, dlatego nie cieszy się zbyt dużym zainteresowaniem. Z drugiej strony istnieje dość duże zapotrzebowanie na absolwentów szkół zawodowych na rynku pracy. Środki europejskie dają szanse na podniesienie jakości i atrakcyjności szkolnictwa zawodowego i jego promocji. To także możliwość wprowadzenia innowacyjnych form nauczania, wyposażenia szkół w nowoczesne materiały dydaktyczne, dodatkowe zajęcia w zakresie przedsiębiorczości i nauki języków obcych. We współczesnej gospodarce rynkowej oraz niezwykle szybkim tempie rozwoju cywilizacji, społeczeństwo musi permanentnie uzupełniać swoje kwalifikacje i umiejętności tak, by nadążały one za zmieniającymi mi technologiami. Gospodarka oparta na wiedzy, ale także wyścig technologiczny, sprawiają iż pracodawcy potrzebują coraz lepiej wykształconych pracowników. Ich wiedza, umiejętności i kreatywność będą miały bardzo istotny wpływ na konkurencyjność firm, regionów, państw.

Keywords: European Social Fund, lifelong learning, vocational education
JEL: R11

Mieczysław Kowerski

Demographic Determinants of the Changes in the Student Population
of the Lubelskie Voivodship

Demographic processes are one of the fundamental factors determining the number of students. This article presents the analysis of the demographic processes’ influence on the current and future number of students in the Lubelskie Voivodship — a region of the NUTS 2 level, located in eastern Poland, bordering on Byelorussia and Ukraine. We used the auto-regression model to produce the forecast which indicates that through the year 2035 we will be experiencing drastic, permanent decline in the numbers of Polish students in the Lubelskie Voivodship, caused by the predicted significant decrease in the number of high school pupils.

Demograficzne uwarunkowania zmian liczby studentów
w województwie lubelskim

Procesy demograficzne rozumiane jako zmiany liczby i struktury ludności są jednym z podstawowych czynników determinujących liczbę studentów. W artykule zaprezentowano wyniki analizy wpływu procesów demograficznych na obecną i prognozowaną liczbę studentów w województwie lubelskim — regionie poziomu NUTS 2 graniczącym z Białorusią i Ukrainą. Do opracowania prognoz liczby studentów do 2035 roku zastosowano modele autoregresyjne, z których wynika, że region w przyszłości doświadczy drastycznego spadku liczby studentów wywołanego prognozowanym znaczącym zmniejszeniem się liczby młodzieży w wieku podejmowania studiów wyższych.

Keywords: student population in Lubelskie Voivodship, forecast through 2035
JEL: J11, J24

Józef Bergier, Barbara Bergier

Fewer Domestic Tourists Visit the Lubelskie Voivodship

Mapping out a strategy for the development of tourism requires systematic observance of the changes over longer and shorter periods of time. An analysis of the gathered data on domestic tourists visiting the Lubelskie Voivodship in the years 2001–2010 concerned: the number of tourists, the purposes of the visits, the accommodation, and the seasonal choice of the visits. The analysis that was made shows an unfavorable view of domestic tourism in the Lubelskie Voivodship in terms of the number of tourists, the accommodation and the purposes of the visits. The only favorable premise is the increasing percentage of tourists visiting the region in the winter. The ongoing discussion on the proper strategy for the Lubelskie Voivodship for the following years thus should be adjusted to reflect its assets for tourism.

Mniej turystów krajowych odwiedza Lubelszczyznę

Wyznaczanie strategii rozwoju turystyki wymaga systematycznego śledzenia zmian na przestrzeni krótszych i dłuższych okresów. Analiza materiału ilościowego związanego z odwiedzinami Lubelszczyzny przez turystów krajowych w latach 2001–2010 dotyczyła: liczby turystów, celów ich pobytu, miejsca zakwaterowania oraz sezonowości pobytów. Dokonana analiza przedstawia niekorzystny obraz turystyki krajowej na Lubelszczyźnie tak w liczbie turystów, miejsca zakwaterowania jak i celów pobytów. Jedyną korzystną przesłanką jest zwiększający się udział turystów w okresie zimowym. Trwająca obecnie dyskusja nad strategią rozwoju woj. lubelskiego na kolejne lata wymaga korekty w stwierdzeniu, że mocną stroną są jego walory turystyczne.

Keywords: domestic tourism, the Lublin region, current tendencies
JEL: R11, L83

Sławomir Dziaduch

Development Potential of Cities in the Lubelskie Voivodship

The goal of the article was the analysis of the development potential of cities in the Lubelskie Voivodship based on endogenous factors. As a main research method the analytical hierarchy process was used. The method solves decision-making problems presented in the form of multi-criteria hierarchical structure. The weights of elements in each level of the hierarchy were obtained as a result of pair-wise comparisons of components constituting development potential. The development potential based on endogenous factors was divided into 5 components: human and social capital, standard of living, economic potential, the local government activity and tourism potential. In terms of development potential Lublin was at first place. The largest city in the region had the best synthetic indices in terms of human and social capital, standard of living and economic potential. The city with the best local government activity was Janów Lubelski, and the highest level of tourism was noted in Kazimierz Dolny. The development potential of cities indicated considerable diversification in groups of administrative functions (cities with powiat status, powiat cities and other cities) as well as territorial division. The lowest development potential was in cities located in the southeast part of the voivodship: Tyszowce, Łaszczów, Szczebrzeszyn, Józefów and also Annopol, Kock and Rejowiec Fabryczny. They were characterized by low transport accessibility, as well as demographic and social problems.

Potencjał rozwojowy miast w województwie lubelskim

Celem artykułu była analiza potencjału rozwojowego miast województwa lubelskiego w oparciu o czynniki endogeniczne. Główną metodą badawczą był analityczny proces hierarchiczny. Metoda ta pozwala rozwiązywać problemy decyzyjne zaprezentowane w postaci wielokryterialnej struktury hierarchicznej. Wagi poszczególnych elementów na każdym poziomie hierarchii uzyskano za pomocą porównań parami komponentów składających się na potencjał rozwojowy. Potencjał rozwojowy oparty na czynnikach endogenicznych został podzielony na 5 komponentów: kapitał ludzki i społeczny, warunki życia, potencjał ekonomiczny, aktywność władz samorządowych i potencjał turystyczny. Miastem mającym największy potencjał rozwojowy był Lublin. Największe miasto w regionie uzyskało najlepsze syntetyczne wskaźniki w 3 komponentach: kapitał ludzki i społeczny, warunki życia i potencjał ekonomiczny. Największą aktywność wśród jednostek samorządu terytorialnego przejawiały władze Janowa Lubelskiego, natomiast pod względem potencjału turystycznego najlepszym miastem był Kazimierz Dolny. Potencjał rozwojowy miast był istotnie zróżnicowany w grupach utworzonych ze względu na funkcje administracyjne (miasta na prawach powiatu, miasta powiatowe i pozostałe miasta) i podział terytorialny. Najniższym poziomem potencjału rozwojowego charakteryzowały się miasta położone w południowo-wschodniej części województwa: Tyszowce, Łaszczów, Szczebrzeszyn, Józefów, a także Annopol, Kock i Rejowiec Fabryczny. Miasta te cechowały się niską dostępnością transportową oraz problemami demograficznymi i społecznymi.

Keywords: Analytical Hierarchy Process, endogenous growth, regional development, cities in Lubelskie Voivodship, decision-making process
JEL: R11, O18

Andrzej Burda, Paweł Cudek, Zdzisław S. Hippe

ProfileSEEKER — system informatyczny wczesnego ostrzegania
małych i średnich przedsiębiorstw przed bankructwem

W artykule przedstawiono budowę systemu informatycznego ProfileSEEKER do wczesnego ostrzegania małych i średnich przedsiębiorstw przed bankructwem. Opracowany system stanowi zespół pięciu klasyfikatorów, wykorzystujących różnorodne topologie sztucznych sieci neuronowych oraz sieć przekonań Bayesa, wspomagany metodami nadzorowanego uczenia maszynowego. Sprawność systemu oceniono stosując nową metodę walidacji, nazwaną metodą walidacji kolejkowej.

ProfileSEEKER — Early Warning System for Predicting Economic Situation
of Small and Medium Enterprises

This paper presents the construction of the ProfileSEEKER – the information system for early warning small and medium-sized enterprises from bankruptcy. The developed system is a set of five classifiers, using a variety of topologies of artificial neural net-works and Bayes belief network, supported by supervised machine learning methods. System performance was evaluated using the original validation, called queue validation procedure.

Keywords: predicting economic situation SMEs, artificial neural networks, machine learning, queue validation
JEL: C45, L25