okładka t. 14 nr 3

Striving for economic growth is obviously one of the most important goals of economic policy conducted by almost all countries in the world. The importance of this goal increases in the case of developing countries for which achieving this goal helps to get citizens out of poverty. As the Great Financial Crisis presented, obtaining stable economic growth is impossible with the lack of stability of the financial sector. That dependence in recent decades was strengthened due to the dynamic development of the financial sector which proceeds globally. Many scientists began to pay attention to the fact that the financial sector begins to take the lead role on the real economy — this phenomenon has been called financialization of the economy. In part, this happened because of the progressive process of liberalization of these markets since the 1970s. As a result of the latest financial crisis, the effects of which on the real economy were on a scale not seen since the end of World War II, the approach of the legislative and regulatory authorities to the problem of the stability of the financial markets has changed radically. As a result, numerous regulatory proposals have been presented, and a number of legal acts sanctioning the functioning of financial sector institutions have been created. Among them one can point to such legislative solutions as the Dodd — Frank Act in the USA, the CRD IV Regulation of Parliament and the Council of the European Union, which regulates the functioning of a short sale in the EU , increase of guarantees for deposits, regulation of High-Frequency Trading (including in the Federal Republic of Germany), taxes on financial transactions (France and Italy), bank taxes (in the UK) and many others.

fragment artykułu
Selected Regulations of Financial Markets after the Great Recession — a Review of Tax Changes

 

Spis treści

Paweł Churski, Robert Perdał

Where Do Cohesion Policy Funds Flow and Do They Have any Impact?
The Polish Lesson

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Dominika Wojtowicz, Agnieszka Olechnicka

Short-Term Problems and Long-Term Oriented Policy:
EU Cohesion Policy Responding to Crisis

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Anna Lewandowska

EU Funds. The Challenge for Innovation and Regional Disparity in Poland

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Radosław Ślusarczyk

Selected Regulations of Financial Markets after the Great Recession — 
a Review of Tax Changes

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Elżbieta Wojnicka-Sycz, Piotr Sycz

The Impact of Funds from the Innovative Economy Operational Program
on the R&D&I Performance of Poland

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Joanna Podgórska, Małgorzata Leśniowska-Gontarz

Analysis of the Relationship between Unemployment and GDP
in Poland and Spain in the Years 2002-2015

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mariola Zalewska, Zofia Sawicka

How to Measure the Elderly’s Quality of Life in European Rural Areas?
A Look at Poland

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Paweł Dziekański

Spatial Differentiation of the Financial Condition of the Świętokrzyskie Voivodship Counties

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Sławomir Goliszek, Marcin Połom

Comparative Analysis of Railway Transport to the Voivodship Centers of Eastern Poland — Cities of Białystok, Lublin, and Rzeszów

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Michał Krzyżaniak, Dariusz Świerk, Magdalena Szczepańska, Piotr Urbański

Residents’ Opinions about the Influence of Public Green Space on Prices of Residences — the Case of Poznań, Poland

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Małgorzata Trojanowska, Krzysztof Nęcka

Use of Indicator Methods for the Purposes of Monitoring Sustainable Energy
in the Region

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Pancerz, Piotr Grochowalski, Aneta Derkacz

Towards the Ontology of Places in Poland: an Example of the Mazowieckie Voivodship

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Wojciech Cymerman, Joanna Cymerman

Polish Residential Property Market During Economic Slowdown Exemplified
by a Medium-Size Town

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Kamil Nieścioruk

The Use of Cartographic Methods in the Analyses of
the Rural Real Estate Market

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Karol Noga, Żanna Król

The Patchwork of Land as a Problem Restricting the Development of
Rural Areas

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jacek M. Pijanowski

Village Renewal as an Important Element of Integrated Rural Development

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Sebastian Wójcik

Temporal Disaggregation of Time Series with Regularization Term

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Piotr Gradziuk, Barbara Gradziuk

Economic and Ecological Efficiency of Solar Systems.
A Case Study at the Gorzków and Rudnik Communes

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

 

Streszczenia

Paweł Churski, Robert Perdał

Where Do Cohesion Policy Funds Flow and Do They Have any Impact?
The Polish Lesson

This article sums up the results of analyses of the differences of scale and structure of investments partly financed by EU funds and evaluates their compliance with the needs of the nodes of development and development peripheries in Poland, the largest, new, post-socialist EU Member State. The analysis evaluates how development factors correspond to the directions of intervention of regional policies related to their creation and enhancement. Their added value stems from a comprehensive analysis of the relations between developmental differences, the unique factors determined by different territorial capitals and the directions of interventions of development policy in Poland.

Ukierunkowanie absorpcji środków polityki spójności i ich wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy? Polskie doświadczenia

W artykule przedstawiono wyniki analizy zróżnicowania skali i struktury inwestycji współfinansowanych ze środków UE i dokonano oceny ich zgodności z potrzebami węzłów rozwoju i peryferii rozwojowych w Polsce (największym nowym, post-socjalistycznym kraju członkowskim UE ). W pracy podjęto próbę odpowiedzi na pytanie dotyczące stopnia dopasowania ukierunkowania interwencji polityki regionalnej środkami UE do zidentyfikowanych czynników rozwoju społeczno-gospodarczego oraz ich tworzenia i wzmacniania. Wartością dodaną pracy jest kompleksowa analiza przestrzennych zróżnicowań rozwojowych, czynników rozwoju i kapitałów terytorialnych oraz kierunków interwencji polityki rozwoju w Polsce.

Keywords: nodes of development, development peripheries, factors of socio-economic growth, territorial capital, EU funds, cohesion policy, Poland
[węzły rozwoju, peryferia rozwoju, czynniki rozwoju społeczno-ekonomicznego, kapitał terytorialny, fundusze UE, polityka spójności, Polska]
JEL: O1, O2, O4, O52, R11, C55

Dominika Wojtowicz, Agnieszka Olechnicka

Short-Term Problems and Long-Term Oriented Policy:
EU Cohesion Policy Responding to Crisis

European Union Cohesion Policy (CP ) creates the basis for long-term sustainable development and provides a very significant financial resource in many EU countries. In many disadvantaged regions CP funds have beoame a main tool supporting implementation of regional development policy. Binding regional policy with long-term CP goals limits however the flexibility of regions in taking measures that go beyond those approved by European Commission within operational programs. In consequence, it can prevent regional authorities from adequate reaction to challenges occurring in the short-term perspective. This paper focuses on the role of CP in responding to short-term problems such as those resulting from the latest financial and economic crisis. The hypothesis on whether the CP management and implementation systems of Regional Operational Programs (ROPs ) remain unchanged in face of short-term disturbances is verified. Our study confirmed the predominantly long-term orientation of CP, as the deterioration of the economic situation in two studied regions did not bring any significant changes related to the main goals, objectives or funds allocation. However, the two case studies proved that regions undertook special actions and implemented projects focused on resolving short-term problems and challenges in the 2007–2013 period.

Krótkotrwałe problemy a długoterminowo zorientowane polityki:
polityka spójności UE w okresie kryzysu gospodarczego

Polityka spójności UE (PS) tworzy podstawy oraz zapewnia znaczące środki finansowe dla wsparcia długoterminowego, zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego w krajach członkowskich. W wielu mniej rozwiniętych regionach fundusze PS stały się głównym narzędziem realizacji polityki rozwoju regionalnego. Uzależnienie kształtu polityki regionalnej od długoterminowych celów PS może ograniczać elastyczność władz w podejmowaniu działań wychodzących poza priorytety uzgodnione z Komisją Europejską w ramach programów operacyjnych. W konsekwencji może to uniemożliwić władzom regionalnym skuteczne reagowanie na wyzwania pojawiające się w perspektywie krótkoterminowej. W artykule podjęto rozważania na temat roli PS w niwelowaniu problemów mających charakter perturbacji krótkookresowych. Weryfikacji poddano hipotezę, że system zarządzania i wdrażania regionalnych programów operacyjnych (RPO) nie uległ modyfikacji w obliczu zaburzeń, które pojawiły się w wyniku ostatniego kryzysu finansowego i gospodarczego. Przeprowadzone badania potwierdziły, że PS jest polityką mającą na celu realizowanie celów długofalowych niezależnie od bieżących wyzwań, z jakimi muszą uporać się regiony. Pogorszenie sytuacji gospodarczej w dwóch badanych regionach nie wpłynęło na wprowadzenie istotnych zmian w założonych celach oraz alokacji środków w ramach RPO. Jednak studia przypadków wykazały, że w okresie 2007-2013 w ramach wdrażania RPO regiony podjęły specjalne działania i realizowały projekty ukierunkowane na rozwiązywanie występujących krótkoterminowych problemów.

Keywords: cohesion policy, regional policy, crisis of space
[polityka spójności, polityka regionalna, kryzys]
JEL: O21, F15

Anna Lewandowska

EU Funds. The Challenge for Innovation and Regional Disparity in Poland

The article concentrates on the role of European Union funds for innovation and balancing regional disparity in Poland. The challenge of regional innovativeness as a specific social process becomes more important to the regional policy and a structural Poland. The means of pro-innovative regional policy is particularly important in the light of globalization challenges and official policies made ​​by the European Union and Member States. Analyses presented in the paper are based on the programming documents at EU level, the country and the region, as well as analyses, reports and statistical data on EU funds and their impact on innovation and socio-economic development. This paper analyses the regional disparities and tries to identify the causes and measures particularly in the socio-economic development and innovativeness. It also discusses the structural funds available in 2004–2006 and 2007–2013, which can be regarded as a remarkable opportunity to improve the competitive position relative to other European regions and experience for the financial possibilities of the structural funds in the new financial perspective 2014–2020.

Fundusze UE. Wyzwanie dla innowacji i zróżnicowań regionalnych w Polsce

Artykuł koncentruje się na roli funduszy Unii Europejskiej na rzecz innowacji i równoważenia nierówności regionalnych w Polsce. Innowacje jako specyficzny proces społeczno-gospodarczy stają się coraz bardziej istotne dla polityki regionalnej i strukturalnej Polsce. Środki proinnowacyjnej polityki regionalnej są szczególnie ważne w świetle wyzwań globalizacyjnych i reguł, wprowadzonych przez Unię Europejską i państwa członkowskie. Analiza przedstawiona w artykule jest oparta na dokumentach programowych na poziomie UE, kraju i regionu, a także analizach, raportach i danych statystycznych dotyczących funduszy UE i ich wpływu na innowacje i rozwój społeczno-gospodarczy. Artykuł analizuje regionalne dysproporcje i próbuje zidentyfikować przyczyny i środki szczególnie w zakresie rozwoju społeczno-gospodarczego i innowacyjności. Omawia także fundusze strukturalne dostępne w latach 2004–2006 i 2007–2013, które można uznać za niezwykłą okazję dla polskich regionów do poprawy pozycji konkurencyjnej w stosunku do innych regionów europejskich i nabycia doświadczeń w zakresie korzystania z funduszy strukturalnych w ramach nowej perspektywy finansowej 2014–2020.

Keywords: EU funds, regional development, innovation
[fundusze UE, rozwój regionalny, innowacje]
JEL: R11, R58, O31

Radosław Ślusarczyk

Selected Regulations of Financial Markets after the Great Recession — 
a Review of Tax Changes

The financial market plays an essential function in the modern market economy. This role determines the importance that it has for the proper functioning of economic growth achieved by individual countries. In particular, this relationship was revealed during the Great Recession. In order to limit the negative effects that the financial market abuses has had on the real economy, legislative bodies of many countries in the world have decided to strengthen their supervision and regulation. The aim of the article is to verify the hypothesis stated by H. Minsky about the process of the creation of “thwarting systems” after financial crises. To achieve this, analysis of a review of regulations regarding financial market taxation introduced in various countries has been conducted. The results confirm H. Minsky’s hyphotesis. This article presents also the theoretical aspect of the regulation of financial markets and discusses the issue of using tax as a tool for shaping the behavior of entities functioning on that market.

Wybrane regulacje rynków finansowych w opowiedzi na Wielką Recesję —
studium zmian w systemach podatkowych

Rynek finansowy pełni niezwykle istotną funkcję we współczesnej gospodarce rynkowej. Ta rola determinuje znaczenie jakie jego prawidłowe funkcjonowanie ma dla wzrostu gospodarczego osiąganego przez poszczególne państwa. Szczególnie zależność ta ujawniła się podczas The Great Recession. W celu ograniczenia negatywnych skutków jakie nadużycia na rynku finansowym wywarły na sferę realną gospodarki organy ustawodawcze licznych państw świata zdecydowały na wzmocnienie ich nadzoru oraz regulacji. Celem artykułu jest weryfikacja hipotezy autorstwa H. Minskiego, traktującej o procesie tworzenia tzw. „thwarting systems” w rezultacie kryzysów finansowych. W tym celu dokonalno analizy zmian w systemach podatkowych dotyczących funkcjonowania rynków finansowych w wybranych krajach. Wyniki analizy wskazują na słuszność hipotezy H. Minskiego. W niniejszym artykule przedstawiony został również teoretyczny aspekt regulacji rynków finansowych oraz kwestia wykorzystania podatku jako narzędzia kształtowania zachowań podmiotów funkcjonujących na tymże rynku.

Keywords: financial crisis, financial market regulations, taxation of financial market
[kryzys finansowy, regulacja rynku finansowego, opodatkowanie sektora finansowego]
JEL: G01, G18

Elżbieta Wojnicka-Sycz, Piotr Sycz

The Impact of Funds from the Innovative Economy Operational Program
on the R&D&I Performance of Poland

The aim of the article is to review the impact of funds from the Innovative Economy Program on the Research & Development & Innovation (R&D&I  ) performance of Poland. The paper also looks at determinants other than public support which were crucial for achievement of these results based on a systemic definition of innovation. The analysis has shown that innovation policy in the form of grants channeled through the Innovative Economy Operational Program had a clear impact on the strengthening of the R&D activity of Poland, especially those of firms. The effects of it are also visible in the form of the increased international competitiveness of Polish high technology products. However the impact on innovativeness of enterprises as a whole in Poland is not visible. It suggests that crucial would be support for turning R&D efforts into commercial innovations and widening of the number of firms receiving support from public funds, for example in the form of cheap loans to make the competition more even. Nonetheless other determinants of innovativeness like qualified personnel for R&D, the level of industrialization of the economy, the overall situation in the domestic economy as well as transparency are needed to achieve good results in terms of R&D&I.

Wpływ funduszy z Programu Innowacyjna Gospodarka na rezultaty Polski
w zakresie B+R+I

Celem artykułu jest sprawdzenie wpływu funduszy z Programu Innowacyjna Gospodarka na rezultaty polskiej gospodarki w zakresie działalności badawczo-rozwojowej i innowacyjnej (B+R+I). Ponadto sprawdza się jakie determinanty inne niż publiczne wsparcie były kluczowe dla osiągnięcia tych rezultatów, bazując na systemowej definicji innowacji. Analiza pokazała, że polityka innowacyjna w formie grantów z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka miała wyraźny wpływ na wzmocnienie działalność B+R Polski, szczególnie realizowanej przez przedsiębiorstwa. Jej efekty są także widoczne w formie zwiększonej międzynarodowej konkurencyjności polskich produktów wysokiej techniki. Jednak wpływ na innowacyjność wszystkich polskich przedsiębiorstw nie jest widoczny. Sugeruje to, że kluczowe byłoby wsparcie komercyjnych innowacji oraz poszerzenie liczby przedsiębiorstw otrzymujących fundusze publiczne np. w formie tanich pożyczek. Tym niemniej inne determinanty innowacyjności jak wykwalifikowany personel dla B+R, poziom uprzemysłowienia gospodarki, a także jej przejrzystość są potrzebne by osiągnąć dobre rezultaty w zakresie B+R+I.

Keywords: innovation policy, innovation determinants, structural funds, Innovative Economy OP
[polityka innowacyjna, determinanty innowacyjności, fundusze strukturalne, Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka]
JEL: O31, O32, O38

Joanna Podgórska, Małgorzata Leśniowska-Gontarz

Analysis of the Relationship between Unemployment and GDP
in Poland and Spain in the Years 2002-2015

The aim of this study is to analyze the correlation between the unemployment rate and the rate of growth in two European countries: Poland and Spain; the hypotheses put forward are verified with the use of data from a public database of the OECD for the years 2002–2015. The first hypothesis assumes the existence of a relationship between the unemployment rate and changes in GDP. The second indicates that for every 2–3 percentage point decrease (increase) of real GDP in relation to potential GDP, the unemployment rate increases (decreases) by 1 percentage point in the two countries surveyed. The calculations verify positively the first hypothesis and, at the same time, falsify the second hypothesis for both countries.

Analiza zależności pomiędzy bezrobociem a PKB w Polsce i Hiszpanii
w latach 2002-2015

Celem artykułu jest analiza zależności pomiędzy stopą bezrobocia a tempem wzrostu PKB. Przedmiotem analizy są dwa kraje europejskie: Polska i Hiszpania, a do weryfikacji postawionych hipotez służą zgromadzone dane na podstawie ogólnodostępnej bazy OECD z lat 2002–2015. Pierwsza hipoteza zakłada występowanie zależności pomiędzy stopą bezrobocia a zmianami PKB. Jako drugą hipotezę wskazano, iż na każde 2–3% spadku (wzrostu) realnego PKB w stosunku do wartości PKB potencjalnego stopa bezrobocia wzrasta (maleje ) o 1 punkt procentowy w badanych dwóch krajach. Wykonane obliczenia weryfikują pozytywnie pierwszą zakładaną hipotezę i jednocześnie falsyfikują drugą hipotezę w przypadku obydwu krajów.

Keywords: GDP rate of growth, unemployment rate Okun’s law
[tempo wzrostu PKB , stopa bezrobocia, Prawo Okuna]
JEL: E23, E29

Mariola Zalewska, Zofia Sawicka

How to Measure the Elderly’s Quality of Life in European Rural Areas?
A Look at Poland

The study is aimed at identifying the information gap in the field of quality of life research, with regard to the quality of life and rural development indicator systems. In addition, selected indicators particularly important for the elderly in the European Union rural areas are compared. The existing indicator systems which enable an international comparison have a wide scope. Their disadvantages are that only some of them are classified by rural and urban areas (Eurostat indicators), that they are selected and presented in accordance with the current EU policy targets (rural development indicators) and that data are aggregated up to the NUTS 3 level (subregional), which makes it difficult to use this information for strategic planning at the local level. Among the three selected measures of quality of life of the elderly in rural areas, Poland ranks well below the average in access to health care.

Jak mierzyć jakość życia osób starszych na obszarach wiejskich Europy?
Spojrzenie na Polskę

Artykuł ma na celu wskazanie luki informacyjnej w obszarze badań nad jakością życia, w odniesieniu do istniejących systemów wskaźników jakości życia lub rozwoju obszarów wiejskich. Porównano wybrane wskaźniki jakości życia dla obszarów wiejskich Unii Europejskiej, szczególnie istotne z punktu widzenia osób starszych. Istniejące systemy wskaźników jakości życia umożliwiające międzynarodowe porównania mają szeroki zakres przedmiotowy. Ich wadą jest natomiast przedstawianie tylko części wskaźników w rozgraniczeniu na obszary wiejskie i miejskie (wskaźniki Eurostat), dobór i sposób prezentacji wskaźników zgodny z aktualnymi priorytetami polityki UE (wskaźniki rozwoju obszarów wiejskich) oraz agregacja danych najwyżej do poziomu NUTS 3 (podregiony), co utrudnia wykorzystanie tych informacji do planowania strategicznego na poziomie lokalnym. Spośród wybranych trzech mierników jakości życia osób starszych na obszarach wiejskich, Polska wypada wyraźnie poniżej średniej w dostępności do usług medycznych.

Keywords: quality of life, elderly people, rural areas, information gap
[jakość życia, osoby starsze, obszary wiejskie, luka informacyjna]
JEL: R15, I31, H75

Paweł Dziekański

Spatial Differentiation of the Financial Condition of the Świętokrzyskie Voivodship Counties

The aim of the following article is to present the possibility of using a synthetic index to assess and analyze the spatial differentiation of the financial condition of a self-government on the example of the counties of Świętokrzyskie Voivodship in Poland. The analysis done is static (in the range of differentiation level of the value indexes) and dynamic, including the comparison of county situations. The data from the Local Data Bank of the Central Statistical Office in the years 2003, 2005, 2007, 2010 and 2014 were used as the source material. The decline of the financial situation of the counties in the years 2008–2011 connected with the economic crisis was proven. Their financial independence and the inclination to invest decreased. The situation is diverse in the aspect of the financial condition of the counties of Świętokrzyskie Voivodship. In the studied years the lowest index was, correspondingly, in the agricultural counties: pińczowski (0,38), jędrzejowski (0,32), and kazimierski (0,29; 0,31; 0,43), while the highest was in the industrial counties: starachowicki (0,58; 0,60; 0,67; 0,68; 0,66) and skarżyski (0,52; 0,56; 0,65; 0,65; 0,61).

Przestrzenne zróżnicowanie kondycji finansowej powiatów województwa świętokrzyskiego

Celem artykułu jest zaprezentowanie możliwości wykorzystania wskaźnika syntetycznego do oceny i analizy przestrzennego zróżnicowania kondycji finansowej samorządów w Polsce na przykładzie powiatów województwa świętokrzyskiego. Prowadzona analiza ma charakter statyczny (w zakresie poziomu zróżnicowania wartości wskaźników) oraz dynamiczny, obejmujący porównanie sytuacji powiatów. Jako materiał źródłowy wykorzystano dane z Bazy Danych Lokalnych GUS w latach 2003, 2005, 2007, 2010 i 2014. Wykazano pogorszenie się sytuacji finansowej powiatów w okresie 2008–2011 związane z wystąpieniem kryzysu ekonomicznego. Znacząco zmalała samodzielność finansowa powiatów oraz ich skłonność do inwestowania. Kondycja finansowa powiatów województwa świętokrzyskiego jest zróżnicowana. W badanych latach najniższy wskaźnik był odpowiednio w powiatach rolniczych pińczowskim (0,38), jędrzejowskim (0,32), kazimierskim (0,29, 0,31, 0,43), najwyższy zaś przemysłowych: starachowickim (0,58, 0,60, 0,67, 0,68, 0,66) oraz skarżyskim (0,52; 0,56; 0,65; 0,65; 0,61).

Keywords: county, financial condition, synthetic index
[powiat, wskaźnik syntetyczny kondycji finansowej]
JEL: G00, G3, G38, H00, H7, H72

Sławomir Goliszek, Marcin Połom

Comparative Analysis of Railway Transport to the Voivodship Centers of Eastern Poland — Cities of Białystok, Lublin, and Rzeszów

The article presents and compares railway transport to various voivodship centers of Eastern Poland which vary in terms of spatial resistance. Spatial resistance, which depends on many factors such as railway and stock infrastructure, has a major impact on the lengthening or shortening of travel time, distances and costs. Presentation of data and comparison of individual centers provides grounds for developing a strategy for further development. Availability of railway access is illustrated with several result maps. Maps depict the three most important elements related to covering distances by train. Factors analyzed include: travel time (isochrone), distance by rail and the cost of travel (isodapane) to the voivodship centers of Eastern Poland. Graphic studies provide data for the calculations presented in the charts subject to analysis. In summary, the article shows which voivodship centers of Eastern Poland feature better railway transport accessibility.

Analiza porównawcza charakterystyki dojazdów koleją do ośrodków wojewódzkich Polski Wschodniej — Białegostoku, Lublina i Rzeszowa

W artykule zaprezentowano i porównano dojazdy koleją do ośrodków wojewódzkich Polski Wschodniej w zależności od rodzaju oporu przestrzenni. To funkcja oporu przestrzenni, która uzależniona jest od wielu czynników, m.in. infrastruktury kolejowej i taborowej, głównie wpływa na wydłużenie lub skrócenie czasów dojazdu, odległości i kosztów. Zobrazowanie danych dla poszczególnych ośrodków i ich porównanie umożliwia przedstawienie strategii dalszego rozwoju. Dostępność kolejową zobrazowano przy pomocy kilku map wynikowych. Na mapach zobrazowano trzy najważniejsze elementy związane z pokonywaniem dystansu transportem kolejowym. Wśród analizowanych czynników są: czasy przejazdu (izochrona), odległość kolejowa oraz koszt przejazdu (izodapana) do wybranego ośrodka wojewódzkiego Polski Wschodniej. Opracowania graficzne dostarczyły danych do obliczeń, które przedstawiono przy pomocy wykresów i następnie zanalizowano. W podsumowaniu przedstawiono, które ośrodki wojewódzkie Polski Wschodniej charakteryzują się lepszą dostępnością kolejową.

Keywords: railway availability, isochrone, railway distance, isodapane
[dostępność kolejowa, izochrona, odległość kolejowa, izodapana]
JEL: R42

Michał Krzyżaniak, Dariusz Świerk, Magdalena Szczepańska, Piotr Urbański

Residents’ Opinions about the Influence of Public Green Space on Prices of Residences — the Case of Poznań, Poland

The influence of public green space on the value of real estate has been proven many times in different publications. Therefore, the aim of this study was to investigate which factors, in Poznań inhabitants’ opinions, influenced the real estate value and if residents of individual parts of the city noticed the influence of public green space on the value of their real estate. From April to July 2015 we conducted preliminary research on asking prices of residences in Poznań (n = 480). We conducted quantitative analysis (n = 366) for a questionnaire survey. The most expensive residences in Poznań are located in the sector with the greatest amount of public green space. However, in spite of the fact that there had been proven differences in the prices of residences, only a slight majority of respondents (54%) saw the influence of green space on these prices. In our study the respondents indicated that the choice of residences was mostly influenced by the price and living space area. Only 1 out of more than 12 respondents found access to public green space to be important for making a decision about the choice of residences. Green space in Poznań is poorly used as a tool increasing the attractiveness of public space in the city and the city inhabitants are too rarely aware of the fact that it influences real estate value.

Wpływ zieleni publicznej na ceny mieszkań w opinii mieszkańców.
Poznań — case study

Wpływ zieleni publicznej na wartość nieruchomości został już wiele razy udowodniony w różnych publikacjach, dlatego celem artykułu było zbadanie, jakie czynniki — według mieszkańców Poznania — mają wpływ na wartość nieruchomości i czy mieszkańcy poszczególnych części miasta zauważają wpływ zieleni publicznej na wartość swoich nieruchomości. W okresie kwiecień–lipiec 2015 roku przeprowadzono kwerendę ofertowych cen mieszkań w Poznaniu (n = 480 ). W celu wykonania badań ankietowych posłużono się analizą ilościową. W Poznaniu najdroższe mieszkania zlokalizowane są w sektorze o największym udziale zieleni publicznej, jednak pomimo wcześniej wykazanych różnic w cenach mieszkań, tylko nieznaczna większość respondentów (54% ) dostrzega wpływ zieleni na cenę mieszkania. W badaniu respondenci wskazywali, że w największym stopniu na wybór mieszkania wpływały: cena oraz powierzchnia mieszkalna. Zaledwie dla 1 na ponad 12 osób ważna przy wyborze mieszkania była dostępność zieleni publicznej. Tereny zieleni w Poznaniu są słabo wykorzystywanym narzędziem zwiększenia atrakcyjności przestrzeni publicznych miasta oraz są zbyt rzadko funkcjonującym w świadomości mieszkańców czynnikiem wpływającym na wartość nieruchomości.

Keywords: public green space, property value, green infrastructure, survey
[tereny zieleni publicznej, wartość nieruchomości, zielona infrastruktura, ankieta]
JEL: R210

Małgorzata Trojanowska, Krzysztof Nęcka

Use of Indicator Methods for the Purposes of Monitoring Sustainable Energy
in the Region

Implementation of the conception of sustainable energy requires a progress evaluation, which calls for an indicator system for monitoring sustainable energy. In this paper it is proposed to use simultaneously two systems, one based on a set of specific indicators and the other on a synthetic indicator. The usefulness of proposed indicator methods was checked on the example of rural areas of the Śląskie Voivodship by monitoring sustainable energy in given counties in 2004 and 2014.

Wykorzystanie metod wskaźnikowych dla potrzeb monitorowania zrównoważonej energetyki w regionie

Realizacja koncepcji zrównoważonej energetyki wymaga oceny postępów w tym zakresie, do czego niezbędny jest wskaźnikowy system monitorowania zrównoważonego rozwoju energetycznego. W pracy zaproponowano wykorzystanie do tego celu równolegle dwóch systemów, jednego opartego na zestawie wskaźników indywidualnych i drugiego opartego na wskaźniku syntetycznym. Przydatność zaproponowanych metod wskaźnikowych sprawdzono na przykładzie regionu wiejskiego województwa śląskiego monitorując zrównoważoną energetykę w poszczególnych powiatach w 2004 i 2014 roku.

Keywords: sustainable energy, indicators of specific consumption of heat, electricity and gas, biomass
[zrównoważona energetyka, wskaźniki jednostkowego zużycia ciepła, energii elektrycznej i gazu, biomasa]
JEL: C5, Q4

Krzysztof Pancerz, Piotr Grochowalski, Aneta Derkacz

Towards the Ontology of Places in Poland: an Example of the Mazowieckie Voivodship

The main goal of our research is to build the ontology of places in Poland covering variety of aspects of places, mainly administrative and socio-economic. In the paper, we show a part of the ontology on the example of the Mazowieckie Voivodship. The ontology is being implemented using the OWL 2 Web Ontology Language.

W stronę ontologii miejscowości w Polsce: przykład województwa mazowieckiego

Głównym celem badań jest stworzenie ontologii miejscowości w Polsce obejmującej różnorodne ich aspekty, przede wszystkim administracyjne oraz socjoekonomiczne. W artykule przedstawiony został fragment ontologii na przykładzie Województwa Mazowieckiego. Ontologia jest implementowana w języku OWL 2 Web Ontology Language.

Keywords: knowledge base, ontology, semantic relations, OWL, places in Poland
[baza wiedzy, ontologia, relacje semantyczne, OWL, miejscowości w Polsce]
JEL: A12, D8

Wojciech Cymerman, Joanna Cymerman

Polish Residential Property Market During Economic Slowdown Exemplified
by a Medium-Size Town

The main objective of this paper is to examine the dynamics of downward trends in the residential property prices exemplified by a medium-size city. A hypothesis is made that the dynamics of the decline of residential property prices in the times of crisis is much poorer in medium-size cities than in large urban agglomeration. The analysis deals with the West Pomeranian city of Koszalin with the population of 108,6 thousand. The study covers the quarters of 7 years between 2009 and 2015. The object of the study is a secondary market of residential property and cooperative ownership right to residential property. The analyses were conducted by means of mathematical statistics tools. The findings of the study on the residential property market in Koszalin are presented in reference to the data on residential property markets in 17 of Poland’s largest cities. The data come from the Register of Property Prices and Value of the Municipal Surveying and Cartographic Documentation Centre in Koszalin Center and from the Database of Residential Property Prices of the Polish National Bank.

Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w okresie dekoniunktury
na przykładzie wybranego miasta średniej wielkości

Publikację poświęcono problematyce rynku mieszkaniowego w okresie trwającej od 2009 r. dekoniunktury na rynku nieruchomości, w Polsce. Za cel główny pracy przyjęto zbadanie dynamiki spadku cen mieszkań na przykładzie wybranego miasta średniej wielkości, formułując hipotezę, iż dynamika spadku cen mieszkań w kryzysie, w mieście średniej wielkości jest niższa niż w dużych aglomeracjach. Do analiz w części aplikacyjnej opracowania wybrano liczące 108,6 tys. mieszkańców miasto Koszalin, zlokalizowane w województwie zachodniopomorskim. Zakresem czasowym badań objęto lata 2009–2015 — w ujęciu kwartalnym. Przedmiotem badań jest wtórny rynek nieruchomości mieszkaniowych obejmujący transakcje sprzedaży nieruchomości lokalowych oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Analizy przeprowadzono przy wykorzystaniu narzędzi statystyki matematycznej. Uzyskane wyniki badań koszalińskiego rynku mieszkaniowego zaprezentowano na tle danych dotyczących rynków mieszkaniowych 17 największych miast w Polsce. Dane do badań pozyskano z Rejestru Cen i Wartości Nieruchomości (RCiWN ) Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Koszalinie, spółdzielni mieszkaniowych w Koszalinie oraz z Bazy cen nieruchomości mieszkaniowych (BaRN ) Narodowego Banku Polskiego.

Keywords: real property market, residential property, market analysis
[rynek nieruchomości, mieszkanie, analiza rynku]
JEL: R30

Kamil Nieścioruk

The Use of Cartographic Methods in the Analyses of
the Rural Real Estate Market

The paper presents cartographic methods of analysis of the rural real estate market on the example of the commune Wąwolnica (Lubelskie Voivodship, Poland ) located on the border of Kazimierz Landscape Park. The primary source of data is the register of notarial deeds of estate sales and purchases (in Polish: Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości ). The analyses result in presenting the phenomena and statistical indexes characteristics of local market. Besides basic values like mean price per cadastral unit or number of properties per property type, more complex computations in a form of interpolated statistical surfaces are included. The application of a cartographic method of research provides correlations of presented data and other features of the environment. The author stresses the meaning of proper cartographic methodology which is vital in the case of using Geographic Information System (GIS ) software.

Wykorzystanie kartograficznej metody badań w analizie rynku nieruchomości

Artykuł prezentuje wykorzystanie kartograficznych metod badań do analizy rynku nieruchomości na obszarach wiejskich na przykładzie położonej na pograniczu Kazimierskiego Parku Krajobrazowego gminy Wąwolnica w województwie lubelskim. Podstawę opracowań stanowią dane z Rejestru Cen i Wartości Nieruchomości. Analiza tych danych pozwala na prezentację zjawiska oraz wielu pochodnych statystyk charakteryzujących rynek nieruchomości. Poza podstawowymi wartościami dla obrębów w rodzaju średnich cen czy liczby działek poszczególnych typów, pod uwagę brane są bardziej złożone informacje, jak chociażby powierzchnie statystyczne wartości cen. Zastosowanie kartograficznej metody badań pozwala poszukiwać zależności jego składowymi rynku nieruchomości oraz innymi elementami środowiska. W artykule podkreślone jest również znaczenie doboru odpowiedniej metody i formy prezentacji, co jest szczególnie istotne w przypadku korzystania z narzędzi z grupy Systemów Informacji Geograficznej (GIS ).

Keywords: real estate, property, maps, cartography, GIS, Wąwolnica
[nieruchomość, własność, kartografia, GIS, Wąwolnica]
JEL: Y91, R32

Karol Noga, Żanna Król

The Patchwork of Land as a Problem Restricting the Development of
Rural Areas

The patchwork of land is one of the main factors negatively affecting agricultural production. Lands located in the external patchwork can be fully used for agricultural production, but the production costs are higher, and the income from the farm is smaller. The spatial layout of individual land in villages has undergone continuous changes over the centuries, which has led to their defectiveness through the occurrence of fragmentation and scattering of plots, the lack of access or large distances from the farm house. The article presents a detailed study of the spatial layout of the individual land in 29 villages of the commune of Cyców, located in Łęczyński County, Lubelskie Voivodship. The subject of the research was the fragmentation of plots of individual owners, land layout, and scattering of cadastral plots. In this work the index of the external border shape for the analyzed village was also calculated. Regarding the fact that the shape of the village is one of the most difficult properties to measure in the research, the index of shape for each village was calculated by the use of the coefficient of the expansion of borders assuming a square as a model figure. Circumference of the actual village and its area were used for calculations. The sizes of land of local and external non-resident owners of the commune of Cyców were also presented in terms of area and number of plots and the number of owners.

Szachownica gruntów problemem ograniczającym rozwój obszarów wiejskich

Występowanie szachownicy gruntów jest jednym z głównych czynników wpływających negatywnie na produkcję rolną. Grunty znajdujące się w szachownicy zewnętrznej mogą być w pełni wykorzystywane rolniczo, jednak koszty produkcji rolniczej są wyższe, a dochód z gospodarstwa mniejszy. Układy przestrzenne gruntów indywidualnych wsi na przestrzeni wieków ulegały ciągłym przemianom, co doprowadziło do ich wadliwości poprzez wystąpienie rozdrobnienia oraz rozproszenia działek ewidencyjnych, braku dojazdu czy dużych odległości od siedliska. W artykule dokonano szczegółowych badań układu przestrzennego gruntów indywidualnych w 29 wsiach gminy Cyców, położonej w powiecie łęczyńskim, województwie lubelskim. Badaniom podlegało rozdrobnienie działek właścicieli indywidualnych, układ gruntów, rozproszenie działek ewidencyjnych. W pracy obliczono również wskaźnik kształtu granic zewnętrznych dla analizowanych wsi. Z uwagi na fakt, iż kształt wsi jest jedną z najtrudniejszych właściwości do mierzenia, w badaniach, wskaźnik kształtu dla każdej wsi obliczono poprzez zastosowanie współczynnika rozwinięcia granic przy przyjęciu za figurę wzorcową kwadratu. Do obliczeń wykorzystano obwód rzeczywisty wsi oraz jej powierzchnię. Przedstawiono również rozmiary gruntów różniczan zamiejscowych oraz miejscowych z gminy Cyców pod względem powierzchni i liczby działek, a także liczby właścicieli.

Keywords: land consolidation, patchwork of land, the shape of villages
[scalenie gruntów, szachownica gruntów, kształt wsi]
JEL: Q15, R52

Jacek M. Pijanowski

Village Renewal as an Important Element of Integrated Rural Development

In the article the author presents the results of research and implementation works, concerning the possibility of widespread introduction in Polish conditions of the modern principles of the implementation of village renewal programs. Currently, these programs are implemented in a much shallower form, restricted only to investments in selected items of social and technical infrastructure. Apart from Opolskie Voivodship – and part of Dolnośląskie and Pomorskie voivodships — its full potential within village renewal of the building of social capital in rural areas is not used. In addition, a properly executed village renewal project may contribute to the protection and development of natural elements in rural settlements.

Odnowa wsi jako istotny element zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich

W artykule autor przedstawia wyniki prac badawczo-wdrożeniowych, dotyczących możliwości powszechnego wprowadzenia w warunkach polskich nowoczesnych zasad realizacji programów Odnowy wsi. Aktualnie programy te realizowane są w bardzo spłyconej formie, ograniczającej się jedynie do inwestycji w wybrane elementy infrastruktury społecznej i technicznej. Poza województwem opolskim — oraz częściowo dolnośląskim i pomorskim — całkowicie nie wykorzystuje się możliwości budowania w ramach Odnowy wsi kapitału społecznego na obszarach wiejskich. Ponadto właściwie wykonany projekt Odnowy wsi przyczynić się może do ochrony i kształtowania przyrodniczych elementów wiejskich jednostek osadniczych.

Keywords: village renewal, rural development, social participation, conservation of countryside nature
[odnowa wsi, rozwój obszarów wiejskich, partycypacja społeczna, ochrona przyrody wsi]
JEL: R00

Sebastian Wójcik

Temporal Disaggregation of Time Series with Regularization Term

Methods of temporal disaggregation are used to obtain high frequency time series from the same low frequency time series — so-called disaggregation—with respect to some additional consistency conditions between low and high frequency series. Conditions depend on the nature of the data — e.g., stack, flow, average and may pertain to the sum, the last value and the average of the obtained high frequency series, respectively. Temporal disaggregation methods are widely used all-over the world to disaggregate for example quarterly GDP. These methods are usually two-stage methods which consist of regression and benchmarking. In this article we propose a method which performs regression and benchmarking at the same time and allows to set a trade-off between them.

Dezagregacja szeregów czasowych z wykorzystaniem regularyzacji

Metody dezagregacji czasowej są używane do uzyskania szeregów czasowych o wysokiej częstotliwości z tego samego szeregu czasowego niskiej częstotliwości przez procedurę tzw. dezagregacji przy założeniu pewnych dodatkowych warunków spójności pomiędzy szeregiem o niskiej i wysokiej częstotliwości. Warunki te zależą od rodzaju danych, np. stan, przepływ i mogą odnosić się odpowiednio do sumy lub ostatniej wartości otrzymanego szeregu wysokiej częstotliwości. Metody dezagregacji czasowej są szeroko stosowane na świecie do dezagregacji np. PKB. Metody te są zazwyczaj dwustopniowe i składają się z regresji oraz benchmarkingu. W tym artykule proponujemy metodę, która wykonuje regresję i benchmarking jednocześnie oraz umożliwia ustalenie relacji między nimi.

Keywords: temporal disaggregation, benchmarking, time series analysis, regularization term
[dezagregacja i analiza szeregów czasowych, benchmarking, regularyzacja]
JEL: C22

Piotr Gradziuk, Barbara Gradziuk

Economic and Ecological Efficiency of Solar Systems.
A Case Study at the Gorzków and Rudnik Communes

The objective of the study was to assess the economic and ecological efficiency of solar systems used to prepare domestic hot water. The study was carried out at 501 sites in the communes of Gorzków and Rudnik (Krasnystaw County, Lubelskie Voivodship), mainly households, in the years 2014–2015. The results indicate that solar collectors used to prepare domestic hot water and financed by the investors’ own resources can be economically efficient, but the payback period for the investment depends on the type and quantity of energy carrier saved. The most beneficial effects were obtained at sites where water was heated using equipment powered by electricity and natural gas. In the case of coal savings, the payback period was longer than the lifespan of the solar installations. The use of solar collectors to heat domestic hot water (DHW) in the Gorzków and Rudnik communes led to a reduction in emissions of CO2, the primary greenhouse gas, as well as other substances. The study shows that the most beneficial cost-effectiveness of CO2 emission reduction was obtained by reducing the use of electricity, while the highest cost-effectiveness indicator was noted for gas installations.

Ekonomiczna i ekologiczna efektywność instalacji solarnych
(studium przypadku gmin Gorzków i Rudnik)

Celem badań jest ocena ekonomicznej i ekologicznej efektywności systemów solarnych służących do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Przeprowadzone je w 501 obiektach na obszarze gmin Gorzków i Rudnik (pow. krasnostawski, woj. lubelskie), głównie gospodarstwach domowych w latach 2014–2015. Z przeprowadzonych badań wynika, że kolektory słoneczne wykorzystywane do przygotowania ciepłej wody użytkowej a zrealizowane ze środków własnych mogą być efektywne ekonomicznie, ale okres zwrotu nakładów uzależniony jest od rodzaju i ilości oszczędzanego nośnika energii. Najkorzystniejsze efekty uzyskiwano w obiektach, w których do podgrzewania wody używano urządzeń zasilanych energią elektryczną i gazem ziemnym. W przypadku oszczędności węgla, okres zwrotu nakładów był dłuższy od żywotności instalacji solarnych. Zastosowanie kolektorów słonecznych do podgrzewania c.w.u. w gminach Gorzków i Rudnik przyczyniło się między innymi do redukcji emisji CO2, podstawowego gazu cieplarnianego oraz i innych substancji. Z przeprowadzonych badań wynika, że najkorzystniejszą efektywność kosztową redukcji emisji CO2 uzyskiwano przez zmniejszenie zużycia energii elektrycznej, zaś najwyższym wskaźnikiem charakteryzowały się instalacje gazowe.

Keywords: economic efficiency, solar installation, renewable energy sources
[efektywność ekonomiczna, instalacja solarna, odnawialne źródła energii]
JEL: Q42, Q47