okładka t. 13 nr 1

The meaning and essence of sustainability have been analyzed and debated from different perspectives ever since the concept was brought up on the political and social agenda by the Brundtland Commission in 1987 (World Commission on Environment and Development 1987). The concept is ambiguous and unclear (Bonevac 2010), according to some critics — oxymoronic and therefore perverse while used by development institutions and governments (Latouche 2004). Its original meaning was strongly related to the need for protection of environmental resources, but later, it acquired the sense of endless, neo-liberal, durable development based on growth with some limits to exploitation of natural resources. Finally social sustainability was added as the third dimension of the concept. Consequently, today the term “sustainable development” is used both by the ecologists and private business, even if their final objectives are completely different.

fragment artykułu
Sustainable Rural Development or (Sustainable) Rural Livelihoods?
Strategies for the 21st Century in Peripheral Regions

 

Spis treści

Mirosława Czerny, Andrzej Czerny

Sustainable Development and Policies or Strategies Concerning Resources

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Bogumiła Lisocka-Jaegermann

Sustainable Rural Development or (Sustainable) Rural Livelihoods?
Strategies for the 21st Century in Peripheral Regions

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Dariusz Rakowski

Renewable Energy: a Development Opportunity for Rural Regions in Poland

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Tomasz Podciborski, Iwona Krzywnicka

A Method for Evaluating the Peripherality of Rural Settlement Units
Based on the Principles of Spatial Order and Sustainable Development

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Danuta Guzal-Dec

Selected Problems of Sustainable Development of
Environmentally Valuable Areas of the Lublelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Iwona Kiniorska, Janina Wrońska-Kiczor

Factors Affecting Sustainable Development of Agriculture and Rural Areas
in the Świętokrzyskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Barbara Żarska, Beata Fornal-Pieniak, Ewa Zaraś-Januszkiewicz

Shaping the Landscape of Rural Communes in the Aspect of Green Infrastructure Creation

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mirosław W. Meksuła, Leszek Grzechnik

Effect of Transport and Communication Connections on the Peripherality of
the Border Areas of the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Agnieszka Siedlecka

Institutions and Organizations in the Development of Organic Farms
in the Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Magdalena Zwolińska-Ligaj

Functional Classification of Rural Areas in the Lubelskie Voivodship
Including Their Natural Values

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Klaudia Nowicka, Dominika Studzińska, Piotr Urbaszek

Creating Tourist Offers on the Basis of Anthropological Values.
The Example of Gospodarstwo Edukacyjno-Agroturystyczne
“Mazowiecki Zaścianek”

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Joanna Szczęsna, Monika Wesołowska

Tourism as a Chance for Development of Peripheral Rural Areas
within the Eastern Part of Lubelskie Voivodship

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Paweł Cebrykow, Małgorzata Flaga, Mirosław Krukowski

Cartographic Image of Changes in Population Distribution
as an Indicator of Peripherality

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Ząbecki

The Developing World’s Depiction in the Battlefield and Call of Duty
Video Game Series. Does It Replicate the Stereotypical Image?

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Alicja Bieske-Matejak

Thematic Parks in the Context of Rural Development in Peripheral Regions

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Małgorzata Roge-Wiśniewska

Publicly Involved Spatial Development in the Podkarpackie Voivodship
in Poland from an Environmental Point of View

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Ewelina Biczyńska

Measuring the Social Component of Sustainable Development in the Cities.
The Case of Medellín, Colombia

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Joanna Miętkiewska-Brynda, Jerzy Makowski

El Chinchón and Colmenar de Oreja (Spain) —
Sustainable Development in the Shadow of a Metropolis

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Aleksandra Godek, Marek Pietrucki

Peripheral Rural Areas around Poznań and Their Value Measured
with Economic Indicators

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Kałamucki, Andrzej Czerny

Role of Cartographic Products in the Promotion of Tourism
Based on the Example of Roztocze

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Wioletta Kałamucka, Krzysztof Kałamucki, Małgorzata Stanicka

Areas of the European Ecological Network Natura 2000 in Roztocze

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

 

Streszczenia

Mirosława Czerny, Andrzej Czerny

Sustainable Development and Policies or Strategies Concerning Resources

Since the 1990s the term (and underlying concept  ) of sustainable development has become the aspect arising most often in discussions regarding the Earth’s fate, the management of natural resources, energy policy, the safeguarding of food security and places to live, and so on. However, ideas on the accomplishment of sustainable development assumptions have first and foremost allowed for development and strengthening of all those ecological movements able to put political pressure on the governments of different countries, with a view to their devising and implementing policy on environmental protection, as well as the instrumentation allowing effective control over the exploitation of natural resources. Analyses concerning the structure and dynamics of contemporary use of natural resources for economic purposes which came into existence in time for the Rio “Earth Summit” (i.e., in the early 1990s) made it clear that the prevention of excessive change in the natural environment — and the guaranteeing of its appropriate quality for both present and future generations would be best served if the main focus was on raw materials and their use. This rather one-sided way of thinking did in fact evolve over time, to the point where activity in the name of sustainable development has now become multifaceted, involving a wide range of entities, and extending far beyond the field of raw-materials and resources use.

Rozwój zrównoważony a polityki i strategie zarządzania zasobami

Od lat 90. XX w. termin, a za nim koncepcja rozwoju zrównoważonego (sustainable development) stały się jednym z najczęściej używanych słów w dyskusji na temat przyszłości świata, gospodarki zasobami naturalnymi, polityki energetycznej, zapewnienia żywności i warunków mieszkaniowych mieszkańcom Ziemi, itp. Przede wszystkim jednak wraz z realizacją założeń zrównoważonego rozwoju na sile przybrały wszelkie ruchy ekologiczne, które wywierając nacisk polityczny na rządy poszczególnych krajów przyczyniły się do opracowania i wdrażanie w życie polityk ochrony środowiska i narzędzi mających skutecznie kontrolować eksploatację zasobów naturalnych. Analizy dotyczące struktury i dynamiki wykorzystywania współcześnie zasobów naturalnych dla celów gospodarczych, które powstały po szczycie w Rio de Janeiro, czyli w dekadzie lat 90. XX w. wykazały, że aby zapobiec nadmiernym zmianom w środowisku naturalnym i zagwarantować odpowiednią jakość poszczególnych parametrów środowiska naturalnego nie tylko dla współczesnych mieszkańców Ziemi, ale też dla przyszłych pokoleń należy skupić się przede wszystkim na gospodarce surowcowej. Taki jednokierunkowy tok myślenia i działania o zrównoważonym rozwoju uległ z biegiem lat ewolucji i dzisiaj działania na rzecz rozwoju zrównoważonego są wieloaspektowe i wieloprzedmiotowe, znacznie wykraczające poza sferę jedynie eksploatacji surowców.

Keywords: sustainable development, natural resources, energy policy
[rozwój zrównoważony, zarządzanie zasobami, geografia i zasoby]
JEL: Q00

Bogumiła Lisocka-Jaegermann

Sustainable Rural Development or (Sustainable) Rural Livelihoods?
Strategies for the 21st Century in Peripheral Regions

Ongoing discussions concerning the concept of development applied within the context of peripheral regions (including rural development, regional development, sustainable development, local development, etc.), and particularly its critical deconstruction, encourage us to look for new theoretical approaches and terminological constructs that would be useful in research and design of desired changes taking place in rural areas and that could substitute the contested notion of “development.” The text discusses strengths and weaknesses of “sustainable rural livelihood” — as a concept, as well as a framework of academic analysis and action — in the context of its application within “rural development” studies.

Zrównoważony rozwój obszarów wiejskich czy (zrównoważone) zabezpieczenie egzystencji (livelihood) mieszkańców?
Strategie dla regionów peryferyjnych w XXI wieku

Bieżące dyskusje na temat koncepcji rozwoju wdrażanych w regionach peryferyjnych (w tym rozwoju obszarów wiejskich, rozwoju regionalnego, zrównoważonego rozwoju, rozwoju lokalnego, itp.), a zwłaszcza ich krytyczna dekonstrukcja, zachęcają do poszukiwania nowych ujęć teoretycznych i terminologicznych które mogłyby być przydatne w badaniach i projektowaniu pożądanych zmian zachodzących na obszarach wiejskich, a zarazem mogłyby zastąpić coraz częściej odrzucane pojęcie ‘rozwoju’. Tekst omawia mocne i słabe strony jednej z nowych koncepcji określanych mianem „zrównoważonego zabezpieczenia egzystencji w środowisku wiejskim” (sustainable rural livelihoods ) uwzględniając samo pojęcie, jak i przydatność koncepcji w badaniach naukowych obszarów peryferyjnych, oraz prowadzonych w terenie działań rozwojowych.

Keywords: rural development, livelihood, rural peripheral areas
[rozwój obszarów wiejskich, zrównoważone strategie zabezpieczenia egzystencji, peryferyjne obszary wiejskie]
JEL: Q01, Z10

Dariusz Rakowski

Renewable Energy: a Development Opportunity for Rural Regions in Poland

The article presents the current situation in selected types of renewable energy and their importance for rural areas. At the moment, Poland’s energy needs are more than 85% satisfied from fossil fuel resources such as coal, oil, and natural gas. This results in serious environmental impacts and contributes to irreversible adverse effects, such as climate change due to the rise in global temperatures, greenhouse gas emissions, and air pollution. Directives and agreements of the European Union pertaining to climate change force the development in the field of renewable energy sources (RES). In this scope, the production of electricity and heat from renewable sources in rural areas creates new opportunities for the development of these areas and their local communities.

Energetyka odnawialna szansą na rozwój obszarów wiejskich w Polsce

W artykule przedstawiono aktualną sytuację dla wybranych rodzajów energii odnawialnych i ich znaczenia dla obszarów wiejskich. Aktualnie potrzeby energetyczne Polski pokrywane są w ponad 85% ze źródeł nieodnawialnych takich jak: węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny. Powoduje to poważne zagrożenia dla środowiska i nieodwracalne negatywne skutki, tj.: zmiany klimatu spowodowane podniesieniem się temperatury na Ziemi, emisja gazów cieplarnianych, zanieczyszczenie powietrza. Dyrektywy i umowy Unii Europejskiej dotyczące zmian klimatycznych wymuszają rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE). W związku z tym produkcja energii elektrycznej i cieplnej z tych źródeł na obszarach wiejskich stwarza nowe szanse i możliwości rozwoju tych obszarów oraz społeczności lokalnych.

Keywords: renewable energy, rural areas, biomass
[energia odnawialna, obszary wiejskie, biomasa]
JEL: Q2

Tomasz Podciborski, Iwona Krzywnicka

A Method for Evaluating the Peripherality of Rural Settlement Units
Based on the Principles of Spatial Order and Sustainable Development

The objective of this study was to propose a method for evaluating the peripherality of rural settlement units based on the principles of spatial order and sustainable development. Detailed goals involved the determination of evaluation indicators, a scoring system and evaluation principles based on the results of a questionnaire survey. The proposed method was verified on the example of three survey sites.

Metoda oceny stopnia peryferyjności jednostek osadniczych
w aspekcie ładu przestrzennego i rozwoju zrównoważonego

W artykule zaproponowano metodę oceny stopnia peryferyjności jednostek osadniczych w aspekcie ładu przestrzennego i rozwoju zrównoważonego. Przedstawiono wskaźniki ewaluacyjne, syrtem scoringowy oraz zasady oceny oparte na badaniu ankietowym. Zaproponowana metoda została zweryfikowana na przykładzie trzej regionów.

Keywords: village, settlement unit, peripheral area, land management, scenic attractiveness
[wieś, jednostka osadnicza, obszar peryferyjny, poziom zagospodarowania, atrakcyjność przestrzeni]
JEL: Q00

Danuta Guzal-Dec

Selected Problems of Sustainable Development of
Environmentally Valuable Areas of the Lublelskie Voivodship

The overall objective of the study was to identify the problems of sustainable development of environmentally valuable areas of the Lubelskie Voivodship, as seen from the perspective of local authorities. Implementation of the adopted objective was served by the analysis of the results of research carried out in 2013 in the Lubelskie Voivodship in the 30 communes of the greatest ecological value in the Lubelskie Voivodship according to the index developed by D. Guzal-Dec within the assessment of natural value in the study of the ecological value of rural and urban-rural communes of the Lubelskie Voivodship and the analysis of documents of local development strategies of the researched communes. The study included a questionnaire survey of 383 councilors representing 86% of respondents. In light of the conducted analysis we can claim that problems of socio-economic development, such as unemployment, poverty, emigration of young people, difficulty in developing social capital, poor infrastructure — both social and technical, including roads and sewers, are still important issues of sustainable development. and environmental problems are not seen as important when compared to the essential problems of socio-economic development, as well as the small scale of direct environmental threats.

Wybrane problemy zrównoważonego rozwoju obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego

Celem głównym pracy była identyfikacja problemów zrównoważonego rozwoju obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego postrzeganych z perspektywy władz lokalnych. Realizacji celu służyła analiza wyników badań przeprowadzonych w 2013 r. na terenie województwa lubelskiego w 30 gminach o najwyżej cenności ekologicznej w województwie lubelskim według wskaźnika opracowanego przez Guzal-Dec w ramach badania cenności ekologicznej gmin wiejskich i miejsko-wiejskich województwa lubelskiego oraz analiza dokumentów strategii rozwoju lokalnego badanych gmin. W ramach badań przeprowadzono kwestionariusze ankiety z 383 radnymi, co stanowiło 86% badanych. W świetle przeprowadzonych analiz stwierdzić można, że problemy rozwoju społeczno-gospodarczego takie jak bezrobocie, ubóstwo, emigracja młodych, trudności rozwoju kapitału społecznego, niedostatek infrastruktury społecznej i technicznej, w tym drogowej i kanalizacyjnej, pozostają nadal ważnymi problemami rozwoju zrównoważonego, a problemy środowiska naturalnego nie są postrzegane jako ważne, wobec istotnych problemów rozwoju społeczno-gospodarczego oraz faktu występowania w niewielkiej skali bezpośrednich zagrożeń środowiskowych.

Keywords: sustainable development, environmentally valuable areas, Lublelskie voivodship
[rozwój zrównoważony, obszary przyrodniczo cenne, województwo lubelskie]
JEL: Q56

Iwona Kiniorska, Janina Wrońska-Kiczor

Factors Affecting Sustainable Development of Agriculture and Rural Areas
in the Świętokrzyskie Voivodship

This study aims at identifying factors encouraging sustainable development of agriculture and rural areas in the Świętokrzyskie Voivodship. It is based on the analysis of selected social, demographic, economic and environmental factors which may be useful to identify the present stage of development of rural areas (urban-rural communes and rural communes ) in the Świętokrzyskie Voivodship. In order to accomplish their goal the authors used statistical data from the Bank Danych Lokalnych GUS (Local Data Bank from the Central Statistical Office of Poland ) for the years 2010 and 2012, and factual data (including reports, strategic materials ).

Czynniki warunkujące zrównoważony rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich
Ziemi Świętokrzyskiej

Opracowanie stanowi próbą identyfikacji czynników warunkujących możliwości zrównoważonego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich ziemi świętokrzyskiej. Realizację przyjętego celu oparto o analizę wybranych wskaźników społecznych, demograficznych, gospodarczych i środowiskowych do określenia aktualnego poziomu rozwoju obszarów wiejskich (gmin miejsko-wiejskich i wiejskich) regionu świętokrzyskiego. Przeprowadzona analiza wykazała, że rolnictwo i obszary wiejskie ziemi świętokrzyskiej charakteryzują się występowaniem barier rozwojowych na wielu płaszczyznach. Niekorzystne zjawiska i procesy demograficzne, społeczne i gospodarcze oraz środowiskowo-infrastrukturalne będą nadal ciążyć na zrównoważonym rozwoju. Wiele jednak może się zmienić przez aktywność wszystkich zarówno władz samorządowych, polityki państwa jak i ich obywateli.

Keywords: sustainable development, agriculture, rural areas
[rozwój zrównoważony, rolnictwo, obszary wiejskie]
JEL: Q00

Barbara Żarska, Beata Fornal-Pieniak, Ewa Zaraś-Januszkiewicz

Shaping the Landscape of Rural Communes in the Aspect of
Green Infrastructure Creation

Maintenance of ecological balance and creation of green infrastructure in the landscape are important features of sustainable development. This is strictly connected and correlated with the planning of land use and spatial management. The obligation of green structure creation has a legal basis (the State, European Union and international levels ), EU development and conservation strategies and adaptation planes for climate change such as transition to a green economy. The aim was to present the needs and special approach, called the method of “ecological truss,” to landscape green structure planning in rural areas in central Poland, in Tarłów Commune, creating better possibilities to reconcile nature and biodiversity protection with land use and economic management. Creating rich green infrastructure leads to “ecologisation” of the whole area and greater harmony of landscape. It supports strong opportunities and decreases endangerments indicated in documents of local development plans. Rich green infrastructure is a tool to approach closer sustainable development and give a significant chance, especially in peripheral and underdeveloped areas, for better living conditions for local people based on permanent use of natural and cultural values of the landscape rather than degrading them.

Kształtowanie krajobrazu gmin wiejskich w aspekcie tworzenia
zielonej infrastruktury

Utrzymanie równowagi ekologicznej i tworzenie zielonej infrastruktury (green infrastructure) w krajobrazie są ważnymi cechami zrównoważonego rozwoju. Jest to ściśle związane z planowaniem użytkowania terenu i zagospodarowania przestrzennego. Wymóg kształtowania zielonej infrastruktury wynika z podstaw prawnych (krajowych, Unii Europejskiej i międzynarodowych), unijnych strategii rozwoju i ochrony środowiska oraz planu adaptacji do zmiany klimatu (przejście na zieloną gospodarkę — green economy). Celem było wskazanie potrzeb i zaprezentowanie szczególnego sposobu kształtowania zielonej infrastruktury krajobrazu, zwanego metodą „kratownicy ekologicznej”, obszarów wiejskich w centralnej Polsce w gminie Tarłów, stwarzającego większe możliwości godzenia ochrony przyrody i różnorodności biologicznej z użytkowaniem terenu i rozwojem gospodarczym. Tworzenie bogatej zielonej infrastruktury prowadzi do ekologizacji całości obszaru i poprawia harmonię krajobrazu. Jest narzędziem pozwalającym zbliżyć się do zrównoważonego rozwoju i daje dużą szansę, w szczególności na peryferyjnych i słabiej rozwiniętych obszarach, na lepsze warunki życia lokalnej ludności, bazując na trwałym wykorzystaniu przyrodniczych i kulturowych walorów, nie degradując ich.

Keywords: rural areas, landscape planning, green infrastructure, sustainable development, Tarłów commune, Poland
[obszary wiejskie, kształtowanie krajobrazu, zielona infrastruktura, zrównoważony rozwój, gmina Tarłów, Polska]
JEL: Q5

Mirosław W. Meksuła, Leszek Grzechnik

Effect of Transport and Communication Connections on the Peripherality of
the Border Areas of the Lubelskie Voivodship

The article discusses the impact of the national border of the transport and communication accessibility of the Lubelskie Voivodship, and therefore its peripherality. The paper is based on the analysis of changes in the transport and communication infrastructure over the last century. After 1945 a unified transport system was replaced with two, almost entirely separated from each other. The political changes after 1989 had no effect on the functioning of the transport or communication system. The newly established countries, namely Belarus and the Ukraine, began functioning within the borders of the former Soviet republics, inheriting all of the features of the communication systems of the Soviet Union. Poland’s accession to the European Union and joining the Schengen Area, were significant moments for the peripherality of the discussed area. The Lubelskie Voivodship became a peripheral zone not only of Poland, but also of the European Union.

Wpływ połączeń komunikacyjnych na peryferyjność przygranicznych obszarów Lubelszczyzny

Artykuł jest próbą przyjrzenia się wpływowi granicy państwowej na dostępność komunikacyjną regionu, a tym samym na jego peryferyjność. Pracę oparto na analizie zmian infrastruktury komunikacyjnej przygranicznych obszarów Lubelszczyzny na przestrzeni ostatnich 100 lat. W okresie międzywojennym województwo lubelskie znajdowało się w centrum Polski, a omawiany teren połączony był z resztą kraju licznymi i różnorodnymi połączeniami komunikacyjnymi. Zasadnicza zmiana w funkcjonowaniu sieci komunikacyjnej następuje po wybuchu II Wojny Światowej. W 1945 roku nowopowstała, wschodnia granica Lubelszczyzny stała się jednocześnie granicą państwową pomiędzy Polską i ZSRR. Zmiany sytuacji politycznej po 1989 roku, nie spowodowały zmian w funkcjonowaniu komunikacji gdyż nowopowstałe państwa — Białoruś i Ukraina. Istotnym momentem dla peryferyjności omawianego obszaru było wejście Polski w 2004 roku do Unii Europejskiej oraz do układu z Schengen w 2007 roku. Sprawiło to, że województwo lubelskie stało się nie tyko strefą peryferyjną Polski ale również i Unii Europejskiej.

Keywords: peripherality, border, region, communication
[peryferyjność, granica, region, komunikacja]
JEL: R11, R40, N74

Agnieszka Siedlecka

Institutions and Organizations in the Development of Organic Farms
in the Lubelskie Voivodship

Organic production is an important area for the development of the competitiveness of the Lubelskie Voivodship. Development of this production, however, depends on the support households can get for taking this kind of action. The aim of the study is to assess the scale and nature of institutional support in the opinion of the surveyed farmers, organic farms in the Lublin area. For the achievement of this objective, 60 interviews were conducted using a questionnaire survey among farms pursuing organic production. The obtained results indicated that institutions whose support, in the opinion of the respondents, is the highest were: Agricultural Advisory Centres, the Agency for Restructuring and Modernisation of Agriculture, and certification bodies.

Miejsce instytucji i organizacji w rozwoju gospodarstw ekologicznych
w województwie lubelskim

Produkcja ekologiczna jest ważnym obszarem rozwoju konkurencyjności województwa lubelskiego. Rozwój tej produkcji zależy jednakże od wsparcia, jakie mogą otrzymać gospodarstwa podejmujące ten rodzaj działań. Celem opracowania jest ocena skali i charakteru wsparcia instytucjonalnego w świetle opinii badanych rolników prowadzących gospodarstwa ekologiczne w województwie lubelskim. Dla realizacji celu przeprowadzonych zostało 60 wywiadów za pomocą kwestionariusza ankiety wśród gospodarstw rolnych realizujących produkcję ekologiczną. Otrzymane wyniki badań wskazały, iż instytucjami których wsparcie, w ocenie badanych, jest najwyższe były Ośrodki Doradztwa Rolniczego, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Jednostki certyfikujące. Badania przeprowadzono w ramach realizowanego projektu badawczego nr 2011/01/D/HS4/ 03927 pt. „Ekologiczne uwarunkowania i czynniki rozwoju funkcji gospodarczych na obszarach przyrodniczo cennych województwa lubelskiego” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki.

Keywords: institution, organic production, organic farms, Lubelskie Voivodship
[instytucja, produkcja ekologiczna, gospodarstwa ekologiczne, województwo lubelskie]
JEL: D02, D13, Q56

Magdalena Zwolińska-Ligaj

Functional Classification of Rural Areas in the Lubelskie Voivodship
Including Their Natural Values

The aim of the study is to determine the functional types of rural areas of the Lubelskie region and the characteristics of the functional structure depending on the value class represented by the area. In the light of the study the functional structure of rural areas of the region should be considered very diverse and dominated by units representing agricultural functions. The study revealed that the most valuable natural areas were characterized by a lower share of communes included in the agricultural and mixed functional types and a larger share of communes with a dominant forestry function and a major contribution to shaping and protection of the natural landscape and tourism.

Klasyfikacja funkcji obszarów wiejskich województwa lubelskiego
z uwzględnieniem ich cenności ekologicznej

Celem opracowania jest określenie typów funkcjonalnych obszarów wiejskich regionu lubelskiego oraz charakterystyka struktury funkcjonalnej w zależności od reprezentowanej przez dany obszar klasy cenności ekologicznej. W świetle przeprowadzonych badań strukturę funkcjonalną obszarów wiejskich regionu uznać należy za mało zróżnicowaną i zdominowaną przez jednostki reprezentujące funkcje rolnicze. Badania ujawniły, że obszary najbardziej przyrodniczo cenne charakteryzowały się mniejszym udziałem gmin zaliczonych do rolniczego i mieszanego typu funkcjonalnego oraz większym udziałem gmin o dominującej funkcji leśnictwa i znaczącym wkładzie w kształtowanie i ochronę krajobrazu naturalnego oraz turystyki. Opracowanie przygotowano w ramach projektu badawczego nr 2011/01/D/HS4/ 03927 pt. Ekologiczne uwarunkowania i czynniki rozwoju funkcji gospodarczych na obszarach przyrodniczo cennych województwa lubelskiego finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki.

Keywords: multifunctional development, rural areas functions
[rozwój wielofunkcyjny, funkcje obszarów wiejskich]
JEL: R12

Klaudia Nowicka, Dominika Studzińska, Piotr Urbaszek

Creating Tourist Offers on the Basis of Anthropological Values.
The Example of Gospodarstwo Edukacyjno-Agroturystyczne
“Mazowiecki Zaścianek”

The main goal of the paper is to assess the possibility of creating a successful tourist offer in areas which are not considered attractive for tourism. In order to do so, the authors analyze the case of an agrotourism farm called “Mazowiecki Zaścianek” which is located in the small Tłuszcz Commune west of Warsaw. The research carried out in 2013 was focused not only on the tourist product of the farm and its assessment, but also on ways in which the owners of the farms were able to enter a small community and stimulate its development.

Kreowanie ofert turystycznych na bazie walorów antropogenicznych.
Przykład Gospodarstwa Edukacyjno-Agroturystycznego
„Mazowiecki Zaścianek”

Głównym celem niniejszego artykułu jest ocena możliwości stworzenia atrakcyjnej oferty turystycznej dla obszarów, które nie posiadają bogatych walorów przyrodniczych. W tym celu autorzy przeprowadzili studium przypadku gospodarstwa agroturystycznego „Mazowiecki Zaścianek” zlokalizowanego w gminie Tłuszcz, położonej na wschód od Warszawy. Badania prowadzone w 2013 roku skupiały się nie tylko na samym produkcie turystycznym gospodarstwa oraz ocenie jego atrakcyjności, ale także na sposobach w jakich właściciele gospodarstwa stali się częścią niewielkiej społeczności wsi Grabów oraz zainicjowali jej rozwój.

Keywords: farm tourism, rural tourism, tourist product
[agroturystyka, turystyka wiejska, produkt turystyczny]
JEL: L83

Joanna Szczęsna, Monika Wesołowska

Tourism as a Chance for Development of Peripheral Rural Areas
within the Eastern Part of Lubelskie Voivodship

The peripheral rural areas of the eastern part of the Lubelskie Voivodship are very attractive in terms of their natural and cultural environment, however, despite its various tourism resources, the region’s potential in this respect is not fully exploited. The paper presents the main tourism resources of the discussed region and indicates opportunities for using them in various forms of tourism and as potential tourism products. Furthermore, the current development level of the tourism function in the region has been identified, as well as actions aimed at improving it.

Turystyka jako szansa rozwoju peryferyjnych obszarów wiejskich
wschodniej Lubelszczyzny

Wiejskie obszary peryferyjne wschodniej części województwa lubelskiego cechują się dużą atrakcyjnością środowiska przyrodniczego i kulturowego. Pomimo posiadania różnorakich zasobów turystycznych potencjał regionu w tym zakresie nie jest w pełni wykorzystywany. Niniejszy artykuł przedstawia główne zasoby turystyczne omawianego obszaru i wskazuje możliwości ich wykorzystania turystycznego w zakresie form turystyki i potencjalnych produktów turystycznych. Ponadto określony został obecny stopnień rozwoju funkcji turystycznej w regionie i wskazane działania, które należy podjąć w celu wzmocnienia funkcji turystycznej.

Keywords: sustainable development, peripheral area, eastern part of Lubelskie Voivodship, tourism potential, tourism development indicator
[obszar peryferyjny, wschodnia Lubelszczyzna, potencjał turystyczny, wskaźnik rozwoju turystyki]
JEL: O02

Paweł Cebrykow, Małgorzata Flaga, Mirosław Krukowski

Cartographic Image of Changes in Population Distribution
as an Indicator of Peripherality

The article discuss a thesis stating that the most credible “markers” of peripherality constitute indicators referring to demographic changes, particularly depopulation related to migration, the resulting decrease in the size of population, and consequently changes in the population density. Such an assumption is based on the commonly acknowledged fact that the most intensive depopulation occurs in areas distinguished by low quality and level of life resulting from restricted accessibility and a low level of socio-economic development. The presented hypothesis is verified by analysis of maps presenting demographic changes in Poland after World War II.

Kartograficzny obraz zmian rozmieszczenia ludności
jako wskaźnik peryferyjności

Strefy peryferyjne zaznaczają się w przestrzeni w różnej skali terytorialnej, począwszy od kontynentalnej, poprzez krajową, aż po regionalną i lokalną. W każdym przypadku, można podać szereg wskaźników, które są wyznacznikami peryferyjności, tzn. dowodzą istnienia odmiennych, zazwyczaj niekorzystnych cech pewnych obszarów w odniesieniu do obszarów rdzeniowych. W niniejszym artykule, autorzy stawiają hipotezę, że jednymi z najlepszych i najbardziej wiarygodnych „markerów” peryferyjności są wskaźniki odnoszące się do zmian ludnościowych, przede wszystkim odpływ migracyjny ludności, będące jego konsekwencją spadki liczby ludności i ostatecznie zmiany w gęstości zaludnienia. Przedstawiony pogląd autorzy postanowili zweryfikować na podstawie analizy map przedstawiających zmiany demograficzne we wschodniej Polsce po II wojnie światowej. Obszar ten powszechnie jest uważany za peryferyjny, zarówno w skali Unii Europejskiej, jak i samego kraju, a za wiodącą przyczynę zachodzących tam zmian ludnościowych uważa się niekorzystne położenie i niski stopień rozwoju ekonomicznego. Artykuł składa się z dwóch zasadniczych części. W pierwszej przedstawiono przesłanki, ze względu na które Polska Wschodnia jest traktowana jako obszar peryferyjny. Ponadto, posługując się przykładem województwa lubelskiego, w skrócie opisano główne przyczyny takiego stanu, zarówno te wynikające z przeszłości obszaru, jak i związane z obecną sytuacją społeczno-gospodarczą. W drugiej część artykułu zaprezentowano mapy ilustrujące obszary peryferyjne w Polsce oraz zmiany w liczbie ludności i gęstości zaludnienia w Polsce w latach 1946-2012. Zestawienie tych map ma na celu porównanie zasięgów stref peryferyjnych, określonych na podstawie wieloczynnikowych badań, z mapami zmian ludnościowych. Umożliwi to weryfikację postawionej tezy, iż zmiany w rozmieszczeniu ludności mogą być traktowane jako wiarygodny wskaźnik peryferyjności.

Keywords: Lubelskie Voivodship, peripheral areas, depopulation, population density
[peryferyjność, depopulacja, gęstość zaludnienia, izoplety]
JEL: J11

Krzysztof Ząbecki

The Developing World’s Depiction in the Battlefield and Call of Duty
Video Game Series. Does It Replicate the Stereotypical Image?

The purpose of this paper is to analyze how the Third World is presented in the highly popular Battlefield and Call of Duty video game series and whether the games replicate the Global South’s stereotypical image. In the introduction, the term “stereotype” is defined, countries or regions to be considered “developing” are distinguished, and the choice of video games to be examined in the study is made. Then, the content of the chosen games is analyzed in order to find elements of the environment that are represented, the sides of the depicted conflicts, their place and background, as well as playable characters and enemies. In the conclusion, the developing world’s depiction is compared to the already existing stereotypes in order to decide to what extent and in what aspects video games repeat them.

Przedstawienie rozwijającego się świata w seriach gier wideo Battlefield
i Call of Duty — czy powiela stereotypowy obraz?

Celem niniejszego artykułu jest przeanalizowanie jak Trzeci Świat przedstawiony jest w popularnych seriach gier wideo Battlefield i Call of Duty, a także czy gry te powielają stereotypy dotyczące Globalnego Południa. We wprowadzeniu zdefiniowany jest termin „stereotyp”, określone są kraje lub regiony, które należy uznać za „rozwijające się” oraz wybrane są gry, które poddane są analizie. Następnie zawartość wybranych gier jest analizowana w celu stwierdzenia, które z elementów środowiska są zobrazowane, jakie są strony przedstawionych konfliktów, gdzie i dlaczego mają one miejsce, kim są grywalni bohaterowie, a kto jest wrogiem. W podsumowaniu zaobserwowany obraz rozwijającego się świata jest porównany z już istniejącymi stereotypami w celu stwierdzenia, w jakim stopniu i w których aspektach gry je powtarzają.

Keywords: developing world, stereotype, video game, Call of Duty, Battlefield
[rozwijający się świat, stereotyp, gra wideo, Call of Duty, Battlefield]
JEL: Z11

Alicja Bieske-Matejak

Thematic Parks in the Context of Rural Development in Peripheral Regions

Thematic parks being an element of rural land management in peripheral regions may constitute a very important factor for the development of these areas. To fulfil this task, the programmes and scope of investment of such parks should comply with the specificity of a given region. Localisation, the dimensions as well as the range of influence of thematic parks, should include natural and cultural characteristics of the potential investment area. Thesis: Small, thematic parks promoting the culture and natural values of a given region should be created in the areas which are valuable from a cultural and landscape point of view. Degraded areas may become fields of substantial investment in the thematic parks which are a culture-creating factor activating a given region and at the same time constituting an element of natural rehabilitation of a region.

Parki tematyczne w kontekście rozwoju obszarów wiejskich
w regionach peryferyjnych

Parki tematyczne jako element zagospodarowania obszarów wiejskich w rejonach peryferyjnych mogą stanowić istotny element rozwoju tych terenów, ale swym programem i zakresem inwestycji muszą wpisywać się w specyfikę regionu. Lokalizacja, rozmiary jak i skala oddziaływania parków tematycznych powinna uwzględniać charakterystykę przyrodniczo-kulturową obszaru potencjalnego zainwestowania. Tezy: (1 ) Obszary cenne pod względem krajobrazowym i kulturowym powinny być wyposażane w niewielkie obiekty – parki tematyczne promujące kulturę regionu i jego wartości przyrodnicze jako elementy uzupełniające już istniejące walory terenu. (2  ) Obszary zdegradowane mogą być polem dużych inwestycji w parki tematyczne będące czynnikiem kulturotwórczym, aktywizującym region, a także elementem rekultywacji przyrodniczej regionu.

Keywords: thematic parks, natural and cultural resources protection, amusement parks, entertainment parks
[parki tematyczne, ochrona zasobów przyrodniczych i dóbr kultury, parki rozrywki, parki atrakcji]
JEL: Q2

Małgorzata Roge-Wiśniewska

Publicly Involved Spatial Development in the Podkarpackie Voivodship
in Poland from an Environmental Point of View

The paper focuses on methods used during public consultations on conditions and directions of local spatial development prepared by communes (Polish: gmina) in the Podkarpackie Voivodship. A well-executed public communication process should provide information on public preferences and concerns, as well as additional environmental information. This research has proven a hypothesis that communication techniques used by communes during studies on the conditions and directions of local spatial development differ between communes with environmentally valuable areas and those without areas of special natural value.

Zaangażowane społecznie planowanie przestrzenne
w województwie podkarpackim z punktu widzenia ochrony przyrody

W artykule przedstawione zostały metody konsultacji społecznych towarzyszących sporządzaniu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gmin województwa podkarpackiego. Studia te są bardzo ważnym elementem planowania przestrzennego na poziomie lokalnym. Ich celem jest pogodzenie często przeciwstawnych krótkoterminowych interesów społeczeństwa, gospodarki i przyrody. Dobrze przeprowadzony proces komunikacji społecznej w planowaniu przestrzennym powinien dostarczyć informacji zarówno o preferencjach i obawach społeczeństwa jak i dodatkowych informacji o stanie środowiska przyrodniczego. Badania potwierdziły hipotezę, że dobór metod komunikacji społecznej przez urzędników samorządowych podczas konsultacji społecznych studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy różni się na terenach przyrodniczo cennych i nie przedstawiających wysokiej wartości przyrodniczej.

Keywords: public communication, spatial planning, Podkarpackie Voivodship
[komunikacja społeczna, planowanie przestrzenne, województwo podkarpackie]
JEL: R58

Ewelina Biczyńska

Measuring the Social Component of Sustainable Development in the Cities.
The Case of Medellín, Colombia

Sustainable development is currently a very up-to-date topic, the understanding and use of which has now gone further from its initial — environmental association. This paper is focused on one of the “youngest” kinds of sustainable development which is social sustainability. Its key elements are social inclusiveness, equality, access to education, diversity and safety, as well as good social capital — among others. As the most vague and human-related kind of sustainable development, it causes discussions on its measurement and international comparability. The example of Medellín, a Colombian city awarded for its innovativeness, is presented to discuss social sustainability measurement on the city level. This example proves that social sustainability tools are most useful when related closely with the social policies, which at the city level is fully doable.

Sposoby pomiaru komponentu społecznego rozwoju zrównoważonego
w miastach, na przykładzie miasta Medellín w Kolumbii

Rozwój zrównoważony jest zagadnieniem obecnie bardzo często poruszanym, którego rozumienie odeszło od początkowego ścisłego związku ze środowiskiem. Niniejsza praca koncentruje się na „najmłodszej” odmianie rozwoju zrównoważonego, czyli na społecznym rozwoju zrównoważonym. Jego główne elementy to między innymi inkluzywność, równość, dostęp do edukacji, różnorodność i bezpieczeństwo oraz pozytywny kapitał społeczny. Jako najbardziej niejednoznaczny i oparty na czynniku ludzkim komponent zrównoważonego rozwoju, prowokuje on dyskusje dotyczące jego pomiaru i porównywalności międzynarodowej. Przykład Medellín — kolumbijskiego miasta nagradzanego za innowacyjność — posłuży do dyskusji na temat pomiary społecznego rozwoju zrównoważonego na poziomie miasta. Przykład dowodzi, że narzędzia społecznego rozwoju zrównoważonego są najbardziej użyteczne, kiedy powiązane są z polityką społeczną, co na poziomie miasta jest w pełni wykonalne.

Keywords: sustainable development, social sustainability measurement, social capital, life standard
[rozwój zrównoważony, mierzenie zrównoważonego rozwoju, kapitał społeczny, standard życia]
JEL: I32

Joanna Miętkiewska-Brynda, Jerzy Makowski

El Chinchón and Colmenar de Oreja (Spain) —
Sustainable Development in the Shadow of a Metropolis

The authors recall the genesis of the term of “sustainable development” and its complex evolution over the past decades until its contemporary meaning covering humans and their economy and culture, the natural environment, and the cultural landscape. The examples analysed in the text are two municipalities in the New Castile Community of Madrid (Spain) and their capitals: El Chinchón and Colmenar de Oreja, which are hidden in the shadow of Madrid and have been declining until recent times. Over the past several years, they and their surroundings have been experiencing a period of peaceful and harmonious development, which can be associated with sustainable development.

El Chinchón i Colmenar de Oreja (Spain) —
rozwój zrównoważony w cieniu metropolii

Autorzy tekstu przypominają genezę terminu „rozwój zrównoważony” i jego zawiłą ewolucję w minionych kilkudziesięciu latach aż po jego współczesne znaczenie ujmujące człowieka z jego gospodarką i kulturą, środowisko przyrodnicze i krajobraz kulturowy. Przykładami analizowanymi w tekście są dwie gminy (municypia) w Nowej Kastylii w Comunidad de Madrid (Hiszpania) wraz z ich stolicami: El Chinchón i Colmenar de Oreja, skryte w cieniu Madrytu, do niedawna podupadające. W ostatnich kilkunastu latach przeżywają one, wraz z ich najbliższym otoczeniem, okres spokojnego, harmonijnego rozwoju, który z powodzeniem można utożsamiać z rozwojem zrównoważonym.

Keywords: sustainable development, countryside, rural areas, landscape, social capital, local products
[rozwój zrównoważony, wieś, obszary wiejskie, krajobraz, kapitał społeczny, produkty lokalne]
JEL: Q00

Aleksandra Godek, Marek Pietrucki

Peripheral Rural Areas around Poznań and Their Value Measured
with Economic Indicators

In the era of consumption — appropriation of rural areas located in the metropolitan region of Poznań it seems reasonable to estimate their material value. According to authors of publications on environmental services: Mizgajski, Lowicki, and authors discussing problems of sustainable development of rural areas in Poland, such as Kistowski, Matczak, and Myga-Piątek, the economic value of the natural environment is important from the point of view of geographical environment management, both at the local and regional level. The example of peripheral areas in the metropolitan region of Poznań serves to allow the authors of this study to present the approach of preparation of an economic card for the efficiency of agricultural space. The research objective was to present an evaluation of economic opportunities achievable with different classes of soils that are subject to subsequent transformations to a non-agricultural land use. The estimation of economic values based on indicators of costs and income from 1 ha of arable land, and their comparison to the indicators included in projections of financial results made for local spatial development plans allow determination of the actual value of rural areas which, as a result of suburbanization, were consumed by residential and economic stimulation.

Obszary wiejskie-peryferyjne wokół Poznania a ich wartość wyrażana
miernikami ekonomicznymi

W dobie postępującej konsumpcji — zawłaszczania obszarów wiejskich położonych w strefie metropolitarnej Poznania uzasadnione jest stwierdzenie ich wartości materialnej. Jak podają autorzy publikacji dotyczących świadczeń środowiskowych, Mizgajski, Łowicki, i autorzy omawiających problemy zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w Polsce, tacy jak Kistowski., Matczak, Myga-Piątek, zagadnienie wartości ekonomicznej środowiska jest istotne z punktu widzenia zarządzania środowiskiem geograficznym tak na poziomie lokalnym jak i regionalnym. Wybór obszarów peryferyjnych w obszarze metropolitarnym Poznania do badań jest dobrym przykładem do przedstawienia podejścia badawczego umożliwiającego opracowania karty ekonomicznej efektywności przestrzeni rolniczej. Zamierzenie badawcze polegało na przedstawieniu wyceny możliwości ekonomicznych osiągalnych na różnych klasach gleb, które są przedmiotem późniejszego przekształcania z funkcji rolniczej na inną funkcję zagospodarowania przestrzennego. Dokonana wycena wartości ekonomicznych oparta o mierniki kosztów i dochodów osiąganych z 1 ha gruntów rolnych i porównanie ich ze wskaźnikami wschodzącymi do prognozy skutków finansowych wykonywanych dla miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego daje możliwość określenia rzeczywistej wartości obszarów wiejskich konsumowanych w wyniku suburbanizacji na cele mieszkaniowe i aktywizacji gospodarcze. Autorzy opracowania stawiają tezę, która brzmi: czy uzyskane wyniki w postaci mierników ekonomicznych mogą być przesłanką dla urbanistów, inwestorów, ekologów do konsumowania — zawłaszczania obszarów wiejskich na cele inne niż rolnicze.

Keywords: suburbanization, sustainable development, rural areas
[suburbanizacja, zrównoważony rozwój, obszary wiejskie]
JEL: Q14

Krzysztof Kałamucki, Andrzej Czerny

Role of Cartographic Products in the Promotion of Tourism
Based on the Example of Roztocze

The technologies of development, issuing, and visualisation of maps have changed over recent years. New forms of presentation have developed. Making maps available on mobile devices considerably increases their range of users. This can be used in a broadly defined scheme of promotion. This is determined in part by the practical function of maps, the mass and common character of their use, visualisation of maps on various information carriers, as well as the multimedial and interactive character of modern electronic maps. The objective of the article is to evidence the usefulness of modern cartographic products for the promotion of tourism. The issue will be presented based on the changing functions of modern maps, and based on the example of Roztocze. Maps evoke tourists’ interest in a tourist region. They show its special values and attractions, effectively encourage visits and exploration of the region, and create its positive image. The effect of maps on their recipients is strong due to the presentation of promotional content with the application of modern forms of cartographic communication. Owing to varied cartographic products, Roztocze is promoted both in the virtual (internet) and actual space (on information boards in the field). Abundantly issued tourist maps are available throughout the country, and complement the means of promotion of tourism in the region.

Rola produktów kartograficznych w promocji turystyki
na przykładzie Roztocza

W ostatnich latach uległy zmianie technologie opracowania, wydawania i wizualizacji map, powstały nowe formy ich prezentacji. Dzięki udostępnianiu map na urządzeniach mobilnych znacznie poszerza się krąg ich użytkowników, co może być wykorzystane w szeroko rozumianej promocji. Decydują o tym m.in.: funkcja użytkowa map, masowość i powszechność ich użytkowania, wizualizacja map na różnych nośnikach informacji, a także multimedialność i interaktywność nowoczesnych map elektronicznych. Celem artykułu jest wykazanie przydatności współczesnych produktów kartograficznych w promocji turystyki. Problem zostanie przedstawiony w oparciu o zmieniające się funkcje współczesnych map, na przykładzie Roztocza. Mapy wzbudzają u turysty zainteresowanie regionem turystycznym, pokazują jego walory i atrakcje, skutecznie zachęcają do przyjazdu i zwiedzenia regionu oraz kreują jego pozytywny wizerunek. Oddziaływanie map na odbiorców jest skuteczniejsze dzięki prezentacji treści promocyjnych z zastosowaniem nowoczesnych form przekazu kartograficznego. Dzięki różnym rodzajom opracowań kartograficznych Roztocze jest promowane zarówno w przestrzeni wirtualnej (internetowej), jak i realnej (na tablicach informacyjnych w terenie). Licznie wydawane mapy turystyczne są dostępne na terenie całego kraju i poszerzają środki promocji turystyki w tym regionie.

Keywords: tourist map, functions of maps, large format maps, promotion of tourism, tourist region
[mapa turystyczna, funkcje map, mapy wielkoformatowe, promocja turystyki, region turystyczny]
JEL: M37

Wioletta Kałamucka, Krzysztof Kałamucki, Małgorzata Stanicka

Areas of the European Ecological Network Natura 2000 in Roztocze

The Natura 2000 network includes Special Areas of Conservation SACs (habitat refuges coded PLH ) and Special Protection Areas SPA (bird refuges coded PLB). The objective of the network, covering the member states of the European Union, is the preservation of natural habitats and plant and animal species threatened with extinction on a European scale, as well as typical, commonly occurring natural habitats. Currently in Poland the Natura 2000 network covers almost 1/5 of the land surface. It includes 849 Sites of Community Importance (“habitat” areas — potential special areas of habitat conservation), and 145 special protection areas for birds. The region of Roztocze includes, entirely or in part, three bird refuges (PLB060012 Roztocze, PLB060008 Puszcza Solska, PLB060021 Dolina Sołokiji ) and 12 habitat refuges (PLH060070 Borowa Góra, PLH060003 Debry, PLH180017 Horyniec, PLH060089 Minokąt, PLH060017 Roztocze Środkowe, PLH060020 Sztolnie w Senderkach, PLH060022 Święty Roch, PLH060094 Uroczyska Lasów Adamowskich, PLH060034 Uroczyska Puszczy Solskiej, PLH060093 Uroczyska Roztocza Wschodniego, PLH060028 Zarośle, and PLH060029 Żurawce). The article presents the geographical-environmental description of the refuges of Natura 2000 in Roztocze, and point out their relations with the previously existing protected areas and subjects of protection.

Obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 na Roztoczu

Sieć Natura 2000 obejmuje Specjalne Obszary Ochrony SOO (ostoje siedliskowe o kodzie PLH) oraz Obszary Specjalnej Ochrony OSO (ostoje ptasie o kodzie PLB). Celem sieci obejmującej kraje Unii Europejskiej jest zachowanie zagrożonych wyginięciem siedlisk przyrodniczych i gatunków roślin i zwierząt w skali Europy oraz typowych, powszechnie występujących siedlisk przyrodniczych. Obecnie w Polsce sieć Natura 2000 zajmuje prawie 1/5 powierzchni lądowej. W jej skład wchodzi 849 obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty (obszary „siedliskowe” - przyszłe specjalne obszary ochrony siedlisk) oraz 145 obszarów specjalnej ochrony ptaków. Na obszarze Roztocza położone są w całości lub częściowo, trzy ostoje ptasie (PLB060012 Roztocze, PLB060008 Puszcza Solska, PLB060021 Dolina Sołokiji) i 12 ostoi siedliskowych: PLH060070 Borowa Góra, PLH060003 Debry, PLH180017 Horyniec, PLH060089 Minokąt, PLH060017 Roztocze Środkowe, PLH060020 Sztolnie w Senderkach, PLH060022 Święty Roch, PLH060094 Uroczyska Lasów Adamowskich, PLH060034 Uroczyska Puszczy Solskiej, PLH060093 Uroczyska Roztocza Wschodniego, PLH060028 Zarośle, PLH060029 Żurawce. W artykule dokonano charakterystyki geograficzno-przyrodniczej ostoi Natura 2000 Roztoczu, wskazując również na ich powiązania z wcześniej istniejącymi obszarami chronionymi i przedmioty ochrony.

Keywords: Natura 2000, nature protection, biodiversity, Roztocze region
[Natura 2000, ochrona przyrody, różnorodność biologiczna Roztocze]