okładka t. 12 nr 1

The local border traffic agreement between Poland and Ukraine was signed in 2008. It was a sign of sincerity in the strategic partnership between Poland and Ukraine and a declaration of enhanced and intensified cooperation. This was expressed by the presidents of both countries in their joint communication in December 2007: “Due to the accession of the Republic of Poland to the Schengen area, both sides will make their best efforts to ensure that our common border is the line of cooperation between Poland and Ukraine. We want to make passenger traffic as liberal as possible for citizens of both countries. The Republic of Poland and Ukraine consider increased joint border control, development of border infrastructure and conclusion of a bilateral agreement on local border traffic, as a necessity.”

fragment artykułu
Cross-Border Cooperation Between the European Union and Neighbouring Countries.
Practical Facilitations in the Form of Local Border Traffic

 

Spis treści

Piotr Witkowski

Cross-Border Cooperation between the European Union and Neighbouring Countries. Practical Facilitations in the Form of Local Border Traffic

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Piotr Gradziuk

The Potential of Straw for Energy Purposes in Poland

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jan Andreasik

Ontology of Information about an Enterprise Found in Press Articles

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Soroka, Anna Mazurek-Kusiak

Corporate Social Responsibility in the Opinion of Residents of Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Rafał Warżała

Business Cycle Barometer as a Method of Economic Diagnosis and Forecasts
in the Case of Warmia and Mazury Region

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Piotr Maleszyk

The Determinants of Labour Demand in the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Barbara Gradziuk

The LEADER Programme as a Tool of Promoting Rural Development
(case study)

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Anna Dudzińska, Dariusz Świerk, Marzena Jeleniewska, Piotr Urbański

Perception-Based Valuation of Landscape in the Area around Lake Rusałka
in Poznań, Poland, Using Wejchert’s Impression Curve Method

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Monika Urbaniak

Devolution in the Italian Healthcare System.
The Role of Regions in Organizing Healthcare after 2001

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Dorota Tomczyszyn, Józef Bergier, Wiesław Romanowicz, Zofia Kubińska

Barriers to Professional Activity in the Opinion of the Disabled and Employers
from Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Tomasz Derewiecki, Krzysztof Mroczek, Małgorzata Mroczek, Marta Duda,
Danuta Chmiel-Derewiecka, Piotr Majcher

Risk Factors Determining the Occurrence of Obesity among Women
in the Zamość County

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Rafał Sapuła, Adam Topolski, Joanna Sapuła, Michał Idzikowski, Sylwia Rogowska

Socioeconomic Status of MS Patients in the Podkarpackie Voivodship —
a Pilot Study

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski, Magdalena Kowal

Marital Separation in Poland. Regional Approach

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Pancerz, Arkadiusz Lewicki

Extracting Decision Rules from Linguistic Data Describing Economic Phenomena. The Approach Based on Decision Systems over Ontological Graphs and PSO

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jan Andreasik

Knowledge-Based System for Assessment of Economic Situation of Enterprise

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Streszczenie książki Bożeny Ryszawskiej Zielona gospodarka —
teoretyczne podstawy koncepcji i pomiar jej wdrażania w Unii Europejskiej

(tekst w j. angielskim)
pełny tekst »

 

Streszczenia

Piotr Witkowski

Cross-Border Cooperation between the European Union and Neighbouring Countries. Practical Facilitations in the Form of Local Border Traffic

Cross-border cooperation includes a broad range of contacts between representatives and institutions of national authorities, universities, educational, cultural and sport associations, economic entities, non-governmental organizations and communities living in the territories situated on both sides of the border. Restrictions and border barriers, which hamper the possibilities of cross-border movement of persons and goods, are detriments to implementation of this form of international cooperation. Community rules of local border traffic (LBT) are the facilitations of this cooperation. It becomes possible with the signing of international agreements between the Member States of the European Union and what are known as ‘third party’ countries neighbouring with them. This prospect is fully confirmed by the Polish-Ukrainian local border traffic agreement. Due to its implementation, recovery in cross-border relations between these countries has been confirmed by statistical surveys.

Współpraca transgraniczna — praktyczne ułatwienia
w formie małego ruchu granicznego (MRG)

Współpraca transgraniczna jest szeroko rozumianymi kontaktami pomiędzy przedstawicielami i instytucjami władzy państwowej, uczelniami wyższymi, placówkami oświatowo-edukacyjnymi, kulturalno-sportowymi, podmiotami gospodarczymi i organizacjami pozarządowymi oraz społeczeństwem działającymi i zamieszkującymi na terenach położonych po obydwu stronach granicy. Problemem w praktycznej realizacji tej formy współpracy międzynarodowej są ograniczenia i bariery graniczne utrudniające możliwości trangranicznego przemieszczania się osób i towarów. Ułatwieniem i uproszczeniem w tym zakresie są wspólnotowe zasady małego ruchu granicznego (MGR ), które zostały urzeczywistnione w umowach międzynarodowych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej i sąsiadującymi z nimi państwami trzecimi. Przykładem jest polsko-ukraińska umowa o małym ruchu granicznym. Dzięki jej podpisaniu i wprowadzeniu w życie można zaobserwować, potwierdzone badania statystycznymi ożywienie w relacjach trangranicznych między tymi państwami.

Keywords: local border traffic, European Union, cross-border cooperation
[mały ruch graniczny, Unia Europejska, współpraca transgraniczna]
JEL: F5

Piotr Gradziuk

The Potential of Straw for Energy Purposes in Poland

The paper presents the results of studies aimed at determining the potential of the use of straw for energy in Poland. The results of this analysis have been presented in a dynamic approach for the years 1975–2011, and in a territorial (by voivodship) approach for the years 1999–2011. These studies demonstrate that since 1983 straw harvests have exceeded the requirements of agricultural production. During the years 1983–1990, the average surplus over agricultural consumption amounted to 4 971 thousand tons, and recently, during the years 2007–2011, already 15 190 thousand tons. The quantity of these surpluses varies greatly by region, as it depends on the structure of land tillage, crop structure, farm size, as well as the type of livestock and the manner of husbandry. The greatest potential for using straw for energy-related purposes was noted in the following voivodships: Wielkopolskie, Lubelskie, Zachodniopomorskie, and Kujawsko-Pomorskie.

Potencjał słomy do energetycznego wykorzystania w Polsce

W opracowaniu przedstawiono wyniki badań, mających na celu określenie potencjału słomy do energetycznego wykorzystania. Wyniki tej analizy przedstawiono w układzie dynamicznym w latach 1975–2011,oraz w układzie przestrzennym (wojewódzkim) w latach 1999–2011. Przeprowadzone badania wykazały, że od 1983 roku zbiory słomy zaczęły przewyższać zapotrzebowanie wynikające z produkcji rolniczej. W latach 1983–1990 średnioroczna nadwyżka ponad zużycie w rolnictwie wyniosła 4 971 tys. ton a w latach 2007–2011 już 15 190 tys. ton. Zwiększające się nadwyżki słomy są spowodowane spadkiem pogłowia zwierząt gospodarskich a tym samym i zmniejszającym się zapotrzebowaniem. Niekorzystnym zjawiskiem, choć charakterystycznym dla rolnictwa, były występujące fluktuacje w zbiorach słomy, co nie pozostawało bez wpływu na poziom jej nadwyżek. I tak w 2000 roku wyniosły tylko 6 637 tys. ton a w 2001, ponad dwukrotnie więcej bo aż 15 343 tys. ton. Wielkość tych nadwyżek jest bardzo zróżnicowana regionalnie, gdyż zależy od struktury użytkowania gruntów, struktury zasiewów, wielkości gospodarstw oraz obsady i sposobu chowu zwierząt gospodarskich.

Keywords: straw for energy, renewable energy sources
[słoma, odnawialne źródła energii]
JEL: Q42, Q47

Jan Andreasik

Ontology of Information about an Enterprise Found in Press Articles

In the paper the ontology of information about an enterprise (OIE ) is presented. The ontology helps to analyse the information about the examined enterprise. The aim of analysis is to isolate information about an enterprise found in business and financial press articles (news items ) in order to define the strategic position of the company. This information is “relative propriety” in the terminology of the Polish philosopher Roman Ingarden’s formal ontology. The author proposes the OIE ontology of information about an enterprise (company ) based on the theory of individual objects by Roman Ingarden. Analysis of information from press news will provide a method for automatic gathering of data on the current state of an enterprise.

Ontologia informacji o przedsiębiorstwie na podstawie artykułów prasowych

W artykule przedstawiono ontologię wiadomości o przedsiębiorstwie OWF. Ontologia ta pozwala na analizę wiadomości prasowych dotyczących określonego przedsiębiorstwa. Celem tej analizy jest ustalenie jednej cechy, np. „przedsiębiorstwo jest liderem w branży”. Cecha ta, w terminologii ontologii formalnej polskiego filozofa Romana Ingardena, jest tzw. „własnością względną”. Autor konstruuje ontologię wiadomości OWF poprzez analogię do teorii przedmiotu indywidualnego, wykorzystując definicję formy „stosunku dwuczłonowego”. Analiza tekstów prasowych pozwoli na automatyczne pozyskiwanie informacji o aktualnym stanie przedsiębiorstwa w zakresie głównych zamierzeń strategicznych, co jest bardzo istotne dla potencjalnych inwestorów.

Keywords: ontology of information, OIE, Ingarden, press article
[ontologia informacji, OWF, Ingarden, artykuł prasowy]
JEL: A12, D8

Andrzej Soroka, Anna Mazurek-Kusiak

Corporate Social Responsibility in the Opinion of Residents
of Lubelskie Voivodship

This paper presents the opinions of residents of Lubelskie Voivodship on Corporate Social Responsibility of entrepreneurs operating within the Lublin region. The aim is to specify which actions performed by companies have the greatest influence on the perception of the company as being socially responsible as well as which factors determine the choice of employer. It has been shown that the most important activities that positively identify the employer as socially responsible are good treatment of employees, protection of the environment and provision of jobs in the local community. While choosing a new job, respondents take into consideration the honesty of the employer and the perspective for employee development through participation in training and courses. Also significant, however not as much as these, are: the company’s brand, environmental responsibility and a good corporate image. It has been shown that respondents from Lubelskie Voivodship have low awareness of ISO 26000 standards, which is related to the concept of Corporate Social Responsibility.

Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorców w opinii mieszkańców województwa lubelskiego

W pracy przedstawiono analizę opinii mieszkańców województwa lubelskiego na temat społecznej odpowiedzialności przedsiębiorców działających na terenie Lubelszczyzny. Starano się określić, które z podejmowanych przez pracodawców działań mają największy wpływ na postrzeganie firmy jako odpowiedzialnej społecznie, oraz jakie czynniki decydują o wyborze pracodawcy. Wykazano, iż najważniejszymi działaniami, które pozytywnie określają zakład pracy jako odpowiedzialny społecznie są: dobre traktowanie pracowników, zaangażowanie przedsiębiorstwa w ochronę środowiska oraz dbanie przedsiębiorców o zapewnienie miejsc pracy. Przy wyborze nowego miejsca pracy najważniejszym czynnikiem, w opinii respondentów, jest uczciwość pracodawcy i perspektywa rozwoju pracownika przez jego uczestnictwo w szkoleniach i kursach. Ważne, choć już o mniejszym znaczeniu, miały takie działania jak: znaczenie marki firmy, odpowiedzialność ekologiczna przedsiębiorców oraz dbałość o dobry wizerunek firmy. Wykazano, iż respondenci z terenu województwa lubelskiego prezentowali niską znajomość normy ISO 26000, która jest związana z koncepcją społecznej odpowiedzialności firm.

Keywords: Corporate Social Responsibility, Lubelskie Voivodship
[społeczna odpowiedzialność przedsiębiorców, województwo lubelskie]
JEL: J80

Rafał Warżała

Business Cycle Barometer as a Method of Economic Diagnosis and Forecasts
in the Case of Warmia and Mazury Region

The purpose of this article is to assess the possibility of using a business cycle barometer to measure both the current economic situation and short-term forecasts for a regional economy, on the example of the Warmia and Mazury. The basis of this assessment is the construction of regional business cycle barometer based on data obtained from the Regional Statistical Office in Olsztyn. A survey was conducted which showed that a regional business cycle barometer can be created using the official statistical data. It provides a way to assess the current economic situation and short-term prospects of its fluctuations. In comparison to business surveys made by other institutions, the business cycle barometer is more objective, because it consists of so-called hard economic data.

Barometr koniunktury jako metoda diagnozy i prognozy stanu gospodarki województwa warmińsko-mazurskiego

Celem artykułu jest ocena możliwości wykorzystania barometru koniunktury do pomiaru stanu aktualnego oraz krótkookresowej prognozy gospodarczej regionu, na przykładzie województwa warmińsko-mazurskiego. Podstawą tej oceny jest propozycja konstrukcji barometru, opartego na danych statystycznych pozyskanych z Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w Olsztynie. Otrzymane wyniki wskazują, że badanie koniunktury gospodarczej w ujęciu regionalnym z wykorzystaniem tzw. twardych danych statystycznych jest możliwe i pozwala na ocenę bieżącego stanu koniunktury oraz krótkookresowych perspektyw jej zmian.

Keywords: business cycle, business indicator, region, business survey, warmińsko-mazurskie
[cykl koniunktury, region, warmińsko-mazurskie]
JEL: E32, R11

Piotr Maleszyk

The Determinants of Labour Demand in the Lubelskie Voivodship

The aim of this study is to characterise labour demand in the Lubelskie region and some of its determinants. The first part briefly discusses the theoretical aspects of labour-demand, including its measurement methods and main determinants. The second part offers a statistical analysis of labour demand in the Lubelskie Voivodship against national trends. It proves that labour demand in the Lubelskie Voivodship demonstrates slower growth and a less growth-favourable structure, and that the chances to find work there are smaller than in the country as a whole. However, an analysis of the main determinants of labour demand conducted in the next part of the study suggests that lower labour-demand growth in comparison to the country as a whole can be more attributable to factors related to the product-market situation rather than excessive increase in wages. It was also indicated that an important reason for such disproportions might lie in the relatively high significance of rural areas and agriculture, and also in the weaker position of the region’s business sector compared to the country as a whole.

Popyt na pracę i jego determinanty w województwie lubelskim

Celem opracowania jest dokonanie charakterystyki popytu na pracę w regionie lubelskim oraz jego wybranych determinant. W pierwszej części zwięźle omówiono kategorię popytu na pracę, sposoby jego pomiaru oraz główne determinanty. W drugiej dokonano statystycznej analizy popytu na pracę w województwie lubelskim na tle tendencji ogólnopolskich. Wykazano, że popyt na pracę w regionie lubelskim charakteryzuje się niższą dynamiką i mniej rozwojową strukturą, a szanse na znalezienie pracy są niższe niż w kraju ogółem. Natomiast przeprowadzona w kolejnej części pracy analiza głównych determinant popytu na pracę wydaje się wskazywać, że dla wyjaśnienia niższej od krajowej dynamiki popytu na pracę większe znaczenie mogą mieć czynniki związane z sytuacją na rynku dóbr niż nieuzasadniony ekonomicznie wzrost płac. Zasygnalizowano również, że dla utrzymywania się omawianych dysproporcji istotne znaczenie może mieć relatywnie duży udział obszarów wiejskich i rolnictwa w strukturze gospodarczej oraz słabsza kondycja sektora przedsiębiorstw w regionie na tle kraju.

Keywords: regional and local labour markets, labour demand, regional development
[regionalne i lokalne rynki pracy, popyt na pracę, rozwój regionalny]
JEL: J23, R11

Barbara Gradziuk

The LEADER Programme as a Tool of Promoting Rural Development
(case study)

The paper presents the results of studies aimed at determining the role of the LEADER Programme in supporting development of rural areas. The analysis was performed on the basis of a case study of the Local Action Group (LAG) “Ziemia Zamojska”. We used data from the LAG Office and the information contained in its strategic documents. “Ziemia Zamojska” LAG has received a total of PLN 6064 thousand for the implementation of activities under Axis 4 LEADER, of which more than three-quarters is for Action 413 “Implementing Local Development Strategies.” A significant portion of these funds were earmarked for investment projects responding to the immediate needs of the population (community centres, playgrounds, computer rooms with Internet access), which entail greater involvement of local communities. Efficient and effective use of financial resources available to the beneficiaries in the area covered by the local development strategy has a positive impact on the development of such areas and the local community. The opportunities created by financing and independent project implementation improve the quality of life (e.g., through the development of infrastructure), and above all, help to build and strengthen social capital in rural areas.

Program LEADER jako narzędzie wspierania rozwoju obszarów wiejskich
(studium przypadku)

W opracowaniu przedstawiono wyniki badań, mających na celu określenie roli Programu LEADER w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Analizę przeprowadzono na podstawie studium przypadku Lokalnej Grupy Działania (LGD) „Ziemia Zamojska”. Wykorzystano dane uzyskane w Biurze LGD oraz informacje zawarte w jej dokumentach strategicznych. LGD „Ziemia Zamojska”, na realizację działań w ramach osi 4 LEADER, uzyskała łącznie 6 064 tys. zł., z tego ponad trzy czwarte na działanie 413 „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”. Znaczną część tych środków przeznaczono na realizację projektów inwestycyjnych odpowiadających na bezpośrednie potrzeby mieszkańców (świetlice, place zabaw, sale komputerowe z dostępem do Internetu), a które pociągają za sobą większe zaangażowanie lokalnych społeczności. Sprawne i efektywne wykorzystanie środków finansowych, dostępnych dla beneficjentów na obszarze objętym lokalną strategią rozwoju, pozytywnie oddziałuje zarówno na rozwój danego terenu, jak i lokalnej społeczności. Możliwość uzyskania dofinansowania oraz samodzielnej realizacji projektów wpływa na poprawę jakości życia (m.in. dzięki rozwojowi infrastruktury), a przede wszystkim przyczynia się do budowy oraz wzmacniania kapitału społecznego na obszarach wiejskich.

Keywords: rural areas, LEADER Programme, Local Action Group, Local Development Strategy
[obszary wiejskie, LEADER, Lokalne Grupy Działania, strategia rozwoju regionalnego]
JEL: R11, R51

Anna Dudzińska, Dariusz Świerk, Marzena Jeleniewska, Piotr Urbański

Perception-Based Valuation of Landscape in the Area Around Lake Rusałka
in Poznań, Poland, Using Wejchert’s Impression Curve Method

The paper presents studies concerning perception -based analysis of landscape by means of the valuation method developed by Kazimierz Wejchert. This method consists in the scoring of landscape interiors of a given space. Evaluation concerned a recreation area located in the city centre around one of the best known water reservoirs in the city of Poznań. The experiment comprised investigations conducted by students of 6 specialisation groups, the field of study Horticulture, and lasted for 6 months. In that period students evaluated individual interiors of the study area. The aim of the analyses was to indicate differences in the perception of recreational landscape depending on different factors (specialisation within the field of study, gender, weather) as well as to potentially develop design guidelines for the management of recreational areas within the green wedges in the city of Poznań. Statistical analysis of the collected data facilitated formulation of more specific conclusions. Marked differences were found in the perception of landscape, depending on gender of respondents. The most attractive site was the area located immediately at the lake, while the ecotone zone, transition zone between ecosystems, proved to be least attractive. Slight differences were also found in the perception of landscape within the investigated specialisations within the field of study.

Percepcyjna waloryzacja krajobrazu obszaru jeziora Rusałka w Poznaniu (Polska) przy zastosowaniu metody krzywej wrażeń Wejcherta

W artykule zostały przedstawione badania dotyczące percepcyjnej analizy krajobrazu. Do badań została wybrana opracowana przez Kazimierza Wejcherta metoda waloryzacji. Polega ona na punktacyjnej ocenie wnętrz krajobrazowych danej przestrzeni. Oceniany był teren rekreacyjny, zlokalizowany w centrum miasta, wokół jednego z najbardziej znanych akwenów Poznania. Eksperyment objął badanie sześciu grup specjalizacyjnych kierunku Ogrodnictwo i trwał pół roku. W tym czasie studenci oceniali poszczególne wnętrza badanego obszaru. Celem przeprowadzonych badań było wychwycenie różnic w odbiorze krajobrazu rekreacyjnego w zależności od różnych czynników (specjalizacji studiów, płci, pogody) jak również możliwość opracowania wytycznych projektowych dotyczących kształtowania terenów rekreacyjnych wchodzących w skład klinów zieleni miasta Poznania. Analiza statystyczna zebranych danych pozwoliła na dokładniejsze sformułowanie wniosków. Stwierdzono wyraźne różnice w odbiorze krajobrazu, w zależności od płci. Najbardziej atrakcyjnym miejscem okazał się teren bezpośrednio przy jeziorze, natomiast najmniej atrakcyjnym strefa przejścia pomiędzy ekosystemami, strefa ekotonowa. Stwierdzono także niewielkie różnice w odbiorze krajobrazu w obrębie badanych specjalizacji.

Keywords: Poland, Poznań region, Rusałka Lake, landscape evaluation, landscape perception
[jezioro Rusałka, waloryzacja krajobrazu, percepcja krajobrazu, Poznań]
JEL: Q59

Monika Urbaniak

Devolution in the Italian Healthcare System.
The Role of Regions in Organizing Healthcare after 2001

A very important act reforming healthcare in Italy was the Act of 23 December 1978, which initiated devolution of competence in the matter of healthcare, with the transfer of administrative and legislative functions in this field to regions. As a result of this reform, Italy underwent a transfer from the insurance model of healthcare financing to the model of national healthcare service. Other changes concerning, first of all, the form of the regional state and broadening regional autonomy were introduced by the Constitutional Act No. 3 of 18 October 2001, amending Title V of the Constitution and concerning the status of regions, provinces and communes. As a result of these reforms, it is regions that currently represent the most important level of administration between the central government and communes. The main result of the process of federalism is how the regions were granted authority to allocate owned funds in the healthcare system in the manner that they consider most appropriate for funding basic levels of services (LEA) in their territory, as well as the management of the organization of healthcare in their local area in the way that meets the requirements of the population living there.

Dewolucja we włoskim systemie opieki zdrowotnej.
Rola regionów w organizowaniu opieki zdrowotnej po 2001 roku

Bardzo ważnym aktem reformującym opiekę zdrowotną we Włoszech była ustawa z dnia 23 grudnia 1978 roku, którą zapoczątkowano dewolucję kompetencji w materii ochrony zdrowia, z przekazaniem regionom funkcji administracyjnych i legislacyjnych w tym zakresie. W wyniku tej reformy Włochy przeszły od ubezpieczeniowego modelu finansowania opieki zdrowotnej do modelu narodowej służby zdrowia. Kolejne zmiany, dotyczące przede wszystkim formy państwa regionalnego i poszerzenia autonomii regionalnej wprowadzone zostały w drodze ustawy konstytucyjnej nr 3 z dnia 18 października 2001 roku, która zmieniała Tytuł V Konstytucji i dotyczącej statusu regionów, prowincji i gmin. W rezultacie przeprowadzonych reform to regiony obecnie stanowią najważniejszy szczebel administracji pomiędzy rządem centralnym a gminami. Zasadniczym efektem procesu federalizmu jest przyznanie regionom kompetencji do alokacji posiadanych przez nie środków na opiekę zdrowotną w taki sposób jaki ich zdaniem jest najbardziej odpowiedni dla finansowania podstawowych poziomów świadczeń na ich terytorium, a także zarządzanie organizacją ochrony zdrowia na własnym terenie w sposób który odpowiada wymogom zamieszkującej je zbiorowości.

Keywords: Italy, constitution, devolution, healthcare
[Włochy, konstytucja, dewolucja, opieka zdrowotna]
JEL: H7, R5

Dorota Tomczyszyn, Józef Bergier, Wiesław Romanowicz, Zofia Kubińska

Barriers to Professional Activity in the Opinion of the Disabled and Employers from Lubelskie Voivodship

The purpose of the research was to identify the barriers to professional activity among disabled persons in the opinion of the disabled living in rural areas and in the opinion of their employers. We have examined 800 disabled respondents and 100 employers both from Lubelskie Voivodship. People with disabilities indicated the following reasons for inactivity: lack of jobs suitable for people with different levels and types of disability, the importance of place of residence and in this connection difficulties in getting to work; limitations resulting from the disability, inadequate education, and negative attitudes of employers towards persons with disabilities. Important was the fact that the surveyed employers also considered these factors the most crucial causes of the failure to undertake professional activity among the disabled.

Bariery w aktywności zawodowej w opiniach osób niepełnosprawnych
oraz pracodawców z województwa lubelskiego

Celem badań była identyfikacja barier aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych w opiniach osób niepełnosprawnych zamieszkałych na obszarach wiejskich i pracodawców. Temat pracy zrealizowano na podstawie badań 800 osób niepełnosprawnych i 100 pracodawców na terenie województwa lubelskiego. Osoby niepełnosprawne wskazały na występowanie następujących uwarunkowań bierności zawodowej: brak ofert pracy odpowiednich dla osób o różnym stopniu i rodzaju niepełnosprawności, znaczenie miejsca zamieszkania i wynikających z niego utrudnień z dojazdem do miejsca pracy; ograniczenia wynikające z niepełnosprawności, niewystarczające wykształcenie, negatywne nastawienie pracodawców wobec osób niepełnosprawnych. Istotnym okazał się fakt, że biorący udział w badaniu pracodawcy Lubelszczyzny również uznali powyższe czynniki jako najważniejsze ich zdaniem przyczyny niepodejmowania przez osoby niepełnosprawne zatrudnienia.

Keywords: barriers to professional activity, disabled person, employer
[bariery aktywności zawodowej, osoba niepełnosprawna, pracodawca]
JEL: J24

Tomasz Derewiecki, Krzysztof Mroczek, Małgorzata Mroczek, Marta Duda, Danuta Chmiel-Derewiecka, Piotr Majcher

Risk Factors Determining the Occurrence of Obesity among Women
in the Zamość County

The progress of civilization in Europe and many countries throughout the world has contributed to changing the way of life for entire societies. It has caused a dramatic increase in the rate of obesity. Overweight and obesity make a timeless problem. The twenty-first-century man, apart from deriving a hedonistic pleasure from eating, avoids any physical effort, which causes decreasing physical fitness and increasing of body mass. The goal of the present paper is the analysis of risk factors determining occurrence of obesity among women. An author’s survey was conducted on a sample of 604 women in Zamość county, Poland. The results were statistically analyzed, on the level of significance of p < 0,05. 22,52% of the studied group distinguished themselves with a BMI index from 25 to 30 (overweight ), whereas 7,95% had a BMI > 30, indicating obesity. The analysis of results showed that the most exposed to being overweight and obesity are women over 65 years old, with primary education or vocational training and a sedentary nature of work. Their place of dwelling had no effect on their body weight. Promoting an active way of life would be appropriate, oriented for maintaining a proper body mass. Society should be made aware of the importance of this problem and consequences of lack of knowledge on it.

Czynniki ryzyka determinujące występowanie otyłości u kobiet
zamieszkałych na terenie powiatu zamojskiego

Postęp cywilizacyjny w wielu krajach Europy i Świata przyczynia się do zmiany sposobu życia całych społeczeństw, a co za tym idzie wzrasta drastycznie odsetek osób cierpiących na otyłość. Nadwaga i otyłość stanowią problem ponadczasowy. W XXI wieku człowiek, oprócz hedonistycznej przyjemności jedzenia, wykazuje niechęć do wysiłku fizycznego, co sprzyja zmniejszeniu sprawności i wzrostowi masy ciała. Celem pracy jest analiza czynników ryzyka determinujących występowanie otyłości u kobiet. Przy pomocy autorskiej ankiety zostały przebadane 604 kobiety zamieszkujące powiat zamojski. Wyniki badań poddano analizie statystycznej. Przyjęto poziom istotności statystycznej p < 0,05. W badanej grupie kobiet 22,52% charakteryzował wskaźnik BMI o wartości 25-30 (nadwaga), zaś 7,95% ankietowanych posiadało wskaźnik BMI > 30 (otyłość). Analiza wyników pokazała, iż najbardziej narażone na nadwagę i otyłość są kobiety po 65 roku życia, mające wykształcenie podstawowe lub zawodowe oraz siedzący charakter pracy. Miejsce zamieszkania nie ma wpływu na masę ciała. Czynnikami ryzyka zwiększającymi występowanie otyłości wśród kobiet są siedzący charakter pracy, wykształcenia zawodowe oraz wiek po 65roku życia. Celowe jest promowania aktywnego trybu życia ukierunkowanego na utrzymanie prawidłowej masy ciała wśród kobiet. Należy również uświadomić skalę problemu i konsekwencje wynikające z braku wiedzy na ten temat.

Keywords: obesity, risk factors, BMI (Body Mass Index), woman
[otyłość, czynniki ryzyka, BMI, kobieta]
JEL: C10, I12

Rafał Sapuła, Adam Topolski, Joanna Sapuła, Michał Idzikowski, Sylwia Rogowska

Socioeconomic Status of MS Patients in the Podkarpackie Voivodship —
a Pilot Study

Multiple Sclerosis (MS) is a chronic disease of the nervous system. There are approximately 2 million people suffering from MS worldwide. Poland belongs to the countries with high MS incidence and presently the estimated number is 60 000. The neurologic deficiencies occurring in result of the disease have a negative impact on many aspects of life, including professional life. The aim of the study was to evaluate the socioeconomic status of the MS patients in the Podkarpackie Voivodship. The study covered 25 MS cases from the Podkarpackie Voivodship. In all cases, MS was diagnosed by a specialist. A survey consisting of 40 single-choice questions was designed for the purposes of the study. The analysis of the data obtained from the survey indicated that the majority of the MS patients are professionally inactive which has a negative impact on their economic status. The ability to work and perform ADLs decreases in patients aged 40 or more. The self-service functions and the abilities to perform housework also deteriorate with time. The patients require assistance and care from others.

Sytuacja społeczno-ekonomiczna osób chorych na SM
w województwie podkarpackim

Stwardnienie rozsiane to przewlekła choroba układu nerwowego. Na świecie żyje około 2 milionów osób ze stwardnieniem rozsianym. Polska należy do strefy o wysokiej częstotliwości występowania tej choroby. Szacuje się, że w Polsce jest obecnie ok. 60 tysięcy chorych. Powstające wraz z postępem choroby deficyty neurologiczne negatywnie wpływają na wiele aspektów życia, w tym możliwości pracy zarobkowej. Celem badania była ocena sytuacji społeczno-ekonomicznej osób chorych na stwardnienie rozsiane zamieszkałych w województwie podkarpackim. Badaniu poddano 25 osób zamieszkujących województwo podkarpackie chorych na stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex, SM). Do badania włączane były osoby z diagnozą postawioną przez lekarza specjalistę. W badaniu wykorzystano autorską ankietę utworzoną na potrzeby badania zawierającą 40 ponumerowanych pytań jednokrotnego wyboru. W wyniku przeprowadzonych badań wykazano iż większość badanych osób chorujących na SM jest nieaktywnych zawodowo, co pogarsza ich status materialny. Zdolność do pracy oraz zdolność do wykonywania codziennych czynności badanej grupy pogarsza się po 40 roku życia. Wraz z okresem trwania choroby pogarszają się funkcje samoobsługowe oraz związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Chorzy wymagają pomocy i opieki innych osób. W dalszych badaniach poszerzona zostanie grupa badawcza oraz, uwzględnione: stopień niepełnosprawności pacjentów i czas trwania choroby.

Keywords: MS (Multiple Sclerosis), professional activity, socioeconomic status
[stwardnienie rozsiane (SM), aktywność zawodowa, status społeczno-ekonomiczny]
JEL: I00

Mieczysław Kowerski, Magdalena Kowal

Marital Separation in Poland. Regional Approach

In the paper the basic regional trends of marital separation which is, especially for Catholics, an alternative institution to divorce in Poland were presented. After a rapid increase at the beginning of the 21st century, the number of ordered separations started to decrease and now the relation of separations to divorces is smaller than 5%. Regionally, it is observed that the differentiation of the intensity of separations among various voivodships is decreasing, yet in more urbanized voivodships, which have a lower religiousness rate and a higher divorce rate, separations are more common.

Separacja małżeńska w Polsce. Ujęcie regionalne

W artykule zaprezentowano podstawowe trendy w zakresie separacji małżeńskiej, która zwłaszcza przez katolików uważana jest za alternatywę rozwodu, w ujęciu regionalnym. Po okresie szybkiego wzrostu na początku 21 wieku, liczba przeprowadzonych separacji małżeńskich spadała i obecnie odpowiada 5% rozwodów. Obserwuje się spadek zmienności natężenia separacji pomiędzy województwami, chociaż jest ono wyższe w regionach zurbanizowanych, z wyższym natężeniem rozwodów i niższym poziomem religijności społeczeństwa.

Keywords: marital separation, divorce, Poland, voivodship, linear panel model with fixed specific effects
[separacja małżeńska, rozwód, Polska, województwo, liniowy model panelowy ze stałymi efektami specyficznymi]
JEL: J12, C23

Krzysztof Pancerz, Arkadiusz Lewicki

Extracting Decision Rules from Linguistic Data Describing Economic Phenomena. The Approach Based on Decision Systems over Ontological Graphs and PSO

The aim of the paper is to present a heuristic method for extracting the most general decision rules from linguistic data describing economic phenomena included in simple decision systems over ontological graphs. Such decision systems have been proposed to deal with linguistic attribute values, describing objects of interest, which are concepts placed in semantic spaces expressed by means of ontological graphs. Ontological graphs deliver some additional knowledge (the so-called background knowledge) about semantic relations between concepts which can be useful in classification processes. As heuristics, we propose to use Particle Swarm Optimization (PSO ), which is reported as a successful method in many applications.

Ekstrakcja reguł decyzyjnych z danych lingwistycznych opisujących zjawiska ekonomiczne. Podejście oparte na systemach decyzyjnych nad grafami ontologicznymi oraz optymalizacji rojem cząstek

Celem artykułu jest przedstawienie heurystycznej metody ekstrakcji najbardziej ogólnych reguł decyzyjnych z danych lingwistycznych, opisujących zjawiska ekonomiczne, zawartych w systemach decyzyjnych nad grafami ontologicznymi. Systemy decyzyjne tego typu zaproponowane zostały w celu poradzenia sobie z lingwistycznymi wartościami atrybutów opisującymi rozważane obiekty, które są pojęciami umieszczonymi w przestrzeniach semantycznych reprezentowanych przez grafy ontologiczne. Grafy ontologiczne dostarczają nam pewną dodatkową wiedzę (tzw. wiedzę bazową) o relacjach semantycznych pomiędzy pojęciami, która może być pomocna w procesach klasyfikacji. Jako heurystykę zaproponowano optymalizację rojem cząstek (Particle Swarm Optimization ) uważaną za metodę odnoszącą sukces w wielu zastosowaniach.

Keywords: decision rules, decision systems, ontological graphs, particle swarm optimization
[reguły decyzyjne, systemy decyzyjne, grafy ontologiczne, optymalizacja rojem cząsteczek]
JEL: D8

Jan Andreasik

Knowledge-Based System for Assessment of Economic Situation of Enterprise

In the paper, the author’s conception of building an intelligent system for predicting economic situation of enterprises is presented. This conception is captured in the form of the prediction chain (PC). A process of reasoning by analogy is performed using a Case-Based Reasoning (CBR) methodology. In the paper, a model of an enterprise, concentrating on identification of the competence potential and competence gap, is shown. A protocol of an assessment of potential and assessment of competence gap in a given range, using the AHP (Analytic Hierarchy Process), is presented. Individual elements of a system for creating the knowledge are captured in the form of an A-E-AE (Agent-Expert-Acts of Explanation). The structures of classes in the Protege editor are shown. At the end, a coordination diagram in the UML language is depicted. This diagram makes up a diagram of the interface between an expert and a CBR system.

System z bazą wiedzy do oceny kondycji ekonomicznej przedsiębiorstwa

W pracy przedstawiono architekturę systemu z bazą wiedzy, którego zadaniem jest ocena ekonomicznej kondycji przedsiębiorstwa. Baza wiedzy została skonstruowana w oparciu o ontologię A-E-AE (Agent-Ekspert-Akty Wyjaśniania). Przedstawiono diagram klas w edytorze języka OWL — Protege. Strukturę procesu wyjaśniania oceny ekonomicznej sytuacji przedsiębiorstwa przedstawiono na diagramie UML. Proces rozpoznawania w systemie jest oparty na metodologii CBR (Case-Based Reasoning) — wnioskowanie poprzez analogię z bazy przypadków.

Keywords: enterprise ontology, intelligent systems, predicting, case-based reasoning, expert systems
[ontologia przedsiębiorstwa, ontologia A-E-AE, system z baza wiedzy, język OWL, diagram klas Protege, ocena kondycji przedsiębiorstwa]
JEL: A12, D8