okładka t. 11 nr 1

Quarterly surveys of economic sentiment in the Lubelskie Voivodship have been conducted since the 2nd quarter of 2001. So far 46 surveys have been carried out and 17600 questionnaires collected from entrepreneurs and around 18700 questionnaires from households. The analysis of the trends of economic sentiment indices permit one to reach the conclusion that in the investigated period the economy of Lubelskie Voivodship has gone through the full medium term business cycle, which began with the 2001 recession and through the recovering phase of 2004–2006 entered the boom phase of 2007 — the first half of 2008 with the peak in the 4th quarter of 2007 and then the slowdown in the economy which ended in the 2009–2010 recession with the “doldrums” registered in 2nd quarter of 2009. These conclusions can be confirmed by econometric smoothing with the Hodrick-Prescott filter for long-term trends of general and entrepreneurs’ economic sentiment indices and sector confidence indices.

fragment artykułu
The Economic Sentiment Index as a Tool of Estimation of the Growth Rate of GDP in Regions. An Example of the Lubelskie Voivodship

 

Spis treści

Anna Golejewska

Human Capital and Regional Growth Perspective

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Roman Rudnicki, Ewa Kacprzak, Anna Dubownik

Regional Differences in the Absorption of Financial Support
by Agricultural Holdings and Changes in the Level of Agriculture
in Poland in the Years 2004–2009

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Dorota Raczkiewicz, Marta Dolecka

The Educational and Professional Careers of Women in Poland

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Wiesława Gierańczyk, Wieńczysław Gierańczyk

Przestrzenne zróżnicowanie infrastruktury turystycznej w Polsce
w świetle typologii obszarów wiejskich według OECD i EUROSTAT

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski

The Economic Sentiment Index as a Tool of Estimation of
the Growth Rate of GDP in Regions. An Example of the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Iwona M. Batyk

Diversification and Divestments of Agricultural Farms
in Warmińsko-Mazurskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Wiesław Romanowicz, Józef Bergier, Dorota Tomczyszyn

Age as a Differential Factor of the Activity of Disabled People
in the Rural Areas of the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Beata Płoszaj-Witkowska, Sandra Rusek

Rozwój i promocja obszarów wiejskich na przykładzie koncepcji ogrodu
dla osób niepełnosprawnych

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski, Jarosław Bielak, Dawid Długosz, Mariusz Poninkiewicz, Andrzej Salej

Zmiany nastrojów gospodarczych w województwie lubelskim
w III kwartale 2012 r.

pełny tekst »

Ryszard Orłowski

Recenzja książki Mariana Kozaczki Gospodarka Polski w latach 1989–2009

pełny tekst »

Mieczysław Kowerski

Omówienie książki Tadeusza Palmowskiego Kaliningrad —
szansa czy zagrożenie dla Europy Bałtyckiej.
Monografia społeczno-gospodarcza

pełny tekst »

Konrad Walczyk

„Badania koniunktury — zwierciadło gospodarki”
Relacja z konferencji naukowej, SGH, 6–7 grudnia 2012 r.

pełny tekst »

 

Streszczenia

Anna Golejewska

Human Capital and Regional Growth Perspective

Accumulation of human capital is one of the major determinants of economic growth. In the last decades, theoretical and empirical literature has analysed this issue at regional level, providing interesting results. The analysis focuses on 35 regions of the Visegrad Group (NUTS 2 level) in 2002–2009 and is based on Eurostat Regional Statistics. The objective was to compare competitiveness and human capital intensity in the Visegrad Group regions, verify the existence of correlation and thus potential human capital growth effects. The analysis comprised two groups of indicators: measures of competitive position and human capital education indicators, as measures of competitive ability. The results showed that there have been and continue to be substantial differences among the regions as regards competitiveness and human capital. According to the correlation results, one can suppose — following the research assumptions — that human capital could have positive impact on regional competitiveness in the Visegrad countries in 2002–2009. However, one cannot forget that the relation between wealth and human capital can be reverse. Level of wealth and structure of the regional/local economy could affect the level and quality of human capital. Regardless of this, in the case of Visegrad Group regions, further econometrical research is still needed.

Kapitał ludzki a perspektywa wzrostu regionalnego

Akumulacja kapitału ludzkiego stanowi jedną z podstawowych determinant wzrostu gospodarczego. W ostatnich dziesięcioleciach, regionalne analizy teoretyczne i empiryczne doprowadziły do ciekawych wniosków. W niniejszym opracowaniu, analizą objęto 35 regionów Grupy Wyszehradzkiej (poziom NUTS 2) w latach 2002-2009. Wykorzystano dane pochodzące z bazy Eurostat Regional Statistics. Celem analizy było porównanie konkurencyjności i intensywności kapitału ludzkiego oraz weryfikacja korelacji i tym samym potencjalnego wpływu kapitału ludzkiego na wzrost gospodarczy analizowanych regionów. Analizą objęto dwie grupy wskaźników: mierniki pozycji konkurencyjnej i potencjału konkurencyjnego, w postaci wskaźników edukacji. Rezultaty analizy potwierdziły istotne i utrzymujące się różnice w zakresie konkurencyjności i kapitału ludzkiego. Bazując na założeniach teoretycznych i wynikach korelacji, można przypuszczać, że kapitał ludzki miał pozytywny wpływ na konkurencyjność regionów Grupy Wyszehradzkiej w latach 2002-2009. Należy jednak zaznaczyć, że relacje między kapitałem ludzkim i poziomem dobrobytu mogłyby być odwrotne. Poziom zamożności i struktura regionalnej/lokalnej gospodarki mogą bowiem warunkować poziom i jakość kapitału ludzkiego. W związku z powyższym, konieczne pozostaje przeprowadzenie kolejnych analiz, w tym analizy ekonometrycznej.

Keywords: regional competitiveness, human capital, Central and Eastern European Countries
JEL: R11, J24, P25

Roman Rudnicki, Ewa Kacprzak, Anna Dubownik

Regional Differences in the Absorption of Financial Support
by Agricultural Holdings and Changes in the Level of Agriculture in Poland
in the Years 2004–2009

The article offers an analysis of the volume of financial support absorbed by agricultural holdings in Poland against the background of changes in the level of farming during the country’s EU membership (the years 2004–2009). The transfer of EUR 21 billion of assistance contributed to the development of Polish farming to a limited extent only. This was largely due to the structure of the funds being unfavourable from the point of view of the development of agriculture, in particular because of a large proportion of passive forms of EU support (area payments). Of no little importance was also the fact that some of the operational measures were intended to improve the natural environment and put farms on a non-agricultural development path rather than bring about an increase in the production level and competitiveness of agriculture.

Regionalne zróżnicowanie absorpcji wsparcia finansowego gospodarstw rolnych
a zmiany poziomu rozwoju rolnictwa w warunkach członkowstwa Polski w UE
(lata 2004–2009)

Artykuł dotyczy analizy porównawczej wielkości absorpcji wsparcia finansowego gospodarstw rolnych w odniesieniu do zmian poziomu rolnictwa w okresie członkostwa Polski w UE (lata 2004-2009). Wykazano, że transfer 21 mld euro środków pomocowych w ograniczonym stopniu przyczynił się do rozwoju polskiego rolnictwa, co przede wszystkim było efektem wysokiego udziału płatności obszarowych, często mających charakter wsparcia socjalnego (71% ogółu pozyskanych środków).

Keywords: Common Agricultural Policy, financial support of agricultural holdings, development of agriculture, Poland
JEL: R51

Dorota Raczkiewicz, Marta Dolecka

The Educational and Professional Careers of Women in Poland

Both women and men in their lives have at least two careers: educational and professional. These careers can differ according to gender. The aim of this paper is to analyze educational and professional career differences between men and women using some macro indicators to correlate these two career indicators, as well as to investigate the diversity of the indicators among regions in Poland and other European Union countries, and to establish the position of Poland within the EU with respect to these indicators.

Edukacyjne i zawodowe kariery kobiet w Polsce

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni, realizują w swoim życiu co najmniej dwie kariery: edukacyjną i zawodową. Te kariery różnią się od siebie w zależności od płci. Celem artykułu jest przeanalizowanie różnic w karierach edukacyjnej i zawodowej między mężczyznami a kobietami przy wykorzystaniu wybranych wskaźników na poziomie makro, zbadanie korelacji między wskaźnikami tych dwóch karier, jak również zbadanie zróżnicowania rozpatrywanych wskaźników pomiędzy województwami w Polsce oraz pomiędzy krajami Unii Europejskiej, jak również ustalenie pozycji Polski w Unii Europejskiej pod względem tych wskaźników.

Keywords: educational career, professional career, women
JEL: I24, J16

Wiesława Gierańczyk, Wieńczysław Gierańczyk

Przestrzenne zróżnicowanie infrastruktury turystycznej w Polsce
w świetle typologii obszarów wiejskich według OECD i EUROSTAT

Opracowanie porusza problem przestrzennego zróżnicowania infrastruktury turystycznej mierzonej potencjałem turystycznej bazy noclegowej (wskaźnik Charvata — Tch) oraz intensywności ruchu turystycznego (wskaźniki Schneidera — Ts). Zagadnienie to zostało przedstawione w dwóch ujęciach przestrzennych – według typologii OECD i EUROSTAT. W obydwu wydzielono regiony o charakterze przeważająco wiejskim (PW), pośrednim (P) oraz przeważająco miejskim (PM). Odmienne są jednak kryteria typologii i stąd różna jest liczba regionów zaliczonych do poszczególnych typów. Duże różnice w natężeniu wartości wskaźników, zarówno Charvata jak i Schneidera, pomiędzy regionami zaliczonymi do różnych typów wynikają nie tylko z odmiennego charakteru tych obszarów, np. gęstość zaludnienia czy udziału ludności miejskiej, ale również z preferencji i zachowań turystów. Regiony o charakterze przeważająco wiejskim nie są jednak wewnętrznie jednolite. Najlepiej rozwinięta baza noclegowa (Tch) znajduje się na obszarach o najwyższych walorach turystycznych — nadmorskim oraz górskim. Tutaj również jest najwyższa intensywność ruchu turystycznego (Ts). Najsłabiej rozwiniętą infrastrukturą noclegową oraz zainteresowaniem turystów cechują się regiony przeważająco wiejskie z Mazowsza oraz Polski Wschodniej.

Spatial Diversity of Tourist Infrastructure in Poland
in View of the OECD and EUROSTAT Typology of Rural Areas

The paper raises the issue of spatial differentiation of tourist infrastructure measured by the potential of tourist accommodation (Charvát index — Tch) and the intensity of tourist traffic (Schneider index — Ts). This issue is presented in two spatial approaches — according to the typology of the OECD and that of EUROSTAT. The analysis shows that, in relation to the whole of Poland, the regions of a predominantly rural (PW) character have a much lower saturation with accommodation base (Tch). According to the OECD methodology the Tch index in such areas is nine times lower, while according to EUROSTAT three times lower than in predominantly urban areas. This phenomenon is more intense in the view of the first typology due to the specific criteria for delimiting areas of predominantly urban character. Also, the intensity of tourist traffic (Ts) by both typologies is twice lower in predominantly rural areas. This is due to a different nature of preferences and behavior of tourists. Rural areas are dominated by various forms of leisure tourism, while in cities tourist stays for a significantly shorter time. However, predominantly rural regions are not internally consistent. The best-developed tourist accommodation base (Tch) is located in the areas of the top tourist attractions — at the seaside and in the mountains. Also it is there where the highest intensity of tourist traffic (Ts) is recorded. The least-developed accommodation infrastructure as well as lowest tourist interest were recorded for the predominantly rural regions of Mazovia and Eastern Poland. Although trends of diversification of tourist infrastructure in the PW areas delimited by different methods are similar, they may not be a reference for each other. As all the coastal regions and the regions of the Masurian Lake District are not, according to the Eurostat classification, PW areas, the differences in the values of the indexes representing the state of their accommodation base and their attractiveness to tourists are significant. Therefore, only the internal differentiation of an area classified by one of the methods can be subjected to comparison.

Keywords: OECD and EUROSTAT regional typology, Urban-rural typology for the regions of NUTS 3, Predominantly rural regions, Charvat's indicator, Schneider's indicator
JEL: O18

Mieczysław Kowerski

The Economic Sentiment Index as a Tool of Estimation
of the Growth Rate of GDP in Regions. An Example of the Lubelskie Voivodship

GDP per capita is one of the basic criteria for granting European funding to particular regions. However, in Poland the Central Statistical Office calculates the GDP value in regions with a two-year delay. Therefore, it is important to create tools which, with greater accuracy, would make it possible to estimate the growth rate of GDP in regions much earlier than the publications of the Central Statistical Office. In the article, in order to estimate the growth rate of GDP in regions, the autoregressive model is put forward, in which the voivodship entrepreneur’s economic sentiment index is used as one independent variable. The sentiment index is calculated on the basis of a survey, and its value is already known a month after the end of the year, which makes it possible to bring forward the estimation of the growth rate of GDP. Using the proposed model, the growth rate of GDP in the Lubelskie Voivodship in the years 2011–2012 was estimated.

Barometr nastrojów gospodarczych jako narzędzie szacowania
tempa wzrostu gospodarczego w regionie. Przykład województwa lubelskiego

Wartość PKB na mieszkańca jest jednym z podstawowych kryteriów przyznawania poszczególnym regionom funduszy europejskich. Natomiast w Polsce Główny Urząd Statystyczny oblicza wartość PKB w ujęciu regionalnym z dwuletnim opóźnieniem. Dlatego też istnieje potrzeba stworzenia narzędzi, które z dużą dokładnością pozwoliłby na o wiele wcześniejsze niż publikacje GUS szacowanie tempa wzrostu PKB w regionach. W artykule do szacowania tempa wzrostu PKB w regionach proponuje się model autoregresyjny, w którym jako jedna ze zmiennych objaśniających występuje barometr nastrojów gospodarczych przedsiębiorców województwa. Barometr nastrojów obliczany jest na podstawie badań ankietowych i jego wartość znana jest już miesiąc po zakończeniu roku, co umożliwia znaczne przyśpieszenie szacowanie tempa wzrostu PKB. Korzystając z zaproponowanego modelu oszacowano tempo wzrostu PKB w województwie lubelskim w latach 2011–2012.

Keywords: estimation of the growth rate of GDP, economic sentiment index, Lubelskie Voivodship
JEL: E3, R11

Iwona M. Batyk

Diversification and Divestments of Agricultural Farms
in Warmińsko-Mazurskie Voivodship

Diversification of the agricultural production structure and the use of farm land, capital and labor to conduct activities other than agriculture is a sign of entrepreneurial activity among farmers. The main objective of diversification is a more efficient use of farm resources, not only in agricultural activities, but also to a large extent in non-agricultural activities. The aim of the study is to determine the scale of farm diversification and regional diversification, and an indication of the non-agricultural activities. This article presents the results of the studies carried out on farms engaged in agro-tourism in the regions of Warmia and Mazury. The aim of the study was to identify the motives behind tourism activities and to understand why farms divest.

Dywersyfikacja i dywestycje gospodarstw rolnych
w województwie warmińsko-mazurskim

Różnicowanie struktury produkcji rolniczej oraz wykorzystanie zasobów ziemi, kapitału i pracy w gospodarstwach do prowadzenia działalności innej niż rolnicza jest przejawem aktywności i przedsiębiorczości rolników. Głównym celem dywersyfikacji jest bardziej efektywne wykorzystywanie zasobów gospodarstw rolnych, nie tylko na działalność rolniczą, ale też w dużej mierze na działalność pozarolniczą. Celem opracowania jest określenie skali zjawiska dywersyfikacji gospodarstw rolnych i jego zróżnicowania regionalnego oraz wskazanie rodzajów działalności nierolniczej. Zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w gospodarstwach rolnych prowadzących działalność agroturystyczną na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. Celem badań było m.in.: określenie motywów podejmowania działalności agroturystycznej oraz poznanie przyczyn dywestycji w gospodarstwach rolnych.

Keywords: diversification, divestments, agrotourism
JEL: R12

Wiesław Romanowicz, Józef Bergier, Dorota Tomczyszyn

Age as a Differential Factor of the Activity of Disabled People
in the Rural Areas of the Lubelskie Voivodship

The authors present financial aspects of the lives of the disabled living in the Lubelskie Voivodship in the context of age. All the data included are a result of empirical studies conducted in the rural areas. From the presented findings it ensues that the younger the age category of the respondents, the stronger the sense of the material wealth and higher economic status. The above attitudes are a result of better adaptation of the youth to the realities of everyday life and diversified sources of income. Taking this into consideration, it needs to be said that despite major economic problems the rural disabled face, we can observe systematic change in the awareness of this social group.

Wiek jako czynnik różnicujący warunki funkcjonowania osób niepełnosprawnych
w środowisku wiejskim województwa lubelskiego

Autorzy niniejszego opracowania przedstawią materialne aspekty życia osób niepełnosprawnych, zamieszkałych w województwie lubelskim, w kontekście wieku. Wszelkie dane zawarte w tym opracowaniu są wynikiem autorskich badań empirycznych przeprowadzonych w środowiskach wiejskich. Z przedstawionych wyników badań wynika, że im młodsza kategoria wiekowa badanych tym występuje wyższe poczucie dostatku materialnego i wyższy status ekonomiczny. Takie postawy są wynikiem lepszego przystosowania się ludzi młodych do realiów życia codziennego oraz zróżnicowanego źródła dochodów. Przyjmując to założenie należy stwierdzić, że mimo dużych problemów ekonomicznych z jakimi borykają się osoby niepełnosprawne zamieszkałe na wsi systematycznie następuje proces zmian świadomościowych w tej grupie społecznej.

Keywords: disability, age, financial situation, rural environment
JEL: I14

Beata Płoszaj-Witkowska, Sandra Rusek

Rozwój i promocja obszarów wiejskich na przykładzie koncepcji ogrodu
dla osób niepełnosprawnych

W artykule przedstawiono koncepcję zagospodarowania ogrodu zlokalizowanego wokół domu pomocy społecznej, która uwzględnia potrzeby osób niepełnosprawnych. Koncepcja obejmuje stworzenie miejsc dla spędzenia wolnego czasu otoczonych roślinnością. W koncepcji widoczne są poszczególne narządy symbolizujące zmysły. Każdy z tych narządów stanowi odrębne miejsce ogrodu, zaprojektowane w taki sposób, aby adekwatnie do narządu uruchomić swe zmysły. Główną cechą koncepcji projektowej jest stworzenie miejsca bezpiecznego i spokojnego, w którym osoby niepełnosprawne będą mogły czuć się bezpiecznie i komfortowo, ale i także będą mogły spędzać tam swój czas wolny.

Development and Promotion of Rural Areas Based on a Concept of a Garden
for the Disabled

This article presents a concept of a garden arrangement for meeting the needs of the disabled from the Social Support Centre in Zakrzewo. The concept assumes the creation of green places suitable for spending free time. The concept consists of the particular organs which symbolise the particular senses. Each of the organs is located in a separate section of the garden. The design of these sections stimulate the particular senses. The main property of the arrangement was to create a safe and calm place for the disabled to learn in safety and comfort as well as to spend their free time.

Keywords: the disabled, gardens, senses, Social Support Centre in Zakrzewo
JEL: I20