okładka t. 12 nr 3

For the last few decades, a global increase in commercial ties within the framework of the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) and World Trade Organization (WTO) has been observed . The creation of more and more regional integration and trade agreements is reflected in the current trade policy between Poland and Ukraine. The countries act within the Partnership and Cooperation Agreement between the European Union and Ukraine of 1994 . An association agreement, which in Ukraine is still the subject of debate, gives some opportunities for furthering integration between EU countries and Ukraine. It should be noted that such a situation gives the associated countries a chance for structural changes and development through support from EU-financed aid programs. This is particularly important in the case of small and medium-sized enterprises, due to the fact that small and medium-sized enterprises form the axis of the economies of EU member states, and it is mainly them that contribute to economic growth and maintaining competition.

fragment artykułu
Determinants of Polish Exports to the Ukrainian Market

 

Spis treści

Anna Lewandowska, Elżbieta Inglot-Brzęk, Rusłan Harasym

Determinants of Polish Exports to the Ukrainian Market

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Łukasz Cywiński, Ruslan Harasym

Stimulants of FDI Flows Between Poland and Ukraine

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Justyna Zygmunt

Firms as a Component of Smart Specialisation in the Opolskie Voivodship Development Strategy

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Aleksandra Zygmunt, Mirosława Szewczyk

Opolskie Voivodship “Gazelle” Innovation Potential

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Pancerz, Olga Mich

Numerical Data Clustering Algorithms in Mining Real Estate Listings

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Monika Wasilewicz-Pszczółkowska, Adam Senetra, Agnieszka Szczepańska

Reclamation of Degraded Land at Regional Level and Conversion of
Agricultural Land for Non-Agricultural Purposes

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Marcelina Zapotoczna, Joanna Cymerman

Repair and Renovation Reserve as a Tool of Commonhold Repair and Renovation Policies in Residential Properties Co-owned by Local Councils
in Poland

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Teresa Szymura

Chemical and Instrumental Testing of Cement-Based Materials Leading to
the Reconstitution of Their Substrate Composition

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Tomasz Szul

Spatial Diversity in the Share of Local Sources of Biomass
in Meeting Heating Needs in the Rural Areas of Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Marcelina Zapotoczna

Taxonomic Analysis of Spatial Diversification of Housing
in Selected Countries of the European Union

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Waldemar A. Gorzym-Wilkowski

Spatial Planning in the Tourism Economy in the Lublin Region:
Aid or Obstacle?

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Elżbieta Stach, Łukasz Matoga, Aneta Pawłowska

Evaluation of Tourist Attractiveness of the Communes in Chełm County
in the Context of the Development of Cross-Border Tourism

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Danuta Guzal-Dec

Supporting Development of Tourism by Local Municipal Self-Governments within the Naturally Valuable Areas of the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jakub Gradziuk

My Sports Field Programme—Orlik 2012 as a Factor of Local Development

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Burda, Krzysztof Pancerz

Clustering and Visualization of Bankruptcy Patterns
Using the Self-Organizing Maps

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski, Jarosław Bielak, Dawid Długosz, Mariusz Poninkiewicz

Assessment of the Economic Cohesion of the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

 

Streszczenia

Anna Lewandowska, Elżbieta Inglot-Brzęk, Rusłan Harasym

Determinants of Polish Exports to the Ukrainian Market

The aim of this article is to diagnose the state of Polish-Ukrainian economic relations in the area of ​​trade in goods and services, with particular emphasis on the export of goods to the Ukrainian market. The study includes an analysis of the legal conditions and statistical data on trade cooperation between Poland and Ukraine. In order to deepen the theoretical discussion, a quantitative study was carried out among Polish enterprises cooperating with Ukrainian partners, or operating on the Ukrainian market. The results are primarily focused on depicting the exports of goods and services of Polish entrepreneurs to the Ukrainian market.

Uwarunkowania eksportu polskich przedsiębiorców na rynek ukraiński

Celem artykułu jest diagnoza polsko-ukraińskich relacji gospodarczych w obszarze wymiany towarowej i handlu usługami, ze szczególnym uwzględnieniem eksportu towarów na rynek ukraiński. Badania obejmują analizę uwarunkowań prawnych oraz analizę danych statystycznych dotyczących współpracy handlowej między Polską i Ukrainą. W celu pogłębienia rozważań teoretycznych przeprowadzone zostały badania ilościowe wśród polskich przedsiębiorstw współpracujących z ukraińskimi partnerami lub działających na rynku ukraińskim.

Keywords: trade, export, enterprise, international cooperation
[wymiana handlowa, eksport, przedsiębiorstwa, współpraca międzynarodowa]
JEL: F31, F50, P13

Łukasz Cywiński, Ruslan Harasym

Stimulants of FDI Flows Between Poland and Ukraine

The main goal of this paper is to diagnose the stage of economic relations between Poland and Ukraine in the scope of Foreign Direct Investments with a particular emphasis on factors that stimulate the inflow of Polish capital to the Ukrainian economy. The research focuses on the analysis of institutional factors and policy incentives as well as the analysis of statistical data broken down into sectors of industry and geographical distribution of FDI. The presented outcomes of this research also focus on factors that might motivate Polish investors to establish their businesses in Ukraine, and (what might be particularly relevant for Ukraine) factors that discourage FDI inflows.

Stymulanty przepływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych
między Polską i Ukrainą

Celem artykułu jest diagnoza Polsko-Ukraińskich relacji gospodarczych w obszarze przepływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem występujących stymulant napływu polskiego kapitału do gospodarki Ukrainy. Badania obejmują analizę uwarunkowań instytucjonalnych i prawnych (potwierdzonych międzynarodowymi rankingami) oraz analizę danych statystycznych dotyczących napływu polskich BIZ, z podziałem branżowym i geograficznym, do gospodarki Ukrainy. Dokonano również klasyfikacji czynników na te, które motywują polskich inwestorów do inwestowania na ukraińskim rynku, a także, co jest niezmiernie ważne dla władz Ukrainy, tych czynników które je zniechęcają.

Keywords: investment climate, FDI, FDI flows, Poland, Ukraine
[klimat inwestycyjny, BIZ, przepływy BIZ, Polska, Ukraina]
JEL: F36, F53, P45

Justyna Zygmunt

Firms as a Component of Smart Specialisation in the Opolskie Voivodship Development Strategy

The main goal of the paper is to study the significance of businesses as a component of smart specialization, on the basis of the Opolskie Voivodship Development Strategy. The structure of the paper consists of two sections. The first part is related to theoretical studies which consider companies as an element of smart specialisation. The second part of the paper contains the analysis of Opolskie Voivodship Development Strategy with regard to the relevance of companies in a smart specialization of the voivodship in question.

Przedsiębiorstwa jako komponent inteligentnych specjalizacji.
Przykład województwa opolskiego

Głównym celem artykułu było podjęcie próby scharakteryzowania znaczenia przedsiębiorstw jako komponentu inteligentnych specjalizacji, na przykładzie województwa opolskiego. Strukturę artykułu tworzą dwie części. W pierwszej z nich zaprezentowane zostały wyniki badań literaturowych w zakresie istoty przedsiębiorstw jako elementu składowego inteligentnych specjalizacji. Natomiast w drugiej części artykułu scharakteryzowano na opolskie przedsiębiorstwa jako komponent inteligentnych specjalizacji, w oparciu o analizę „Strategii Rozwoju Województwo Opolskiego do 2020 r.”

Keywords: firms, smart specialisation, region, innovation, Opolskie Voivodship
[przedsiębiorstwa, inteligentne specjalizacje, region, innowacje, województwo opolskie]
JEL: R11, R58

Aleksandra Zygmunt, Mirosława Szewczyk

Opolskie Voivodship “Gazelle” Innovation Potential

The necessity for enterprises to adapt to constantly changing surrounding requires innovation activities, which impact regional development. In that area the essential meaning for a particular region’s innovation potential is driven by enterprises, which are characterized by more than proportional growth. The conducted studies are based on the assumption that the fundamental role in a region is played by enterprises which very rapidly increase in value — known as “gazelles.” The main purposes of the study is the examination of gazelles in Opolskie Voivodship. The paper consists of two parts. The first part contains considerations of issues connected with innovations of regions, their innovation potential and the significance of gazelles in improving the level of a region’s innovations. The second part is concentrated on the analysis of gazelles in Opolskie Voivodship. Analysis was made of the activities structure of Opolskie Voivodship’s gazelles, their segmentation based on technological intensity (manufacturing) and knowledge-intensive activities (services). The research also contains a structure similarity comparison. The essential data source used was Forbes’ rating “Forbes Diamonds.” The period under analysis is 2009–2013.

Potencjał innowacyjny „gazeli” województwa opolskiego

Konieczność dostosowywania się przedsiębiorstw do ustawicznie zmieniającego się otoczenia wymusza nieodzowność podejmowania działań o charakterze innowacyjnym. Działania te, w sposób wieloaspektowy oddziałują na rozwój regionu. Z tego też względu istotne znaczenie dla poszczególnych regionów stanowią przedsiębiorstwa, które charakteryzują się ponad proporcjonalnym wzrostem wartości. Podjęte w artykule rozważania bazują na założeniu, że kluczową rolę w regionie pełnią przedsiębiorstwa, które najszybciej zwiększają swoją wartość — gazele. Celem pracy jest ocena opolskich gazeli w kontekście potencjału innowacyjnego województwa opolskiego. Podjęte prace podzielono na część teoretyczną oraz empiryczną. W pierwszej części przeprowadzono rozważania nad innowacyjnością regionów, ich potencjałem innowacyjnym oraz zaprezentowano znaczenie gazeli we wzroście innowacyjności regionów. Druga część artykułu koncentruje się na analizie przedsiębiorstw Opolszczyzny zaliczonych do tzw. gazeli. W tym zakresie przeprowadzono badania nad strukturą ich działalności w ujęciu branżowym, a także nad ich segmentacją z uwagi na stopień zaawansowania techniki w przetwórstwie przemysłowym oraz zaangażowania wiedzy w usługach (z uwzględnieniem w przetwórstwie sektorów: wysokiej-, średnio-wysokiej, średnio-niskiej i niskiej techniki; a w usługach — usług opartych na wiedzy). Podstawowe źródło danych o badanych przedsiębiorstwach stanowił ranking „Diamenty Forbesa” przeprowadzany przez miesięcznik „Forbes”. Badaniami objęto lata 2009–2013.

Keywords: region’s innovation potential, gazelles, Opolskie Voivodship
[potencjał innowacyjny regionów, gazele, województwo opolskie]
JEL: R11

Krzysztof Pancerz, Olga Mich

Numerical Data Clustering Algorithms in Mining Real Estate Listings

In the paper, we propose a method for mining real-estate listings using clustering algorithms intended for numerical data. The presented approach is based on information systems over ontological graphs. Such information systems have been proposed to deal with data in the form of concepts linked by different semantic relations. A special attention is focused on preprocessing steps transforming advertisements in the textual form into information systems defined over ontological graphs, as well as on encoding attribute values for clustering algorithms.

Algorytmy klasteryzacji danych numerycznych w eksploracji serwisów
ogłoszeń nieruchomości

W artykule zaproponowano metodę eksploracji serwisów ogłoszeń nieruchomości przy użyciu algorytmów klasteryzacji przeznaczonych dla danych numerycznych. Przedstawione podejście bazuje na systemach informacyjnych nad grafami ontologicznymi. Systemy informacyjne tego typu zaproponowane zostały w celu poradzenia sobie z danymi w postaci pojęć powiązanych ze sobą za pomocą różnych relacji semantycznych. Specjalna uwaga została zwrócona na etap wstępnego przetwarzania danych z ogłoszeń w postaci tekstowej do postaci systemów informacyjnych zdefiniowanych nad grafami ontologicznymi jak również na kodowanie wartości atrybutów dla algorytmów klasteryzacji.

Keywords: clustering, data mining, information systems, ontological graphs, real-estate listings
[klasteryzacja, eksploracja danych, systemy informacyjne, grafy ontologiczne, serwisy ogłoszeń nieruchomości]
JEL: C38

Monika Wasilewicz-Pszczółkowska, Adam Senetra, Agnieszka Szczepańska

Reclamation of Degraded Land at Regional Level and Conversion of
Agricultural Land for Non-Agricultural Purposes

Intensified anthropogenic pressures contribute to land degradation and devastation around the globe. Land degradation leads to a temporary or a permanent decline in the productive capacity of land. Degraded agricultural land is often converted to non-agricultural uses, as the result areas with natural land cover (arable land, meadows, pastures) are transformed into anthropogenic landscapes. The objective of this study was to analyze the changes in the area of degraded land in the Warmińsko-Mazurskie Voivodship based on the scope of implemented land reclamation measures. The area of land converted for non-agricultural purposes, the revenues generated from conversion fees and their distribution were also evaluated. The analyzed data covered the period of 2007–2012.

Rekultywacja gruntów zdewastowanych w skali regionalnej
z uwzględnieniem wyłączeń gruntów rolnych z produkcji

Częścią szeroko rozumianego procesu degradacji środowiska jest degradacja i dewastacja gruntów co ma związek ze stale rosnącą ingerencją człowieka w środowisko. Objawia się ona częściowym lub całkowitym ograniczeniem zdolności produkcyjnych gruntów. Szczególnym jej przypadkiem są wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, w wyniku której zbliżone do naturalnych formy użytkowania (grunty orne, łąki, pastwiska) przekształcane są w tereny o charakterze antropogenicznym. W pracy dokonano analizy poziomu dynamiki zmian powierzchni gruntów wymagających rekultywacji w województwie warmińsko-mazurskim w kontekście skali przeprowadzanych zabiegów rekultywacyjnych. Dodatkowo przeanalizowano poziom wyłączeń gruntów rolnych z produkcji z uwzględnieniem środków pieniężnych pozyskanych z tego tytułu i celów na które zostały wydatkowane. Okres badań dotyczył lat 2007–2012.

Keywords: agricultural land, land reclamation, land degradation, land conversion to non-agricultural uses
[grunty rolne, rekultywacja gruntów, degradacja gruntów, wyłączenia z produkcji rolnej]
JEL: Q1, Q5

Marcelina Zapotoczna, Joanna Cymerman

Repair and Renovation Reserve as a Tool of Commonhold Repair
and Renovation Policies in Residential Properties Co-owned by Local Councils
in Poland

The article discusses the repair and renovation funds as a tool of commonhold repair and renovation policies in residential properties co-owned by Polish local councils (commons). The authors made an attempt to discriminate features of 202 commonholds and form their homogenous groups in order to prove that there was a correlation between the commune’s share in a divided co-property and the commonholds’ repair and renovation policies. The discrimination was based on selected variables and conducted by means of six methods of discriminant analysis. The study covered commonholds co-owned by the commune of Olsztyn which were managed by a community partnership from 2007 to 2011.

Fundusz remontowy jako narzędzie polityki remontowej
wspólnoty mieszkaniowej w zasobach z udziałem gminy

Artykuł poświęcono instytucji funduszu remontowego jako narzędzia polityki remontowej wspólnot mieszkaniowych w zasobach z udziałem gminy. Podjęto próbę dyskryminacji 202 wspólnot w grupy jednorodne, w celu wykazania wpływu wysokości udziału gminy w nieruchomości wspólnej na politykę remontową wspólnot mieszkaniowych. Dyskryminacji dokonano na podstawie przyjętych do badania zmiennych za pomocą sześciu metod analizy dyskryminacyjnej. Badaniami objęto wspólnoty mieszkaniowe z udziałem gminy Olsztyn, zarządzane przez komunalną spółkę prawa handlowego w latach 2007–2011.

Keywords: repair and renovation reserve, commonhold, commune, discriminant analysis, commonhold grouping
[fundusz remontowy, wspólnota mieszkaniowa, gmina, analiza dyskryminacyjna, grupowanie wspólnot mieszkaniowych]
JEL: R2

Teresa Szymura

Chemical and Instrumental Testing of Cement-Based Materials Leading to
the Reconstitution of Their Substrate Composition

The article discusses testing of cement-based materials with the application of chemical analyses as well as of classical techniques according to the Polish standards: PN-EN 196–2:2006: “Methods for cement testing – Part 2: Chemical analysis of cement” and PN-EN 1744–1 “Tests for chemical properties of aggregates. Chemical analysis”. The obtained testing results have been verified by means of instrumental methods using X-ray fluorescence spectroscopy (XRF) for materials with certified reference samples. In other cases interpolation techniques have been applied. Estimated substrate composition of the produced cement-based materials has been calculated based on the material balance using a computer program. Final results have been calculated as an arithmetic mean of all possible solutions that meet boundary conditions. Joint application of both the mentioned methods to reconstitute substrate composition of cement-based materials has yielded results that approach the originally applied real composition at the maximum difference of a few percent.

Badania nad odtworzeniem składu substratowego betonów i zapraw
na bazie cementu portlandzkiego

W pracy zaprezentowano badania prowadzące do odtworzenia składu materiałów cementowych, z zastosowaniem bilansów zgodnych z prawem zachowania masy i wykorzystaniem analizy chemicznej technikami klasycznymi wg normy PN-EN 196-2:2006; Metody badania cementu – Część 2: Analiza chemiczna cement, oraz metodą fluoroscencyjnej spektroskopii rentgenowskiej (XRF). Skład substratowy, w sposób szacunkowy obliczono na podstawie metody polegającej na: wyznaczeniu w substratach i produkcie (w betonie) składu tlenkowego chemicznych makroskładników, sporządzeniu równań bilansowych dla poszczególnych tlenków w substratach i produktach; ułożeniu układów równań z dwoma niewiadomymi dla zapraw (ilość cementu i piasku), i dla betonu z trzema niewiadomymi (ilość cementu, piasku i kruszywa grubego); rozwiązaniu wszystkich możliwych kombinacji równań z wykorzystaniem programu komputerowego. Wyniki końcowe były średnią arytmetyczną wszystkich możliwych rozwiązań, spełniających warunki brzegowe. Zastosowany sposób odtwarzania składu okazał się bliski składu rzeczywistego (maksymalne różnice ok. 3%).

Keywords: concrete, portlandite, calcium silicate hydrate (C-S-H), mixture proportion, X-ray diffraction (XRD)
[beton, spoiwa cementowe, faza C-S-H, skład mieszanki betonowej, analiza chemiczna materiałów cementowych (XRD)]
JEL: O18, O3

Tomasz Szul

Spatial Diversity in the Share of Local Sources of Biomass
in Meeting Heating Needs in the Rural Areas of Lubelskie Voivodship

An analysis of heat consumption and the potential of biomass energy was made in particular counties of Lubelskie Voivodship and its spatial diversity was analyzed. Demand for heat in the rural areas of the voivodship runs at a level of 12993 GWh/year while potential biomass that can be used for energy is 5333 GWh/year. On this basis it is estimated that biomass’ share in the voivodship energy sources for heating needs can amount to 43%. To estimate spatial diversity in the share of biomass in covering demand for heat within the voivodship fuzzy sets were used. The highest biomass participation in meeting heat demand needs appears in the eastern and southern counties of the voivodship (Parczewski, Włodawski, Hrubieszowski, Janowski, Biłgorajski, and Kraśnicki counties), while the lowest potential was noted in the counties in the north-west (łukowski, opolski and łęczńyski) and these being in the neighbourhood with town counties, including Lublin and Zamość.

Zróżnicowanie przestrzenne udziału lokalnych źródeł biomasy
w zaspokojeniu potrzeb cieplnych na obszarach wiejskich
województwa lubelskiego

Przeprowadzono analizę zużycia ciepła i potencjału energetycznego biomasy w poszczególnych powiatach województwa lubelskiego, oraz przeanalizowano jego zróżnicowanie obszarowe. Popyt na ciepło na obszarach wiejskich województwa kształtuje się na poziomie 12 993 GWh/rok, zaś potencjał techniczny biomasy, która może być wykorzystana na cele energetyczne wynosi 5 333 GWh/rok Na tej podstawie szacuje się, że udział biomasy w pokryciu potrzeb cieplnych na terenie województwa może wynieść 43%. Aby móc określić przestrzenne zróżnicowanie udziału biomasy w pokryciu zapotrzebowania na ciepło na obszarze województwa wykorzystano teorię zbiorów rozmytych. Najwyższy udział biomasy w zaspokojeniu potrzeb cieplnych występuje w powiatach wschodnich i południowych województwa (parczewskim, włodawskim, hrubieszowskim, janowskim, biłgorajskim i kraśnickim), najniższy zaś w powiatach zlokalizowanych na północnym zachodzie (łukowskim, opolskim i łęczyńskim) oraz sąsiadujących z powiatami grodzkimi takimi jak Lublin oraz Zamość.

Keywords: final energy consumption for heating, biomass potential energy, fuzzy sets
[zużycie energii końcowej na ogrzewanie, potencjał techniczny biomasy, zbiory rozmyte]
JEL: C31, R58, Q42, Q47

Marcelina Zapotoczna

Taxonomic Analysis of Spatial Diversification of Housing
in Selected Countries of the European Union

This article proposes to employ taxonomic methods to assess the residential situation in selected countries of the European Union. A synthetic measure was used whose construction was based on diagnostic variables which characterise the housing and socioeconomic conditions in the countries included in the study. This measure made it possible to arrange the items under study in a linear manner by residential situation (from the best to the worst). In addition, Ward’s method of classification was used to arrange countries in groups with similar residential situations. Similar results were obtained in both classifications for the years 2007 and 2013. The proposed procedure can be used by state authorities to make housing policy decisions.

Taksonomiczna analiza przestrzennego zróżnicowania sytuacji mieszkaniowej
w wybranych krajach Unii Europejskiej

W artykule zaproponowano zastosowanie metod taksonomicznych do oceny sytuacji mieszkaniowej w wybranych krajach Unii Europejskiej. Wykorzystano miernik syntetyczny, którego konstrukcję oparto o zmienne diagnostyczne charakteryzujące warunki mieszkaniowe i uwarunkowania społeczno-gospodarcze występujące w badanych krajach. Miara ta pozwoliła na uporządkowanie liniowe badanych obiektów według sytuacji mieszkaniowej (od najlepszych do najgorszych). Drugą zastosowaną metodą klasyfikacji była metoda Warda, pozwalająca na pogrupowanie krajów w grupy o zbliżonej sytuacji mieszkaniowej. Uzyskano zbieżne wyniki w obu klasyfikacjach wykonanych dla lat 2007 i 2013. Zaproponowana procedura może być wykorzystywana przez władze państw do podejmowania decyzji w zakresie polityki mieszkaniowej

Keywords: multivariate comparative analysis, synthetic measure, housing market
[wielowymiarowa analiza porównawcza, syntetyczny miernik, rynek mieszkaniowy]
JEL: R31

Waldemar A. Gorzym-Wilkowski

Spatial Planning in the Tourism Economy in the Lublin Region:
Aid or Obstacle?

Lubelskie Voivodship needs new stimuli of economic development, and tourism can be one of them. However, a chaotic development of this sector can bring short-term benefits, and it can also lead to numerous conflicts between various entities and have an adverse impact on the state of tourist assets. In consequence, the disadvantages can prevail over the advantages in the long term. Such a risk can be mitigated by spatial planning, specifically by local spatial development plans issued by local governments in communes.

Planowanie przestrzenne w gospodarce turystycznej Lubelszczyzny.
Pomoc czy przeszkoda?

Województwo lubelskie potrzebuje nowych bodźców rozwoju ekonomicznego. Jednym z takich bodźców może być gospodarka turystyczna. Jednakże chaotyczny rozwój tego sektora gospodarki może przynieść krótkotrwałe korzyści, lecz jednocześnie liczne konflikty pomiędzy różnymi podmiotami, a także niekorzyści dla stanu walorów turystycznych. Prowadzić to może, w dłuższym czasie, do przewagi niekorzyści nad pożytkami. Sposobem na zminimalizowanie takiego zagrożenie może być planowanie przestrzenne, a przede wszystkim sporządzanie przez samorządy gminne miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Keywords: Lubelskie Voivodship, spatial planning, tourism economy
[województwo lubelskie, planowanie przestrzenne, ekonomia turystyki]
JEL: O21, R11

Elżbieta Stach, Łukasz Matoga, Aneta Pawłowska

Evaluation of Tourist Attractiveness of the Communes in Chełm County
in the Context of the Development of Cross-Border Tourism

Tourism in the eastern, border areas of Poland is based primarily on natural values, which are supplemented by regional cultural heritage. For this reason, Chełm County stands a fair chance of making tourism one of the pillars of its development, especially in rural areas. The purpose of the article was to evaluate tourist attractiveness of the communes and one municipality of Chełm County using the method of synthetic measure and attempt to identify real and potential directions for tourism development with particular emphasis on cross-border tourism. The results of the evaluation of tourist attractiveness indicated that the creation of comprehensive packages of products based mostly on the values of the local environment can be an opportunity for increased tourism in the communes in Chełm County. However, insufficient tourist development, poor transport accessibility and low recognition of the area as a tourist destination can be limiting factors in the development of tourism in this county, so it is necessary to take measures connected with the development of infrastructure and promotion of the region.

Ocena atrakcyjności turystycznej gmin powiatu chełmskiego
w perspektywie rozwoju turystyki transgranicznej

Turystyka na wschodnich, przygranicznych obszarach Polski opiera się przede wszystkim na walorach przyrodniczych, które uzupełniane są regionalnym dziedzictwem kulturowym. Z tego powodu powiat chełmski stoi przed szansą uczynienia z turystyki jednego z filarów swojego rozwoju, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Celem artykułu była ocena atrakcyjności turystycznej gmin powiatu chełmskiego z wykorzystaniem metody miernika syntetycznego oraz próba identyfikacji realnych i potencjalnych kierunków rozwoju turystyki ze szczególnym uwzględnieniem turystyki transgranicznej. Wyniki przeprowadzonej oceny atrakcyjności turystycznej wskazały, że szansą na aktywizację turystyczną gmin powiatu chełmskiego może być tworzenie kompleksowych pakietów produktów, których rdzeń stanowić powinny walory lokalnego środowiska naturalnego. Barierą dla rozwoju turystyki w powiecie chełmskim może być niedostateczne jego zagospodarowanie turystyczne, niska dostępność komunikacyjna i mała rozpoznawalność tego obszaru jako destynacji turystycznej, dlatego niezbędne jest podejmowanie działań infrastrukturalnych i promocyjnych.

Keywords: Chełm County, cross-border tourism, tourist attractiveness, synthetic measure
[powiat chełmski, turystyka przygraniczna, atrakcyjność turystyczna, miernik syntetyczny]
JEL: L8

Danuta Guzal-Dec

Supporting Development of Tourism by Local Municipal Self-Governments within the Naturally Valuable Areas of the Lubelskie Voivodship

The aim of the work is to diagnose the activity of local governments in supporting tourism development in naturally valuable areas of the Lubelskie Voivodship (Poland ). The study area consisted of 30 municipalities with the highest natural value in the Lubelskie Voivodship selected for the study based on the value of the indicator developed by D. Guzal-Dec in the study of the natural value of rural and urban-rural communes within the Lubelskie Voivodship. A questionnaire interview was used for the diagnostic purposes of the survey. Interviews were completed in 2013. The research material comprised 30 interviews with mayors and staff dealing with environmental issues in municipal offices. Websites of the surveyed communes were an important source of information. In the surveyed group, approximately 75% of the authorities declared their preference for tourism as the main direction of development of their commune. Detailed analysis of the use of various instruments of support lead to the conclusion that about 50% of them actively support tourism, of which about 30% have a planned policy manifested in a comprehensive application of the instruments of support. It seems, therefore, that strategies of cooperation for the development of tourism should be systematically and rationally utilized, especially in communities with high natural potential and less favorable non-natural conditions for tourism development.

Wspieranie rozwoju turystyki przez samorząd gminny
na obszarach przyrodniczo cennych województwa lubelskiego

Celem pracy jest diagnoza aktywności samorządów gminnych we wspieraniu rozwoju turystyki na obszarach przyrodniczo cennych województwa lubelskiego. Teren badania stanowiło 30 gmin o najwyżej cenności ekologicznej w województwie lubelskim wybranych do badań na podstawie wartości wskaźnika opracowanego przez D. Guzal-Dec w ramach badania cenności ekologicznej gmin wiejskich i miejsko-wiejskich województwa lubelskiego. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu. Wywiady zrealizowane zostały w 2013 roku. Materiał badawczy stanowi 30 kwestionariuszy wywiadu z wójtem oraz pracownikami zajmującymi się sprawami ochrony środowiska w urzędach gmin. Ważnym źródło informacji były także strony internetowe badanych gmin. W badanej grupie około 75% przedstawicieli władz deklarowało preferowanie turystyki jako głównego kierunku rozwoju gminy. Szczegółowa analiza stopnia wykorzystania poszczególnych instrumentów wsparcia pozwala stwierdzić, że około 50% aktywnie wspiera turystykę, z czego około 30% prowadzi planowaną politykę przejawiającą się w kompleksowym zastosowaniu instrumentów wsparcia. Wydaje się zatem, że należy planowo i racjonalnie wykorzystywać strategię współpracy na rzecz rozwoju turystyki, zwłaszcza w gminach o dużym potencjale przyrodniczym, a mniej korzystnych uwarunkowaniach pozaprzyrodniczych rozwoju turystyki. Opracowanie przygotowano w ramach projektu badawczego nr 2011/01/D/HS4/ 03927 pt. „Ekologiczne uwarunkowania i czynniki rozwoju funkcji gospodarczych na obszarach przyrodniczo cennych województwa lubelskiego” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki.

Keywords: supporting tourism, local self-government, natural valuable areas, Lubelskie Voivodship
[wspieranie turystyki, samorząd gminy, obszary przyrodniczo cenne, województwo lubelskie]
JEL: R11, R59

Jakub Gradziuk

My Sports Field Programme – Orlik 2012 as a Factor of Local Development

The study is devoted to the characteristics of the implementation of My Sports Field Programme – Orlik 2012 (in Polish: Moje Boisko Orlik-2012) in the years 2008–2011, based on the examples of chosen communes from hrubieszowski, tomaszowski and zamojski counties, located in Lubelskie Voivodship. The main aim of the article was to identify the role Orlik sports fields play in the socio-economic development of a commune in the market economy. Thus an analysis was carried out of the functioning of existing and planned investments in the project as well as research in selected local government units not benefiting from the programme.

Program Moje Boisko – Orlik 2012, jako czynnik rozwoju lokalnego

Opracowanie zostało poświęcone charakterystyce realizacji programu „Moje Boisko – Orlik 2012” w latach 2008-2011 na przykładzie wybranych gmin z powiatów: hrubieszowskiego, tomaszowskiego i zamojskiego, położonych w województwie lubelskim. Głównym celem artykułu było zidentyfikowanie roli jaką odgrywają Orliki w rozwoju społeczno-gospodarczym gminy w warunkach gospodarki rynkowej. W związku z tym dokonano analizy funkcjonowania ukończonych oraz planowanych inwestycji w ramach tego projektu. Przeprowadzono badania w wybranych jednostkach samorządu lokalnego, które nie były jego beneficjentami oraz wybranych gmin, które skorzystały z programu.

Keywords: local development, sports facilities, Programme Orlik 2012, Lubelskie Voivodship, Poland
[rozwój lokalny infrastruktura sportowa, Program Orlik 2012, województwo lubelskie]
JEL: R11, R51, R58

Andrzej Burda, Krzysztof Pancerz

Clustering and Visualization of Bankruptcy Patterns
Using the Self-Organizing Maps

Pattern recognition of bankrupt or non-bankrupt enterprises may not only extend or confirm the knowledge in economics, but also deliver to experts, from the standpoint of the decision support, a view of the economic and financial situation of the audited enterprise. Therefore, it may be an effective tool for early warning of the bankruptcy risk of the enterprise. Such a tool is especially important for small and medium enterprises (SMEs) in the underdeveloped regions. The research described in the paper is intended for generation and visualization of the state of SMEs in the Podkarpacie region on the basis of information included in financial reports. A self-organizing map (SOM), often called the Kohonen net, has been used in the unsupervised modelling mode. Results of research show a high potential of the method to the stated objectives and the simplicity of the representation of knowledge transferred to entrepreneurs and financial analysts.

Klasteryzacja i wizualizacja wzorców bankructwa
przy użyciu samoorganizujących się map Kohonena

Rozpoznawanie wzorców przedsiębiorstw w stanie bankrupt lub non-bankrupt, może nie tylko poszerzyć lub potwierdzić wiedzę z dziedziny ekonomii, ale również z punktu widzenia wspomagania decyzji, może dać ekspertom pogląd na stan ekonomiczno-finansowy audytowanego przedsiębiorstwa. A zatem, może stanowić skuteczne narzędzie wczesnego ostrzegania przedsiębiorstwa przed bankructwem. Narzędzie takie jest szczególnie istotne dla małych i średnich przedsiębiorstw (SME) w regionach słabo zurbanizowanych. Przeprowadzone i opisane w tym artykule badania miały na celu wygenerowanie i wizualizację stanu SME w regionie podkarpackim na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych. Do modelowania w trybie klasyfikacji bezwzorcowej użyto sieć Kohonena (SOM). Wyniki badań pokazały duże możliwości zastosowanej metody do wskazanych celów oraz prostotę reprezentacji wiedzy przekazywanej przedsiębiorcom i analitykom finansowym.

Keywords: Self-Organizing Map, clustering, visualization, small and medium enterprises, bankruptcy
[sieci Kohonena, klasteryzacja, wizualizacja danych, małe i średnie przedsiębiorstwa]
JEL: C45, G33

Mieczysław Kowerski, Jarosław Bielak, Dawid Długosz, Mariusz Poninkiewicz

Assessment of the Economic Cohesion of the Lubelskie Voivodship

Cohesion is one of the most fundamental objectives of European regional policy. The basic unit of the cohesion policy in Poland is a voivodship. However voivodship in a lot of cases do not have the characteristics of a definition of region—they are not uniform in economic, social and cultural terms. That is why it seems quite legitimate to question about the internal consistency in voivodship. The aim of the article is to assess the change in differences of the Gross Domestic Product per capita in the Lubelskie Voivodship, divided into four subregions. The assessment has been made by employing statistical analysis and models of convergence for 1999-2012 period. Conducted research indicate, that starting from 2007 we can observe sigma and beta divergence in tested area. The metropolitan subregion of Lublin develops faster than other much poorer subregions and is characterised by the highest growth rate. Therefore, referring to the discussion about the „two speed Europe” it is possible to speak—of course being fully aware of the different problems—about a „two speed voivodship”.

Ocena spójności gospodarczej województwa lubelskiego

Spójność jest jednym z podstawowych celów europejskiej polityki regionalnej. W Polsce podstawowym podmiotem tej polityki jest województwo. Jednak w wielu przypadkach województwa nie mają charakteru regionu, czyli nie są obszarami jednolitymi z punktu widzenia gospodarczego, społecznego oraz kulturowego. Dlatego całkiem uzasadnione wydaje się pytanie o spójność wewnętrzną województw. W artykule dokonano analiz statystycznych zmian PKB per capita w czterech subregionach województwa lubelskiego i oszacowano przekrojowe i panelowe modele konwergencji dla lat 1999–2012. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że począwszy od 2007 roku w województwie lubelskim mamy do czynienia z sigma i beta dywergencją. Lubelski podregion metropolitalny rozwija się o wiele szybciej niż pozostałe – znacznie biedniejsze podregiony. Tym samym nawiązując do prowadzonej dyskusji o „two speed Europe” można mówić, oczywiście z pełną świadomością różnicy skali problemów, o „two speed voivodship”.

Keywords: divergence, convergence, GDP, Lubelskie Voivodship, NUTS 3
[dywergencja, konwergencja, produkt krajowy brutto (PKB), województwo lubelskie, NUTS 3]
JEL: C23, O47, R13