okładka t. 13 nr 2

Zgodnie z przyjętymi założeniami program Współpracy Transgranicznej Polska–Białoruś–Ukraina 2007–2013 zapewniał kontynuację, a nawet w pewnym zakresie rozszerzał współpracę na obszarach przygranicznych trzech państw. Dotychczas współpraca ta wspierana i rozwijana była w ramach Programu Sąsiedztwa Polska–Białoruś–Ukraina INTERREG III A/Tacis CBC 2004–2006 (Program Sąsiedztwa). Głównym celem programu jest wspieranie transgranicznych procesów rozwojowych, poprzez niekomercyjne projekty aplikowane równocześnie w trzech krajach. Zasięg terytorialny programu PBU jest delimitowany administracyjnie. Obszar programu objął tzw. główne regiony wsparcia oraz regiony przyległe. (...) Pomimo odnotowanego, a w niektórych kwestiach dającego się zauważyć, postępu we współpracy transgranicznej, stopień integracji obszaru objętego programem nadal wymaga wielu głębokich działań mających na celu wykorzystanie istniejącego potencjału społecznego i gospodarczego regionów przygranicznych. Ich poziom rozwoju gospodarczego charakteryzuje się niskim PKB per capita, zróżnicowaną wewnętrznie stopą bezrobocia, bardzo dużym udziałem rolnictwa w strukturze zatrudnienia, niską konkurencyjnością i innowacyjnością, niskimi nakładami na B+R. Obszar objęty programem zaliczany jest do tzw. regionów peryferyjnych.

fragment artykułu
Program Polska–Białoruś–Ukraina w polityce rozwoju regionów przygranicznych

 

Spis treści

Bogdan Kawałko

Program Polska–Białoruś–Ukraina w polityce rozwoju regionów przygranicznych

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jacek Rodzinka, Tomasz Skica

The Concept of Clustering and Benefits of Functioning as Part of a Cluster

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Tomasz Skica, Ulyana Dzyuma-Zaremba, Joanna Hady

Klastry w polityce regionalnej

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jacek Rodzinka, Małgorzata Leśniowska, Aleksandra Wojnarowska-Dygdoń

Vision of the Cross-Border Zeolitic Tuff Cluster

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jacek Rodzinka, Tomasz Skica

The Cross-Border Zeolitic Tuff Cluster Development Strategy

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Ilona Petryk

Identification of Business Processes in Integrated Structures

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Tomasz Szul

Prosumer Energy — a Benefit or Loss for Beneficiaries in the Light of
the Act on Renewable Sources of Energy

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Taras Shumilin, Bogdan Tershak

Wave Treatment of Oil Emulsions of Prykarpattya
in Order to Decrease Oil Losses

(artykuł w j. angielskim)
streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Łygas

„Opracowanie innowacyjnych metod transgranicznego wykorzystania
tufów zeolitowych” (informacja o projekcie)




Międzynarodowa konferencja naukowa
„Zeolity w rolnictwie, ochronie środowiska i budownictwie”
(informacja)

Streszczenia referatów przedstawionych na konferencji „Zeolity w rolnictwie...”

Agnieszka Woszuk, Wojciech Franus

Wpływ dodatku zeolitu na obniżenie temperatury produkcji i zagęszczania mieszanek mineralno-asfaltowych (streszczenie)

pełny tekst »

Danuta Barnat-Hunek, Beata Klimek

Wpływ dodatku zeolitu na właściwości fizykomechaniczne tynków renowacyjnych (streszczenie)

pełny tekst »

Jacek Szulej, Wojciech Franus

Określanie cech materiałowych próbek betonowych z dodatkiem tufów zeolitowych (streszczenie)

pełny tekst »

Lidia Bandura, Wojciech Franus

Zastosowanie syntetycznych sorbentów zeolitowych do usuwania substancji ropopochodnych (streszczenie)

pełny tekst »

Małgorzata Franus, Lidia Bandura

Wykorzystanie mieszanek zeolitowych do usuwania produktów ropopochodnych (streszczenie)

pełny tekst »

Rafał Panek, Wojciech Franus

Wykorzystanie popiołów lotnych i produktów ich transformacji
do wychwytywania CO2 ze spalin (streszczenie)

pełny tekst »

Khrystyna Sobol, Volodymyr Terlyha, Mariana Kovalchuk, Bogdan Tershak

Experience of Old Oil and Gas Boreholes Eliminative Cementation (abstract)

pełny tekst »

Zinoviy Blikharskyy, Serhiy Solodkyy, Oksana Pozniak, Taras Markiv

Effect of Natural Zeolite and Air-Entraining Agent on the Properties of High Strength Concretes (abstract)

pełny tekst »


Międzynarodowa Konferencja Naukowa
„Właściwości zeolitów i efektywne wykorzystanie materiałów
zawierających zeolity”
(informacja)


Międzynarodowa konferencja naukowa
„Tufy zeolitowe szansą rozwoju polsko-ukraińskiego
obszaru transgranicznego”
(informacja)

 

Streszczenia

Bogdan Kawałko

Program Polska–Białoruś–Ukraina w polityce rozwoju
regionów przygranicznych

Rozwój regionów transgranicznych w Europie stanowi ważny element zarówno europejskich, jak i narodowych polityk poszczególnych państw. Szczególnym wyzwaniem działań w tym zakresie są regiony położone na zewnętrznej wschodniej granicy UE, zwłaszcza wzdłuż granic z Białorusią i Ukrainą. Wynika to z uwarunkowań geopolitycznych, asymetrii systemów gospodarczych oraz różnic ustrojowo-politycznych. Sytuacja ta istotnie ogranicza wiele procesów rozwojowych oraz możliwości wykorzystania endogennych potencjałów rozwojowych. Jednym z celów polityk spójności UE jest europejska współpraca terytorialna, która ma za zadanie wspierać przezwyciężanie tych ograniczeń oraz przeciwdziałać peryferyzacji regionów przygranicznych. W artykule podjęto próbę analizy i oceny przyjętej polityki i wykorzystania Programu Współpracy Transgranicznej PBU na lata 2007–2013 oraz próbę oceny przygotowania do nowej edycji programu na lata 2014–2020. Wskazano zarówno na pozytywne, jak i negatywne aspekty funkcjonowania tego instrumentu, a także zasadność uwzględniania tej problematyki w celach polityki spójności, celowość jej współfinansowania z poziomu UE, wzmacniania pozycji i rangi współpracy transgranicznej pomiędzy regionami z państw UE oraz spoza tej organizacji. We wnioskach i rekomendacjach stwierdza się, że uzyskane efekty rozwojowe, wynikające z tej interwencji dla wskazanego w artykule regionu transgranicznego, co do ich istotności, są małe i nieadekwatne do potrzeb tego obszaru. Dla uzyskania tzw. „efektu skali” w tym zakresie wymagana jest większa koncentracja i ukierunkowanie interwencji oraz program o zdecydowanie większym wymiarze finansowego wsparcia z pozycji KE.

Poland–Belarus–Ukraine Programme in the Development Policy of
Cross-Border Regions

The development of cross-border areas in Europe is an important component of European as well as national policies of individual countries. A real challenge for these actions are the regions located on the EU external eastern border, especially along the Belarusian and Ukrainian borders. It results from the geopolitical conditions, asymmetry in economic systems as well as constitutional and political differences. Such circumstances substantially restrict the ability to use the endogenous development potential. One of the aims of the EU cohesion policy is the European territorial cooperation, which intends to limit these constraints and prevent the peripheralisation of the cross-border areas. The article aims to analyze and assess the adopted policy, the use of the Cross-border Cooperation Programme Poland–Belarus–Ukraine 2007–2013 and tries to evaluate preparations for a new edition of the programme for the years 2014–2020. It addresses the good and bad sides of functioning of the instrument as well as the validity of including such issues in the aims of cohesion policy, the purpose of co-financing from the EU funds, enhancing the position and weight of territorial cooperation among the regions within the EU and outside its borders. In conclusion and recommendations it is stated that achieved results of development, which stem from the intervention in the discussed cross border area, are minimal and inadequate for the needs of the region as far as their relevance is concerned. To achieve the so called economies of scale, there is a need for greater concentration and targeting of the intervention as well as a programme with visibly increased scope of financing by the European Commission.

Keywords: regiony przygraniczne, współpraca transgraniczna, Komisja Europejska, Program Polska–Białoruś–Ukraina, rozwój regionalny
[cross-border areas, territorial cooperation, European Commission, Poland-Belarus-Ukraine Programme, regional development]
JEL: F2, R1

Jacek Rodzinka, Tomasz Skica

The Concept of Clustering and Benefits of Functioning as Part of a Cluster

The progress in the social and economic reality surrounding us regarding the identification of factors determining the competitiveness of enterprises has naturally led the discussion concerning new areas of economic practice. The concept of clustering and the development policy (both local and supra-local) based on clustering (cluster-based policy or cluster-oriented policy) have been gaining a wider and wider group of proponents. The first part of an article includes the benefits of attending in cluster. In the next part we presented directions of support for clusters in Poland. Finally, in the last part of an article we showed the directions and assumptions of Polish cluster policy until 2020.

Koncepcja klasteryzacji i korzyści funkcjonowania jako część klastra

Dokonujący się w otaczającej nas rzeczywistości społeczno-ekonomicznej postęp w podejściach do identyfikowania czynników decydujących o konkurencyjności przedsiębiorstw w sposób naturalny skierował dyskusję na jawiące się coraz silniej nowe obszary praktyki gospodarczej. Formułą, która zyskuje obecnie coraz szersze grono zwolenników jest koncepcja klastra i polityki rozwoju (tak w wymiarze lokalnym jak i ponadlokalnym) opartej o klastry (z ang. cluster-based policy lub cluster-oriented policy). W pierwszej części niniejszego artykułu zostały zaprezentowane korzyści z funkcjonowania w strukturze klastrowej, następnie wskazano na kierunki wsparcia polskich inicjatyw klastrowych, by w końcowej części artykułu opisać kierunki i założenia polityki klastrowej w Polsce do 2020.

Keywords: clusters, the cluster initiative, concept of clustering
[klastry, inicjatywy klastrowej, koncepcji klasteringu]
JEL: O1, O2, O18

Tomasz Skica, Ulyana Dzyuma-Zaremba, Joanna Hady

Klastry w polityce regionalnej

Celem artykułu jest pokazanie wpływu struktur klastrowych na rozwój regionalny. Na wstępie zostanie przedstawiona typologizacja modeli struktur klastrowych oraz opracowane zestawienie ujęć modelowych klastra oparte na przykładach pozwalających na obiektywną ocenę stopnia skuteczności poszczególnych rozwiązań. Badania naukowe dowodzą, że funkcjonowanie w klastrze wiąże się z szeregiem potencjalnych korzyści uzyskiwanych przez skupione w nim przedsiębiorstwa jak również wskazują na pozytywne przełożenie funkcjonowania klastrów w rozwoju regionów, co zostanie przeanalizowane w kolejnych częściach artykułu.

Clusters in Regional Politics

The purpose of this article is to review the impact of models of cluster structures on the regional development. First, will be presented models of cluster structures and prepared a statement of aspects of cluster model based on examples which allowing an objective assessment of the degree of effectiveness of individual solutions. Research studies presents that the functioning of the cluster is related to a number of potential benefits gained by involved in the cluster companies as well as they show a positive ratio of clusters in regional development, which will be analyzed in the following parts of the article.

Keywords: polityka regionalna, struktury klastrowe
[polityka regionalna, struktury klastrowe]
JEL: O1, O3, R11

Jacek Rodzinka, Małgorzata Leśniowska, Aleksandra Wojnarowska-Dygdoń

Vision of the Cross-Border Zeolitic Tuff Cluster

The natural consequence of observed changes and trends in the macroeconomic scale include formation of the clusters. Nowadays, clustering is an increasingly more popular form of business organization, and it is becoming more significant from year to year. In Poland, clusters are relatively new forms of self-organization business, which are supported by the administrative authorities, and is based on mutual cooperation between entrepreneurs or producers and development research units on a specific area. The aim of the project carried out by University of Management and Administration in Zamość entitled “Description of an innovative model of cross-border application of zeolitic tuffs” was establishment of a functioning institutionalized cooperation networks in the form of a cross-border zeolitic tuff cluster on a Polish-Ukrainian cross-border area. The objective of this article is to present mission and vision of the Cross-border Zeolitic Tuff Cluster. Mainly, the authors focus on a various possibilities of application of zeolitic tuffs and main areas of functioning of the cluster. On this basis, authors described strengths, weaknesses, opportunities and threats of functioning of the Cross-border Zeolitic Tuff Cluster and proposed the development trends of cluster.

Wizja Transgranicznego Klastra Tufów Zeolitowych

Naturalną konsekwencją obserwowanych zmian i tendencji obserwowanych w skali makroekonomicznej jest m.in. tworzenie się klastrów. Klastering obecnie jest coraz bardziej popularną formą organizacji działalności gospodarczej, a jego znaczenie z roku na roku przyjmuje większe znaczenie. W Polsce klastry to stosunkowo nowa instytucja samoorganizacji biznesu, która wspierana jest przez organy administracyjne, a polega na wzajemnej współpracy pomiędzy przedsiębiorcami, czy też wytwórcami oraz jednostkami naukowo-rozwojowymi na określonym obszarze. Celem projektu realizowanego przez Wyższą Szkołę Zarządzania i Administracji w Zamościu pod tytułem: "Opracowanie innowacyjnego modelu transgranicznego wykorzystania tufów zeolitowych" miało być m.in. powstanie funkcjonującej, zinstytucjonalizowanej sieci współpracy w postaci transgranicznego klastra tufów zeolitowych na terenie polsko-ukraińskiego obszaru transgranicznego. Celem niniejszego artykuły jest zaprezentowanie misji i wizji funkcjonowania Transgranicznego Klastra Tufów Zeolitowych. Skoncentrowano się przede wszystkich na rozmaitych możliwościach wykorzystania tufów zeolitowych i głównych obszarach działania klastra. Na tej podstawie opisano mocne i słabe strony oraz szanse i zagrożenia funkcjonowania Transgranicznego Klastra Tufów Zeolitowych oraz zaproponowano kierunki rozwoju klastra.

Keywords: clusters, the cluster initiative, the Cross-border Zeolitic Tuff Cluster
[clusters, the cluster initiative, the Cross-border Zeolitic Tuff Cluster]
JEL: F43, F63

Jacek Rodzinka, Tomasz Skica

The Cross-Border Zeolitic Tuff Cluster Development Strategy

The development strategy is a kind of plan — a composite document specifying basic development trends of entity or group of entities, which at the same time takes into account the potential of the entities for which the strategy is implemented and the possibility of development as well, which gives economic and social environment. Necessary activity, which organization needs to realize, organization which has already worked out and accepted vision of development, is a skillfully translate into concrete actions from an operational character, namely the creation of the operational plan. It is build based on methods like: Management by Objectives or Balance Scorecard. In this paper, it was presented development strategy of the Cross Border Cluster of Zeolitic Tuffs. In first part, were presented general and partial goals of cluster developed during the strategic diagnosis, then there was prepared Balance Scorecard for a cluster, as a tool for creating a cluster strategy. In the next part of the article, were included strategic matrices for individual areas. The article concludes developed plan of action for the cluster for the coming period.

Strategia rozwoju Transgranicznego Klastra Tufów Zeolitowych

Strategia rozwoju jest swego rodzaju planem — dokumentem kompleksowym określającym podstawowe kierunki rozwoju podmiotu lub grupy podmiotów, który to plan równocześnie uwzględnia potencjał tkwiący w podmiotach, dla których realizowana jest strategia, jak również bierze pod uwagę możliwości rozwoju, które daje otoczenie zarówno gospodarcze, jak i społeczne. Niezbędnym działaniem, jakie musi wykonać organizacja mająca już wypracowaną i zaakceptowaną wizję rozwoju, jest jej umiejętne przełożenie na konkretne działania o charakterze operacyjnym, czyli opracowanie planu operacyjnego. Buduje się go zazwyczaj w oparciu o technikę Zarządzania poprzez Cele (Management by Objectives) lub Strategiczną Kartę Wyników (Balanced Scorecard ). W nieniejszym opracowaniu przedstawiona została strategia rozwoju Transgranicznego Klastra Tufów Zeolitowych. W pierwszej części artykułu przedstawuione zostały cele ogólne i cząstkowe klastra wypracowane podczas diagnozy strategicznej, następnie opracowana została strategiczna karta wyników dla klastra, jako narzędzie tworzenia strategii klastra. W koloejnej części artykułu znalazły się matryce strategiczne dla poszczególnych obszarów. Artukół kończy opracowany dla klastra plan działań na najbliższy okres.

Keywords: the cluster initiative, cluster development strategy, regional development, regional policy
[inicjatywa klastrowa, strategia rozwoju klastrów, rozwój regionalny, polityka regionalna]
JEL: O1, O3

Ilona Petryk

Identification of Business Processes in Integrated Structures

The article describes the historical development of the concept of business process, the views of scientists and economists who have studied the issue is analyzed. Key characteristics of the categories of business processes were analyzed, and the typology concept definitions by different authors were researched. The prospects for further research are shown. Structure of the business process and its typical components are described. The classification of business processes, the potential contents and design of processes are given. The business process life cycle of a typical enterprise is analyzed.

Identyfikacja procesów biznesowych złożonych struktur

W artykule opisano rozwój koncepcji procesów biznesowych w ujęciu historycznym. Dokonano analizy podstawowych kategorii procesów biznesowych i przestawiono ich typologie. Opisano struktury procesów biznesowych oraz ich klasyfikacje. Przeanalizowano cykl życia przedsiębiorstwa z punktu widzenia realizowanych procesów biznesowych.

Keywords: enterprise, business process, firm life cycle
[enterprise, business process, firm life cycle]
JEL: L2

Tomasz Szul

Prosumer Energy — a Benefit or Loss for Beneficiaries in the Light of
the Act on Renewable Sources of Energy

For selected photovoltaic installations generating 3 and 10 kW power, operating in the on-grid system, the amount of electric power that can be generated has been calculated. Next, business analysis has been conducted based on static and dynamic methods, such as: SPBT, PBP, NPV, IRR and CCE. Calculations were made for three options — i.e., the system investment costs are born in their entirety by the investor, or the installation is purchased in the framework of the “Prosument” programme run by the National Fund for Environment Protection and Water Management. As a result of the calculations made it has been found that despite support instruments and attractive purchase prices of the energy generated, the electric power generation is not profitable with the current level of investment expenditure for the construction of such an installation if we take into considerations the running and depreciation costs. Taking advantage of the 40% investment co-financing in the 10 kW “Prosumer” programme will enable only to minimise losses.

Energetyka prosumencka — korzyść czy strata dla beneficjentów
w świetle ustawy o odnawialnych źródłach energii

Dla przykładowych instalacji fotowoltaicznych o mocach 3 kW i 10 kW pracujących w systemie on-gird obliczono ilość możliwej do uzyskania energii elektrycznej. Następnie przeprowadzono analizę ekonomiczną w oparciu o metody statyczne i dynamiczne takie jak: SPBT, PBP, NPV, IRR oraz CCE. Obliczenia wykonano dla trzech wariantów, tj.: koszty inwestycyjne systemu ponoszone są w całości przez inwestora, lub instalacja jest zakupiona w ramach programu NFOŚiGW „Prosument”, przy czym wartość umorzenia wynosi 30% lub 40% kosztów inwestycji. W wyniku przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że mimo instrumentów wsparcia oraz atrakcyjnych cen zakupu wytworzonej energii, przy obecnym poziomie nakładów inwestycyjnych na budowę tego typu instalacji, produkcja energii elektrycznej, po uwzględnieniu kosztów eksploatacyjnych i amortyzacji jest nieopłacalna. Skorzystanie z dofinansowania 40% inwestycji o mocy 10 kW w programie „Prosument” pozwoli jedynie na minimalizację strat.

Keywords: prosumer energy, photovoltaic micro-installation, renewable energy sources, business analysis
[energetyka prosumencka, mikroinstalacja fotowoltaiczna, odnawialne źródła energii, analizy ekonomiczne]
JEL: Q13

Taras Shumilin, Bogdan Tershak

Wave Treatment of Oil Emulsions of Prykarpattya
in Order to Decrease Oil Losses

The object of research of this work is to improve the technology of oil decrease losses during oil collection, preparation and transporting in the Prykarpattya region (west Ukraine) deposits at the action of low intensity wave field. The laboratory researches of influence of the wave field of different intensity and frequency on stabilizing of oils of region with the aim of their decrease losses were conducted. Ultrasonic treatment of emulsions was conducted with the use of magnetostrictor radiator with the aim of degassing and deemulsation of oil emulsions of different kind for oil decrease losses. Laboratory researches determined that application of wave treatment on oils deposits of Prykarpattya can be an effective alternative to chemical treatment.

Zmniejszanie strat ropy za pomocą ultradźwięków
w regionie Podkarpacia (Ukraina)

W artykule przedstawiono propozycję ulepszenia technologii ograniczania strat ropy podczas procesów wydobycia, przetwarzania i transportu za pomocą ultradźwięków na obszarze Podkarpacia (zachodnia Ukraina). Zostały przeprowadzone badania laboratoryjne wpływu różnej częstotliwości ultradźwięków na zmniejszenie strat ropy w regionie. Wyniki badań potwierdziły, że zastosowanie ultradźwięków może być efektywną alternatywą technologii chemicznych.

Keywords: technological oil losses, low intensity wave field, Prykarpattya, Ukraine
[technologiczne straty ropy, ultradźwięki, Podkarpacie (zachodnia Ukraina)]
JEL: O1, O3