okładka t. 14 nr 4

Housing economy, as one of factors influencing on life’s quality, is an important element of development strategy of each country of region. Level of housing economy development, in public statistics, is measured with application of six elements — i.e., heat engineering, housing benefits, loss in housing resources, renovations and modernizations, quantity and quality of web devices and status of housing resources. In much research referring to parametrization of development potential and in research dealing with widely understood development, the relevant aspect is an analysis of the above-mentioned research areas with consideration of sustainable (appropriate) development. For the purpose of this article sustainable development shall be understood as development of housing economy in the economic, social and environmental dimension.

fragment artykułu
An Analysis of Chosen Aspects of Regional Potentials of Housing Economy with Particular Focus on Social and Economic Dimension

 

Spis treści

Aleksandra Zygmunt

Evaluation of Innovative Undertakings with the European Union Funds.
Polish Voivodships Scope

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Elżbieta Strzelecka

The Creative Sector in Rural Areas in the Policy of
Balanced Regional Development

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Justyna Zygmunt

Enterprises and Smart Specialization in a Place-Based Approach in Poland.
The Case of Polska Zachodnia Macro-Region

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Łukasz Mach

An Analysis of Chosen Aspects of Regional Potentials of Housing Economy
with Particular Focus on Social and Economic Dimension

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jadwiga Zaród

An Attempt of Delimitation of Polish Metropolitan Areas by Discriminant Analysis

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Wojciech Orłowski

Electoral Administration in Poland. Present Legal Solutions
and Possible Future Changes

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Piotr Sawczuk

Exemption from VAT for Training, Advisory and Related Services Provided by Subcontractors of Beneficiaries Implementing Projects Financed from the European Social Fund

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Kazimierz Górka, Marcin Łuszczyk, Agnieszka Thier

Ujemny podatek dochodowy jako neoliberalne rozwiązanie
dla polityki społecznej

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Łukasz Dymek

Działanie praktyczne, a myślenie strategiczne.
Głos w dyskusji nad rozwojem lokalnym

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mariusz Zieliński

Zmiany konkurencyjności województw w Polsce z perspektywy rynku pracy

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Malik

Analiza potencjału nakładów prywatnych na sferę B+R w kontekście Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego
na lata 2014–2020

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Marzena Szewczuk-Stępień

Wsparcie procesu komercjalizacji wiedzy i integracji środowiska naukowego
z otoczeniem gospodarczym

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Adam Przybyłowski

Odpowiedzialne gospodarowanie przestrzenią na przykładzie
infrastruktury drogowej aglomeracji trójmiejskiej

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Alicja Małgorzata Graczyk

Koordynacja polityki energetycznej — regionalne ujęcie wsparcia odnawialnych źródeł energii w świetle Strategii rozwoju energetyki
na Dolnym Śląsku

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Graczyk

Ocena efektywności dofinansowania działań proekologicznych podejmowanych na poziomie województwa

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Stanisław Krawiec

Wyzwania dotyczące kształtowania zrównoważonej mobilności
w miastach i aglomeracjach

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Karina Bedrunka

Programy zdrowotne w województwie opolskim bazą inicjatyw projektowych. Pierwsze doświadczenia

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Łukasz Biłos

Teoretyczny potencjał energii pochodzącej ze stabilnych i przewidywalnych źródeł w województwie opolskim

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Małgorzata Adamska

Rola personelu sprzedażowego w zarządzaniu relacjami z klientem.
Wyniki badań w małych i średnich przedsiębiorstwach województwa opolskiego

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Łukasz Popławski, Bogusław Kaczmarczyk

Wartość przestrzeni publicznej jako kategoria dobra wspólnego
na przykładzie województwa małopolskiego

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Rafał Sapuła, Karolina Dymowska, Joanna Sapuła

Analysis of the Efficiency of the Prophylactic Rehabilitation Programme of
the Polish Social Insurance Institution (ZUS) in the Opinions of Potential Insurance Beneficiaries

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski, Mirosław Wypych

Ownership Structure and Dividend Strategy of Public Companies.
Evidence from Poland

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Agnieszka Thier

Społeczno-gospodarcze konsekwencje zmian w prawie wodnym w Polsce

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski

Abstract of Andrzej Jakubowski, Andrzej Miszczuk, Bogdan Kawałko,
Tomasz Komornicki, and Roman Szul: The EU’s New Borderland.
Cross-Border Relations and Regional Development

pełny tekst »

 

Streszczenia

Aleksandra Zygmunt

Evaluation of Innovative Undertakings with the European Union Funds.
Polish Voivodships Scope

The main purpose of the paper is the assessment of the European Union funds engagement in innovative undertakings in Polish voivodships. Firstly, it was made the considerations about innovations as an essential component of an integrated approach in terms of regions’ competiveness improvement. Furthermore, it was examined the differentiation in the participation of the EU funds in innovative undertakings between Polish voivodships. In this respect was applied cluster analysis, on base which was isolated space groups, which allow to comparison of the European Union funds involvement between voivodships of Poland. The research were based on data from Central Statistical Office of Poland — Local Data Bank — concerning particularly the Programme Innovative Economy. The scope of examinations contains period 2011–2015. The effects of examinations affects the ability to identify voivodships similar in scope of the accepted variables. This identification may contribute to create of comparative base actions taken to improve innovations, which could lead to an increase in the competitiveness of regions.

Ocena zaangażowania środków unijnych w realizację przedsięwzięć innowacyjnych. Perspektywa polskich województw

Celem artykułu jest ocena zaangażowania środków unijnych w realizację przedsięwzięć innowacyjnych w perspektywie polskich województw. W pierwszej kolejności podjęto rozważania nad innowacjami jako zasadniczymi składowymi podejścia zintegrowanego w zakresie podnoszenia konkurencyjności regionów. Następnie przeprowadzono badania nad zróżnicowaniem udziału środków unijnych w realizacji przedsięwzięć innowacyjnych między polskimi województwami. W tym zakresie posłużono się metodą taksonomii wrocławskiej, na podstawie której możliwe było wyodrębnienie grup przestrzennych obrazujących zaangażowanie środków unijnych w przedsięwzięcia innowacyjne w przekroju województw. Podstawowe źródło danych stanowiły informacje pochodzące z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące Programu Innowacyjna Gospodarka. Badaniami objęto okres 2011–2015. Efektem badań jest możliwość identyfikacji podobnych województw. Identyfikacja ta przyczynić się może do powstania bazy porównawczej działań podejmowanych w zakresie podnoszenia innowacyjności, co przełożyć się może na wzrost konkurencyjności regionów.

Keywords: innovative undertakings, the EU funds, competiveness of region
[przedsięwzięcia innowacyjne, środki UE, konkurencyjność regionu]
JEL: R11

Elżbieta Strzelecka

The Creative Sector in Rural Areas in the Policy of
Balanced Regional Development

Territorially oriented development policy (place-based approach ) is a new model, addressed mainly to the regions NUTS 1 and NUTS 2 in EU countries, including Poland. In building of the competitive advantage, the regions make use of the so-called smart specialization, and creative sector is one of the components. The territorial capital is being built primarily based on existing development potentials of the cities. Building territorial cohesion, based on regional development requires a long-term strategy, because it is a complex process and burdened with a certain risk. The Rural Manifesto, adopted in 2015 by the European Rural Parliament, pointed to the need to redefine the objectives of EU policy on development of regions due to the unbalanced treatment of rural areas compared to cities. The aim of this article is to draw attention to the lack of balancing in regional development both in the assumptions of the program, and operational activities. Exploiting the potential of the creative sector in rural areas is conditioned by the change of awareness of regional decision-makers, undertaking research, the activities aimed at the development, and by the support, also in an international context. Cited cases: the of Puszcza Mariańska Commune and the County Leitrim in the West of Ireland are examples of different approaches to the development of the creative sector in rural areas.

Sektor kreatywny na terenach wiejskich a polityka równoważenia
rozwoju regionów

Polityka rozwoju ukierunkowana terytorialnie (place-based approach) jest nowym modelem, adresowanym głównie do regionów typu NUTS 1 i NUTS 2 w krajach Unii Europejskiej, w tym i w Polsce. W budowaniu przewagi konkurencyjnej regiony wykorzystują tzw. inteligentne specjalizacje, a sektor kreatywny jest jednym z ich komponentów. Kapitał terytorialny budowany jest przede wszystkim w oparciu o posiadane potencjały rozwojowe miast. Budowanie spójności terytorialnej, opartej na rozwoju regionów wymaga długofalowych strategii, gdyż jest procesem złożonym i obarczonym określonym ryzykiem. Przyjęty w 2015 roku przez Europejski Parlament Wiejski Manifest Obszarów Wiejskich wskazał na konieczność zweryfikowania założeń polityki UE odnośnie rozwoju regionów ze względu na niesymetryczne traktowanie obszarów wiejskich w porównaniu z miastami. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na brak równoważenia rozwoju regionalnego tak w założeniach programowych, jak i działaniach operacyjnych. Wykorzystanie potencjału sektora kreatywnego na terenach wiejskich warunkowane jest zmianą świadomości decydentów regionalnych, podjęciem jego badań, działaniami ukierunkowanymi na rozwój oraz wsparcie, również w kontekście międzynarodowym. Przytoczone przypadki: gminy Puszcza Mariańska oraz Hrabstwa Leitrim w Zachodniej Irlandii są przykładami różnych podejść do rozwoju sektora kreatywnego na terenach wiejskich.

Keywords: regional development, creative industries, creative enterprises
[rozwój regionalny, sektor kreatywny, kreatywne przedsięwzięcia]
JEL: O18, Q01

Justyna Zygmunt

Enterprises and Smart Specialization in a Place-Based Approach in Poland.
The Case of Polska Zachodnia Macro-Region

Place-based approach is the new paradigm of regional development, with an emphasis on endogenous resources as the essential drivers of growth. Significant substance of territorial dimension of regional development may be related to enterprises. Hence, the main goal of the paper is to assess the value of enterprises in regional development policy in the context of territorial dimension in Poland. Nonprobability sampling has been applied to focus on Polska Zachodnia macro-region (West Poland macro-region), which includes the following voivodships (NUTS 2): Dolnośląskie, Lubuskie, Opolskie, Wielkopolskie, Zachodniopomorskie. Desk research of development strategies, as well as documents related to Regional Operational Programmes 2014–2020 of respective voivodships has been employed. The results show that value of enterprises in regions’ mission, vision, and main strategic objective is heterogeneous, mostly with indirect relevancy. However, the substance of enterprises for regional development is high if budgets of respective Regional Operational Programmes for activities related to enterprises are considered. By focusing on smart specialization an attempt is made in Polska Zachodnia macro-region to take advantage of regional capabilities. The findings allow to conclude of a crucial substance of enterprises in place-based approach and provide the basis for better understanding the development challenges of regions.

Przedsiębiorstwa i inteligentne specjalizacje w terytorialnym wymiarze polityki rozwoju w Polsce. Przykład makroregionu Polska Zachodnia

Podejście terytorialne stanowi nowy paradygmat rozwoju regionalnego, w którym zwraca się szczególną uwagę na zasoby endogeniczne jako zasadnicze potencjały wzrostu. Istotny aspekt terytorialnego wymiaru rozwoju regionalnego dotyczyć może przedsiębiorstw. Stąd głównym celem artykułu jest ocena znaczenia przedsiębiorstw w polityce rozwoju regionalnego opartej na wymiarze terytorialnym w Polsce. W przeprowadzonych badaniach empirycznych zastosowano dobór celowy i skupiono się na makroregionie Polska Zachodnia, w skład którego wchodzą następujące województwa (NUTS 2): dolnośląskie, lubuskie, opolskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie. Zastosowano metodę badawczą polegająca na analizie strategii rozwoju, jak również dokumentów związanych z Regionalnymi Programami Operacyjnymi 2014–2020 wspomnianych województw. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że misje, wizje oraz cele strategiczne rozwoju poszczególnych województw w zróżnicowany, na ogół pośredni sposób nawiązują do przedsiębiorstw. Analiza struktury budżetów Regionalnych Programów Operacyjnych pozwala zauważyć istotny poziom alokacji środków finansowych na realizację działań dotyczących przedsiębiorstw, co stanowić może wyraz rangi jaka nadana została przedsiębiorstwom w podejściu terytorialnym badanego makroregionu. Zaobserwowano, że poprzez skupienie się na inteligentnych specjalizacjach dąży się do wykorzystania endogenicznych potencjałów wzrostu, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw. Przeprowadzone badania prowadzą do konkluzji o kluczowej randze przedsiębiorstw w podejściu terytorialnym i stanowią podstawę dla lepszego zrozumienia wyzwań rozwojowych regionów.

Keywords: enterprises, smart specialization, place-based approach, regional development strategy, Regional Operational Programme, Poland
[przedsiębiorstwa, inteligentne specjalizacje, terytorialny wymiar polityki rozwoju, strategia rozwoju regionalnego, Regionalny Program Operacyjny, Polska]
JEL: D83, R11, R58

Łukasz Mach

An Analysis of Chosen Aspects of Regional Potentials of Housing Economy
with Particular Focus on Social and Economic Dimension

This article presents factors which influence creation of regional housing economy potential. Such factors, according to public statistics, include heat engineering, housing benefits, renovations and modernizations, quantity and quality of web devices and status of housing resources. The author has chosen some factors, from those mentioned above, taking into consideration sustainable regional development with particular focus on social and economic dimension. In the calculative part, the author used multidimensional comparative analysis allowing for parametrization and analysis of the examined areas. Application of multidimensional comparative analysis showed potential of housing economy development in the chosen areas related to housing resources. The use of multi-criteria approach allows the simultaneous consideration of several dimensions of regional development, which allows the calculation of an integral multidimensional development index.

Analiza wybranych potencjałów regionalnych gospodarki mieszkaniowej
ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru społecznego i gospodarczego

W artykule przedstawiono czynniki wpływające na tworzenie potencjałów regionalnych gospodarki mieszkaniowej. Do czynników tych według statystyk publicznych zalicza się ciepłownictwo, dodatki mieszkaniowe, ubytki w mieszkaniach, remonty i modernizacje, ilość i jakość urządzeń sieciowych oraz stan zasobu mieszkaniowego. Wymienione czynniki wykorzystano do analizy gospodarki mieszkaniowej województw, ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru społecznego i gospodarczego. W artykule w części obliczeniowej wykorzystano wielowymiarową analizę porównawczą, pozwalającą na parametryzację i analizę badanych województw. Uwzględnienie analizy wielowymiarowej w badaniu rozwoju regionalnego, daje m.in. możliwość obliczenia integralnego wskaźnika rozwoju.

Keywords: housing, development potential, multi-dimensional comparative analysis
[gospodarka mieszkaniowa, potencjał rozwoju, wielowymiarowa analiza ]
JEL: O11, P52, R30

Jadwiga Zaród

An Attempt of Delimitation of Polish Metropolitan Areas
by Discriminant Analysis

The purpose of this article is a division of Poland into areas with different economic and social conditions and the identification of the areas which may aspire to the name of metropolis. Initial division of Polish territorial units was made on the basis of statistical data on the labor market, wages, public utilities, education, health care, environment, culture, industry and construction. These data were subjected to standardization and were verified as to whether represent a normal distribution. Then the discriminatory power of the variables were examined and parameters of the linear discriminant function were estimated. The highest average value of the discriminant function indicates the area most developed in terms of the examined features. Territorial units that belong to this complex are metropolises or aspire to being them. For each area, the classification functions were estimated and on their basis the final division was made. The allocation to the sub-region was mainly determined by variables such as density of population, unemployment rate, average flat surface and the number of entrepreneurs. In the first group are territorial units that belong already to the metropolitan areas. Subsequent numbers indicate areas with increasingly less economic and social development.

Próba wyodrębnienia polskich obszarów metropolitalnych
za pomocą analizy dyskryminacyjnej

Celem tej pracy jest podział Polski na obszary o różnych warunkach rozwoju gospodarczego i społecznego oraz wyłonienie regionów pretendujących do miana metropolii. Do wyodrębnienia polskich obszarów metropolitalnych wykorzystano dane dotyczące rynku pracy, wynagrodzeń, gospodarki komunalnej, edukacji, ochrony zdrowia i środowiska, kultury, przemysłu i budownictwa. Dane poddano standaryzacji i sprawdzono czy reprezentują one rozkład normalny. Następnie zbadano moc dyskryminacyjną zmiennych i oszacowano parametry liniowych funkcji dyskryminacyjnych. Najwyższa przeciętna wartość funkcji dyskryminacyjnej wskazuje obszar najlepiej rozwinięty pod względem badanych cech. Jednostki terytorialne należące do tego kompleksu są metropoliami lub do nich pretendują. O przydziale podregionów do danego obszaru zadecydowały głównie takie zmienne jak: gęstość zaludnienia, stopa bezrobocia, przeciętna powierzchnia mieszkania oraz liczba podmiotów gospodarczych. W I obszarze znalazły się jednostki terytorialne należące już do obszarów metropolitalnych. Kolejne numery obszarów oznaczają kompleksy o coraz niższym rozwoju gospodarczym i społecznym.

Keywords: data standardization, discriminant analysis, classification function, metropolitan areas
[standaryzacja danych, analiza dyskryminacyjna, funkcja klasyfikacyjna, obszary]
JEL: C15

Wojciech Orłowski

Electoral Administration in Poland. Present Legal Solutions
and Possible Future Changes

The paper deals with the issues concerning the so far existing model of the election administration and the problems connected with the regional and local elections conducted in December 2014 in Poland. The computer system failure making it impossible to announce the election results on time challenged the social confidence in the election process and led to questioning the range and necessity of changes within the election system. The paper discusses in detail the origin and evolution of the election administration bodies underlining its specific character i.e. its composition of independent judges. Evaluating the National Election Committee activity alternative solutions are presented — the ones recommended in the election law by the Council of Europe through its Venice Commission.

System administracji wyborów w Polsce. Bieżące rozwiązania
i możliwe przyszłe zmiany

Artykuł dotyczy problematyki istniejącego modelu administracji wyborczej oraz jej problemów związanych z przeprowadzonymi w grudniu 2014 r. wyborami regionalnymi i lokalnymi w Polsce. Awaria uniemożliwiająca ogłoszenie rezultatów wyborów podważyła zaufanie społeczne do procesu wyborczego i skłoniła do pytań o zakres i konieczność zmian systemie administracji wyborów. W artykule szczegółowo omówiono genezę i ewolucję stałych organów administracji wyborczej, zwracając uwagę na jej specyfikę, polegającą na jej składzie złożonym z niezależnych sędziów. Dokonując dotychczasowej oceny działalności Państwowej Komisji Wyborczej, wskazuje się alternatywne rozwiązania, które w zakresie wyborów rekomenduje członkom Rady Europy Komisja Wenecka.

Keywords: regional elections, election administration in Poland, changes within the election system, Venice Commission Code of Good Practice in Electoral Matters
[wybory regionalne, administracja wyborcza w Polsce, zmiany prawa wyborczego, kodeks dobrych praktyk w sprawach wyborczych Komisji Weneckiej]
JEL: K49

Piotr Sawczuk

Exemption from VAT for Training, Advisory and Related Services Provided by Subcontractors of Beneficiaries Implementing Projects Financed from the European Social Fund

The purpose of the article is to analyze regulations concerning exemption of training, advisory and related services from Value Added Tax to the extent that these services are implemented by subcontractors of beneficiaries of funds from the European Social Fund. The “Rapid Response Instrument” project, financed from the European Social Fund, was implemented in the financial perspective of 2007–2013 under the Human Capital Operational Programme. However, the tax issues related to its implementation remain relevant. Firstly, because the period in which its implementing entities can be covered by tax inspections with regard to compliance of the conducted settlements with the valid regulations has not elapsed yet. Secondly, the mechanism of settlement of similar projects may be used in the new financial perspective for the period of 2014–2020. Therefore, the stance with regard to tax consequences of the settlement mechanism used between entities carrying out trainings funded from the European Social Fund, worked out so far by the tax authorities and administrative court, may apply accordingly also to those projects.

Zwolnienie z podatku VAT usług szkoleniowych, doradczych oraz usług z nimi związanych świadczonych przez podwykonawców beneficjentów realizujących projekty finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego

Celem artykułu jest analiza uregulowań dotyczących zwolnienia usług szkoleniowych, doradczych oraz usług z nimi związanych z podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim usługi te są realizowane przez podwykonawców beneficjentów środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt „Instrument Szybkiego Reagowania” finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego był realizowany w trakcie perspektywy finansowej 2007–2013 w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Jednakże zagadnienia podatkowe związane z jego realizacja pozostają aktualne. Po pierwsze dlatego, iż nie upłynął jeszcze okres, w którym podmioty go realizujące mogą być objęte kontrolą podatkową w zakresie zgodności dokonywanych rozliczeń z obowiązującymi przepisami. Po drugie, mechanizm rozliczania analogicznych projektów może być stosowany w nowej perspektywie finansowej na lata 2014–2020. Tym samym, stanowisko co do konsekwencji podatkowych stosowanego mechanizmu rozliczeń pomiędzy podmiotami realizującymi szkolenia finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego, wypracowane dotychczas przez organy podatkowe i sądy administracyjne, mogą znaleźć odpowiednie zastosowanie również do nich.

Keywords: trainings funded from the European Social Fund, exemption from VAT for training, related services, advisory, catering and accommodation services, tax interpretations, judicial decisions of administrative courts
[szkolenia finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego, zwolnienie z VAT usług szkoleniowych, usługi towarzyszące, usługi doradcze, gastronomiczne i noclegowe, interpretacje podatkowe, orzeczenia sądów administracyjnych]
JEL: H2, K34

Kazimierz Górka, Marcin Łuszczyk, Agnieszka Thier

Ujemny podatek dochodowy jako neoliberalne rozwiązanie
dla polityki społecznej

Obserwowany poważny wzrost zadłużenia sektora finansów publicznych i niekorzystna sytuacja demograficzna w Polsce skłaniają do poszukiwania nowych rozwiązań w prowadzonej polityce socjalnej. Zdaniem autorów wartą rozważenia alternatywą jest ujemny podatek dochodowy (NIT ) zaproponowany przez Miltona Friedmana, stanowiący w rzeczywistości subsydium wypłacane przez państwo osobom uzyskującym dochody poniżej określonego minimum. NIT, mimo pewnych ułomności i silnej krytyki wynikającej z przeświadczenia, że jego wprowadzenia spowoduje spadek aktywności zawodowej niektórych członków społeczeństwa, ma niewątpliwe zalety. Należą do nich przede wszystkim: prosty mechanizm jego funkcjonowania i niskie koszty administracyjne.

The Negative Income Tax as a Neoliberal Solution for Social Policy

A major increase in public debt and unfavorable demographic situation in Poland induce to look for new solutions in the social policy. According to the authors, worth considering alternative is a negative income tax (NIT) proposed by Milton Friedman, which constitutes in fact a subsidy paid by the state to persons receiving income below a certain minimum. NIT, despite some deficiencies and strong criticism arising from the conviction that its implementation will decrease the activity of certain members of society, has certain advantages. These include, above all, a simple mechanism for its operation and low administrative costs.

Keywords: finanse publiczne, polityka społeczna, ujemny podatek dochodowy
[public finance, social policy, negative income tax]
JEL: H55, H71

Łukasz Dymek

Działanie praktyczne, a myślenie strategiczne.
Głos w dyskusji nad rozwojem lokalnym

Artykuł prezentuje słowo w dyskusji nad realizacją dokumentów strategicznych na rzecz rozwoju lokalnego. Celem opracowania jest zwrócenie uwagi na problemy związane z tworzeniem i wdrażaniem strategii. Przyczyną powstania tekstu są badania i analizy prowadzone w regionie nad programowaniem i planowaniem rozwoju. Wstępne obserwacje wskazują, że dokumentacja strategiczna obowiązująca w gminach jest nieadekwatna do ich potrzeb, a co za tym idzie, jednostki samorządu terytorialnego te nie do końca wiedzą i chcą z nich korzystać.

Practical Action and Thinking of Strategic — 
Voice in the Debate over Local Development

The article presents the word in a discussion on the implementation of strategic documents for local development. The purpose of this paper is to draw attention to the problems associated with the development and implementation of strategies. The base for text is research and analysis conducted in the region over the programming and development planning. Initial observations suggest that the strategic documentation applicable in the municipalities is inadequate to their needs, and therefore the local government not exactly know how to use them.

Keywords: rozwój lokalny, strategia, planowanie strategiczne, programowanie rozwoju
[local development, strategy, strategic planning, programming of development]
JEL: R11

Mariusz Zieliński

Zmiany konkurencyjności województw w Polsce z perspektywy rynku pracy

Jednym z czynników decydujących o konkurencyjności regionów jest konkurencyjność rynku pracy. Podstawowym miernikiem konkurencyjności rynku pracy jest proporcja między kosztami zatrudnienia a wydajnością pracy. Artykuł stara się odpowiedzieć na dwa pytania badawcze: Jak zmienia się konkurencyjność regionalnych rynków pracy z perspektywy przyjętych w artykule kryteriów? Czy utrzymywanie się różnic międzyregionalnych w Polsce znajduje uzasadnienie w konkurencyjności regionalnych rynków pracy? Dane statystyczne pochodzące z Roczników Statystycznych Województw wskazują, że rozpiętości pomiędzy poszczególnymi rynkami pracy (aktywność zawodowa ludności, poziom płac i wydajności) relatywnie zmniejszają się. Znaczące ograniczenie rozpiętości płac w krótkim okresie nie jest jednak możliwe, ponieważ utrzymuje się przewaga konkurencyjna na rynku pracy lepiej rozwiniętych województw.

Changes of Voivodships Competitiveness in Poland from the Perspective of
the Labor Market

One of the factors determining the regions competitiveness is a competitiveness of the labor market. The primary measure of the competitiveness of the labor market is the ratio between labor costs and productivity. Article attempts to answer two research questions: How changing the competitiveness of the regional labor markets from the perspective of the accepted in this article criteria? Is the persistence of interregional disparities in Poland is justified in the competitiveness of regional labor markets? Statistical data from the Statistical Yearbooks of Regions show that differences in the situation of voivodships labor market (economically active population , the level of wages and productivity) relative decrease. However significant reduction of wage differentials in the short term is not possible, because it keeps a competitive advantage in the labor market more developed regions.

Keywords: regionalny rynek pracy, ludność aktywna zawodowo, płace, wartość dodana brutto
[regional labor market, economically active population, wages, gross value added]
JEL: J21, J24, J31, R11

Krzysztof Malik, Arkadiusz Tkocz

Analiza potencjału nakładów prywatnych na sferę B+R w kontekście Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego
na lata 2014–2020

W artykule podjęto próbę oceny możliwości zastąpienia udziału sfery publicznej w finansowaniu regionalnego obszaru badawczo-rozwojowego, wkładem prywatnym. Cel badawczy stanowiło określenie stanu oraz możliwości finansowania regionalnej sfery B+R ze źródeł prywatnych na przykładzie przedsiębiorstw województwa opolskiego w perspektywie 2020 roku. Przyczynkiem do podjęcia dyskusji i przeprowadzenia analizy stało się nałożenie przez instytucje europejskie obowiązku spełnienia warunku tematycznego ex-ante. W ramach tego warunku obok „zidentyfikowania instrumentów wpływających na stymulowanie prywatnych nakładów na B+R”, wpisano także „analizę regionalnego potencjału w zakresie możliwości zaangażowania nakładów prywatnych na B+R”.

Analysis of the Potential of Private Expenditure on R&D Sector in the Context of the Regional Operational Programme for Opolskie Voivodship 2014–2020

Article attempts to assess the possibility of replacing the share of the public sector by private contribution, in the financing of the regional area of research and development. Aim of the research was the determination of the status and the possibility of financing regional R&D from private sources on the example of companies from opolskie region in the perspective of 2020. Contribution to this discussion and analysis was imposed by the European Institutions to meet the requirement of thematic ex-ante conditionality. This condition includes “identification of instruments affecting stimulate private investment in R&D,” as well as “analysis of the regional potential for the possibility of the involvement of private expenditure on R&D.”

Keywords: sfera B+R, potencjał innowacyjny, warunkowość ex-ante, transfer wiedzy, wydatki przedsiębiorstw na badania i rozwój, PKB
[R&D sector, potential of innovation, ex-ante conditionality, transfer of knowledge, business expenditure on research and development, Gross Domestic Product (GDP)]
JEL: O3

Marzena Szewczuk-Stępień

Wsparcie procesu komercjalizacji wiedzy i integracji środowiska naukowego
z otoczeniem gospodarczym

Celem artykułu jest ukazanie idei oraz wyników realizacji programu Brokerzy Innowacji na tle barier i ograniczeń utrudniających efektywny transfer wiedzy. W artykule podjęty został temat procesu komercjalizacji wyników badań naukowych, transferu wiedzy i technologii oraz wspierania rozwoju opartego na innowacjach. Przyczynkiem do podjęcia dyskusji i przeprowadzenia analizy stały się: zakończenie realizacji programu Brokerzy Innowacji oraz identyfikacja globalnego trendu ukazującego aktywność środowisk na rzecz tworzenia i rozwijania ekosystemu innowacji.

Support for Process of Knowledge Commercialization and Integration of
Academic Community with Economic Environment

The aim of the paper is to present the idea of innovation and the results of implementing the program “Innovation Brokers” against the background of barriers and limitations to the effective process of knowledge transfer. The paper reports the results of a study into commercialization of the results of research, knowledge and technology transfer as well as the support for development based on innovations. The contributions to the discussion and the analysis are based on the completion of the “Innovation Brokers” program as well as identification of a global trend involving the activity of various environments aimed at the creation and development of an innovation ecosystem.

Keywords: komercjalizacja badań naukowych, transfer wiedzy, innowacje, broker innowacji
[knowledge commercialization, knowledge transfer, innovation, innovation broker]
JEL: O3

Adam Przybyłowski

Odpowiedzialne gospodarowanie przestrzenią na przykładzie infrastruktury drogowej aglomeracji trójmiejskiej

Inwestycje infrastrukturalne realizowane ze środków lokalnych, budżetu państwa i środków Unii Europejskiej mają na celu służyć społeczeństwu i całej gospodarce. Dzięki dobrze rozwiniętej infrastrukturze drogowej istnieje możliwość m.in. zmniejszenia czasu dojazdu, zwiększenia komfortu podróżowania, łatwiejszego dostępu do pracy, szkolnictwa, służby zdrowia oraz kultury. Dana przestrzeń i gospodarka stają się bardziej konkurencyjne również na arenie międzynarodowej, w wyniku czego krajowi i zagraniczni inwestorzy są zainteresowani inwestycjami w danym regionie. W efekcie powstają m.in. nowe miejsca pracy oraz wzrastają ceny gruntów. Celem artykułu jest zaprezentowanie zagadnień związanych z rozwojem infrastruktury drogowej w Trójmieście w kontekście odpowiedzialnego gospodarowania przestrzenią. Dokonano tego w oparciu o dostępne dokumenty i dane źródłowe, a także wyniki badań ankietowych przeprowadzonych w formie wywiadu za pomocą kwestionariusza ankiety. Postawiono hipotezę badawczą zakładającą, że w opinii mieszkańców inwestycje dotyczące infrastruktury drogowej w aglomeracji trójmiejskiej są zasadne oraz mają pozytywny wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy województwa pomorskiego.

Responsible Spatial Planning — the Road Infrastructure Development
in Tri-City Agglomeration. Case Study

Infrastructure investments from the local budget or EU funds are to serve both the society and the entire economy. Thanks to a well-developed road infrastructure it is possible, among others, to reduce travel time, increase passenger comfort, gain an easier access to work, education, health and culture. Through the developed infrastructure the space and the economy become more competitive in the international arena. As a result, domestic and foreign investors are interested in investing in the region. This results in, among others, new jobs and rising land prices. The aim of the article is to present the issues related to the development of road infrastructure in Tri-City (Gdańsk, Gdynia, Sopot) agglomeration in the context of the responsible use of space. This was done on the basis of available documents and data sources, as well as the results of surveys carried out in the form of an interview using a questionnaire.

Keywords: inwestycje, infrastruktura drogowa, aglomeracja trójmiejska, badania ankietowe
[investments, road infrastructure, Tri-City agglomeration (Gdańsk, Gdynia, Sopot), research survey]
JEL: O43

Alicja Małgorzata Graczyk

Koordynacja polityki energetycznej — regionalne ujęcie wsparcia odnawialnych źródeł energii w świetle Strategii rozwoju energetyki
na Dolnym Śląsku

Artykuł dotyczy zagadnień związanych z koordynacją polityki energetycznej w regionie Dolnego Śląska. Celem jego jest identyfikacja i analiza działań niezbędnych do efektywnego wsparcia rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w powiązaniu z realizacją Strategii rozwoju energetyki na Dolnym Śląsku. W pierwszej części autorka ukazuje miejsce OZE w Strategii, w drugiej identyfikuje podmioty odgrywające kluczową rolę w realizacji strategii, a następnie analizuje powiązania między działaniami poszczególnych podmiotów ze zwróceniem uwagi na efektywność i skuteczność tychże działań. Finalną część artykułu stanowi przykład działań zintegrowanych w ramach gminnego wsparcia rozwoju odnawialnych źródeł energii.

Coordination of Energy Policy — Regional Focus on Support of Renewable Energy Sources in the Light of the Strategy for Energy Development
in Lower Silesia

The article concerns issues related to the coordination of energy policy in the region of Lower Silesia. Its purpose is to identify and analyze the actions necessary to effectively support the development of renewable energy sources (RES) in connection with the implementation of the Strategy for energy development in Lower Silesia. In the first part the author shows the place of RES in Strategy, the second identifies the actors play a key role in the implementation of the Strategy, and then analyzes the relationship between the actions of individual actors with a focus on efficiency and effectiveness of these actions. The final part of the article is an example of integrated actions within the framework of communal support of the development of renewable energy sources.

Keywords: polityka energetyczna, Dolny Śląsk, energetyka odnawialna, strategia rozwoju
[energy policy, Lower Silesia region, renewable sources of energy, energy development strategy]
JEL: R11, Q2, Q4

Andrzej Graczyk

Ocena efektywności dofinansowania działań proekologicznych podejmowanych na poziomie województwa

W artykule przedstawiono wyniki analizy i oceny efektywności ekonomiczno-ekologicznej nakładów ponoszonych ze środków publicznych na ograniczanie emisji i przedsięwzięcia przynoszące ten efekt pośrednio. Były to działania dofinansowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w województwie X w latach 2008–2010. Stwierdzono, że większość zadań nie spełniła podstawowego warunku — uzyskania nadwyżki unikniętych kosztów zewnętrznych nad wielkością dofinansowania ze środków publicznych.

The Efficiency of Financing Proecological Activities in the Voivodship X
in the years 2008–2010

The article presents outcomes of analysis and assessment of economic and ecological efficiency. The investigations concerning inputs from public funds spending on emission reduction and other activities bringing this effect indirectly. Discussed activities were financed by Regional Fund for Environmental Protection and Water Management in voivodship X in the years 2008–2010. The conclusion was that the majority of tasks did not fulfil the basic condition — the obtainment of the surplus of avoided external costs over the size of financing from public funds.

Keywords: koszty zewnętrzne, wycena, finansowanie, nakłady publiczne, efektywność
[external costs, valuation and funding of proecological activities, public inputs, efficiency]
JEL: H71, Q51

Stanisław Krawiec

Wyzwania dotyczące kształtowania zrównoważonej mobilności
w miastach i aglomeracjach

W artykule przedstawiono nowe wyzwania stojące przed samorządami miast, aglomeracji i regionów, związane z procesem rozwoju i wdrażania technologii zrównoważonego transportu. Szczególną uwagę zwrócono na kreację nowych systemów transportowych opartych na technologiach elektromobilności. Celem artykułu jest przestawienie przemian zachodzących w kulturze mobilności wskutek rozwoju technologii transportowych i uwzględniania potrzeb ochrony środowiska naturalnego. Szczególną uwagę poświęcono rozwojowi e-mobilności, czyli takiej formie mobilności, która oparta jest na zasilaniu elektrycznym i poszanowaniu uwarunkowań ekologicznych.

Challenges Concerning the Development of Sustainable Mobility
in Cities and Agglomerations

The article presents new challenges facing the municipal, metropolitan and regional governments, associated with the process of technology development and deployment of sustainable transport. Particular attention was paid to the creation of new transport systems based on the electromobility technologies. The aim of the article is to present the changes in the mobility culture as a result of transport technology development and taking into account the needs of environmental protection. Particular attention was paid to the e-mobility development which is a form of mobility that is based on electric drive and respect for ecological conditions.

Keywords: nowa kultura mobilności, elektromobilność, autobusy elektryczne, zrównoważony system transportowy
[new mobility culture, electromobility, electric buses, sustainable transport system]
JEL: R42

Karina Bedrunka

Programy zdrowotne w województwie opolskim bazą inicjatyw projektowych. Pierwsze doświadczenia

W świetle obecnych oraz prognozowanych problemów demograficznych istotne jest podejmowanie efektywnych działań na wielu poziomach zarządzania polityką regionalną i w wielu obszarach tej polityki. Skuteczne pozyskiwanie środków finansowych, w tym unijnych ukierunkowanych na procesy społeczne, może w realny sposób wpływać na niwelowanie skutków społecznych i gospodarczych wynikających z niekorzystnej sytuacji demograficznej np. starzejącego się społeczeństwa, czy też w odniesieniu do spodziewanych zmian na rynku pracy na co istotny wpływ ma zdrowie społeczeństwa. Celem badań jest wskazanie, czy i w jaki sposób są identyfikowane ex ante bariery wdrażania regionalnych programów zdrowotnych zapobiegania cukrzycy, nadwadze i otyłości oraz w zakresie wsparcia matki i dziecka. Celem praktycznym jest sformułowanie rekomendacji, w jaki sposób bariery usuwać, a także zaproponowanie rozwiązań, które pozwolą na efektywne wdrażanie programów i osiąganie wskazanych w nich efektów poprzez inicjatywy projektowe współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS ). Realizowane i planowane inicjatywy projektowe dotyczące obszaru zdrowia, swoją bazę mają w regionalnych programach zdrowotnych wspieranych ze środków unijnych w perspektywie 2014–2020. Województwo opolskie ma w tym zakresie doświadczenia, jako jedne z pierwszych w kraju.

Health Programmes in the Opolskie Voivodship as a Base for Project Initiatives — the First Experiences

IIn the light of current and projected demographic problems, it is important to take effective measures in many areas of the regional policy and on many levels of regional policy’s management. Successful fundraising, including the EU funds, aimed at social welfare may significantly affect eliminating social and economic inequalities resulting from unfavourable demographic trends (e.g., aging of the society or expected changes in the labour market) which significantly affect public health. The aim of the following research is to identify ex-ante whether and how barriers in implementation of regional health programmes are identified, especially in reference to diabetes, overweight and obesity as well as support of the mother and child. On practical ground the research aims at formulating recommendations on how to remove barriers and offering solutions that will support effective implementation of programmes through project initiatives co-financed by the European Social Fund (ESF ). Ongoing and planned initiatives in the health area are mainly based on the regional health programmes. In this respect Opolskie Voivodship gained experience as one of the first voivodships in the country.

Keywords: depopulacja, Fundusze Unii Europejskiej, regionalne programy zdrowotne
[depopulation, European Union funds, regional health programmes]
JEL: J110, I120, H510

Łukasz Biłos

Teoretyczny potencjał energii pochodzącej ze stabilnych i przewidywalnych źródeł w województwie opolskim

Najnowsze zmiany ustawy o odnawialnych źródłach energii powodują powstawanie nowych możliwości w wytwarzaniu energii z biomasy również w postaci biogazu i wskazują kierunek możliwości rozwoju energetyki z małych źródeł. Artykuł przedstawia szacunkowy potencjał energetyczny województwa opolskiego w zakresie wykorzystania energii ze stabilnych i przewidywalnych źródeł odnawialnych w latach 2010–2015.

The Theoretical Potential of Energy from Stable and Predictable Sources
in Opolskie Voivodship in 2015

Recent law modifications in the field of renewable energy sources generates new opportunities in the production of energy from biomass (in the form of biogas also) and indicate the direction of energy produced in small sources. The article presents the estimated energy potential of the Opolskie Voivodship in the field of usage of energy from stable and predictable sources.

Keywords: biogaz rolniczy, geotermia płytka, teoretyczny potencjał energii odnawialnej, województwo opolskie
[agricultural biogas, heat pump, theoretical potential of renewable energy, Opolskie Voivodship]
JEL: Q490

Małgorzata Adamska

Rola personelu sprzedażowego w zarządzaniu relacjami z klientem.
Wyniki badań w małych i średnich przedsiębiorstwach
województwa opolskiego

W artykule omówiona została rola zasobów personelu sprzedażowego w zarządzaniu relacjami z kapitałem klienckim. Ogólna teza artykułu skupiona jest na omówieniu warunków i instrumentów wykorzystanych przez kadrę zarządzającą w procesie motywacji personelu sprzedażowego. W autorskich badaniach przeprowadzonych wśród małych i średnich przedsiębiorstw w województwie opolskim skoncentrowano się na zarządzaniu kapitałem klienckim, jednakże tematyka badania objęła również zagadnienia związane z funkcjonowaniem personelu sprzedażowego odpowiedzialnego za współpracę z kapitałem klienckim w tych przedsiębiorstwach.

The Role of Human Capital in the Customer Relationship Management.
The Results of Research in Small and Medium-Sized Enterprises of
the Opolskie Voivodship

The paper characterized the salesforce human resources and its role in customer relationship management. The general proposition of this paper, is to discuss the conditions and instruments under which managers can motivate enterprise saleforce HR. A part of the report, based on the results of studies carried out on the client capital management in the small and medium-sized enterprises in Opolskie Voivodship, was dedicated to human capital management responsible for the cooperation with client capital in those enterprises.

Keywords: personel sprzedażowy, zarządzanie relacjami z klientem, zaufanie konsumenckie
[human capital, customer relationship management, consumer confidence]
JEL: M2

Łukasz Popławski, Bogusław Kaczmarczyk

Wartość przestrzeni publicznej jako kategoria dobra wspólnego
na przykładzie województwa małopolskiego

W pracy, zaprezentowano ilościowy aspekt zależności wartości rynkowej przestrzeni publicznej jako skapitalizowanego dochodu rocznego w sensie środowiskowym od podstawowych czynników demograficznych, geograficznych i lokalizacyjnych w ujęciu statycznym i prawdopodobnie możliwym. Modele ekonometryczne dotyczące kwantyfikacji przestrzeni publicznej, tematycznie są nowym rozwiązaniem umożliwiającym ilościowe i jakościowe analizy przedstawiające przestrzeń jako kategorię dobra wspólnego w funkcji jej dochodowości bądź wartości rynkowej.

The Value of the Public Space as a Category of the Common Good
on the Example of Małopolskie Voivodship

The aim of the article is a relatively new area of analysis, including a proposal methodical approach to the estimation of market value of public space as a common good. This new method of modeling based on economic processes uses MP-inverse class solutions was applied for estimation of linear model of valuation of public space in Małopolskie Voivodship as an example. Econometric models of public space are a new solution for qualitative and quantitative analysis of space as a category of the common good, considering its function and profitability or market value.

Keywords: wartość przestrzeni publicznej, metoda UEK
[value of public space, UEK method]
JEL: H41

Rafał Sapuła, Karolina Dymowska, Joanna Sapuła

Analysis of the Efficiency of the Prophylactic Rehabilitation Programme of
the Polish Social Insurance Institution (ZUS) in the Opinions of Potential Insurance Beneficiaries

Due to the fact that the number of the Polish Social Insurance Institution (ZUS ) pension beneficiaries has increased significantly, ZUS has introduced a programme of prophylactic activities basing on rehabilitation treatment. The assumptions of the rehabilitation programme are to improve and modify the everyday functioning of patients who are threatened with loss of employability through injury or disease so that they may begin working again. The aim of this study was the assessment of the efficiency of ZUS prophylactic rehabilitation activities on the example of SANUS Specialist Hospital Ltd. in Stalowa Wola in the time between November 2014 and February 2015. The study included 148 patients (61 women — 41%, 87 men — 59%). The tool used for the analysis was an author questionnaire for patients participating in the programme. The majority of patients participating in the prophylactic rehabilitation programme suffered from spinal injuries. Over 41% claimed to be ready to begin working again after rehabilitation treatment, and 39% declared to be undecided as to whether or not they are able to begin working again whereas 20% declared themselves not to be ready to return to work. The worst rehabilitation treatment results were observed among patients who have suffered injures of upper and lower extremities. The length of the 24-day rehabilitation treatment performed as a part of the ZUS prophylactic rehabilitation programme for patients with injuries of upper and lower extremities proved insufficient. A further analysis of patients with such injuries considers prolongation of the rehabilitation treatment. There is a need for prophylactic activities directed towards patients who participate in the ZUS programme for the first time since 49% of the patients included in the questionnaire require a participation in a follow-up rehabilitation treatment.

Analiza skuteczności prewencji rentownej ZUS
w subiektywnej ocenie uczestników

Ze względu na wzrost liczby osób pobierających świadczenia rentowe z tytułu niezdolności do pracy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadził program prewencji rentowej oparty na rehabilitacji leczniczej. Założeniem programu jest poprawa stanu funkcjonalnego w stopniu, który umożliwi podjęcie pracy osobom, które w wyniku urazu bądź choroby zagrożone są utratą zdolności do pracy, ale rokują odzyskanie jej po odbytej rehabilitacji. Celem niniejszej pracy była ocena skuteczności rehabilitacji odbytej w ramach prewencji rentowej ZUS na przykładzie Szpitala Specjalistycznego SANUS sp. z.o.o. w Stalowej Woli. Ocenie poddano osoby rehabilitowane w ramach prewencji rentowej ZUS w czasie od listopada 2014 do lutego 2015 roku. Badaniem objęto 148 osób, w tym 61 kobiet (41% ). Narzędziem badawczym była autorska ankieta, skierowana do pacjentów uczestniczących w programie. Główną przyczyną kierowania osób do prewencji rentowej ZUS w badanej populacji były choroby kręgosłupa. Ponad 41% respondentów deklaruje swoją gotowość do podjęcia pracy po zakończonej rehabilitacji leczniczej, 39% nie ma pewności czy jest w stanie wrócić do pracy, natomiast 20% zdecydowanie nie jest gotowych do kontynuowania pracy zawodowej. Najgorsze wyniki rehabilitacji odnotowano w grupie osób po przebytych urazach kończyn górnych i dolnych. Rehabilitacja 24-dniowa w ramach prewencji rentowej po niektórych urazach kończyn górnych i dolnych jest zbyt krótka. Należy przeprowadzić analizę pacjentów po tego typu urazach i rozważyć wydłużenie okresu programu dla osób z tego typu dysfunkcjami. Konieczne są działania profilaktyczne skierowane do osób, które odbyły prewencję rentową ZUS po raz pierwszy, bowiem aż 49% badanych pacjentów kierowana jest po raz kolejny na tego typu leczenie.

Keywords: prophylactic rehabilitation programme, the Polish Social Insurance Institution (ZUS), public and private health insurance
[prewencja rentowa, ZUS, rehabilitacja]
JEL: I13

Mieczysław Kowerski, Mirosław Wypych

Ownership Structure and Dividend Strategy of Public Companies.
Evidence from Poland

The aim of the article is to verify a hypothesis of the ownership structure influencing the dividend strategy of companies listed at both main stock and alternative markets of the Warsaw Stock Exchange. In order to evaluate the hypothesis, dynamic panel Lintner’s partial adjustment models with individual random effects have been estimated by means of instrument variables method, separately for each of the five company groups specified due to their ownership structure. Each one has systematically paid out dividends in the years 2012–2016. The results confirm that the dividend strategies of companies significantly depend on their ownership structure. Companies controlled by strategic investors had the highest dividend payout ratio, whereas the ones controlled by institutional investors — the lowest.

Struktura akcjonariatu a strategie dywidendowe polskich spółek publicznych

Celem artykułu jest weryfikacja hipotezy o wpływie struktury akcjonariatu na strategie dywidendowe spółek notowanych na rynkach głównym i alternatywnym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Do weryfikacji tej hipotezy zastosowano model częściowych dopasowań Lintnera. Dynamiczne modele panelowe z losowymi efektami indywidualnymi estymowano metodą Instruments Variables, oddzielnie dla pięciu wyodrębnionych pod względem struktury akcjonariatu grup spółek, które systematycznie wypłacały dywidendy w latach 2012–2016. Otrzymane wyniki potwierdziły, że strategie dywidendowe spółek w sposób istotny zależą od ich struktury właścicielskiej. Zdecydowanie najwyższą docelową stopą wypłaty dywidendy charakteryzują się spółki kontrolowane przez inwestorów strategicznych, natomiast najniższą spółki kontrolowane przez inwestorów instytucjonalnych.

Keywords: ownership structure, dividend strategy, Lintner’s partial adjustment model, instrument variables method, Warsaw Stock Exchange
[struktura akcjonariatu, strategia dywidendowa, model częściowych dopasowań Lintnera, metoda zmiennych instrumentalnych, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie]
JEL: G02, G3, O16, C23

Agnieszka Thier

Społeczno-gospodarcze konsekwencje zmian w prawie wodnym w Polsce

Autorka podejmuje dyskusję nad projektem nowej ustawy Prawo wodne, gdyż poprzednia po 15 latach funkcjonowania wymaga już nowelizacji. Jednakże projekt ustawy przygotowany w 2016 roku rząd, wzbudził wiele kontrowersji. Otóż przewiduje się zasadnicze zmiany prawne i organizacyjne prowadzące do centralizacji zarządzania gospodarką wodną, które oznaczają odwrót od dotychczasowych tendencji do liberalizacji i decentralizacji systemu gospodarczego. Drugim kierunkiem zmian — i największym zaskoczeniem dla przedsiębiorców — okazuje się ujęcie kwestii ekonomicznych. Nowa ustawa ma znacznie rozszerzyć zakres odpłatnych usług wodnych — co można uznać za słuszne — oraz wielokrotnie podnieść stawki opłat za wodę, co spotkało się z największymi protestami. W artykule szerzej podjęto kwestie wpływu systemu opłat na funkcjonowanie branży napojów i butelkowanej wody mineralnej, która najbardziej odczuje proponowane zmiany ustawowe.

Social and Economic Consequences of Changes in the Water Law in Poland

The author starts a discussion on the draft of a new bill of Water Law. The former bill, which has been in force for 15 years, needs an amendment. Nonetheless, the draft of the bill raised much controversy. This is because the draft stipulates radical legislative and organizational changes leading to centralization of water management, which mean a step backwards in the liberalization and decentralization of the economic. The second direction of changes — to much surprise of entrepreneurs — is the approach to economic issues. The new bill is to significantly increase the volume of water services which are going to be charged for — which might be considered justified — and raise many times the rates for water. The paper discusses at length the impact the new rates are going to make on the beverage and bottled mineral water industry.

Keywords: projekt prawa wodnego, zakres odpłatnych usług wodnych, przemysł rozlewniczy, centralizacja zarządzania gospodarką wodną
[bill of water law, volume of water services, mineral water industry, centralization of water management]