okładka t. 15 nr 3

Nowadays, knowledge, technological development and continuous innovation are noted as key elements for economic development. When discussing issues related to development of innovations in regions it is important to mention the players that are crucial in this process. They represent both the public as well as private sector. A significant role is played by institutions of science and research (research and scientific centers, universities, laboratories which contribute to innovation, providing creative ideas, knowledge and skills, innovative solutions). The second group can be identified as business supporting institutions (e.g., technology parks, centers for the transfer of knowledge and technology, business incubators) which support innovative processes through various forms of assistance and pro-innovation services, they cooperate with businesses, and transform the knowledge from research institutions to enterprises. The next group of players are innovative entrepreneurs who use knowledge, ideas and concepts in new market products, technologies and services. The last group are local authorities which support cooperation between the above mentioned entities through the undertaken activities and projects. Cooperation between science and business can raise the level of innovation in a region, that is why it is essential to support this kind of cooperation by local authorities.

fragment artykułu
The Importance of Cooperation for Innovation in the Region

 

Spis treści

Anna Pajor

A Note on the UEK Method

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Mieczysław Kowerski

Payout Policy of European Companies

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Agnieszka Majka, Dorota Jankowska

Innovative Endeavors and Economic Development
from the Regional Perspective

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Anna Ćwiąkała-Małys, Iwona Piotrowska

The Problem of the Grey Area in e-Trade in Poland

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Niki Derlukiewicz, Anna Mempel-Śnieżyk

The Importance of Cooperation for Innovation in the Region

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Miszczuk

Clusters as a Tool for Raising Tourism Competitiveness of a Region
(on the Example of the Land of Loess Gorges in Lubelskie Voivodship)

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Kowalczyk, Roman Cieśliński

Utilization of the Hydroelectric Potential of the Pomorskie Voivodship

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Elżbieta Inglot-Brzęk, Anna Lewandowska

Investment Climate in the Spa Municipalities. Case Studies

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Paweł Więch, Dariusz Bazaliński, Zdzisława Chmiel, Józef Ratajczyk, Paweł Januszewicz, Monika Binkowska-Bury

Socio-Demographic Factors and Health-Oriented Behaviors of University Students in the Podkarpackie Region. Long-Term Prospective Research

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Anna Dudzińska, Anna Gałecka-Drozda, Barbara Szpakowska

Using LiDAR Data to Assess the Character of Landscape
in the Suburban Zone of Poznań

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jan Andreasik

The Architecture of the Intelligent Case-Based Reasoning Recommender System (CBR RS) Recommending Preventive/Corrective Procedures
in the Occupational Health and Safety Management System in an Enterprise

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Elżbieta Kołodziej-Wnuk

Dwellings’ Prices in the City of Lublin. Tendencies and Determinants

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Barbara Gradziuk, Piotr Gradziuk

The Impact of Renewable Energy Production on Employment

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

 

Streszczenia

Anna Pajor

A Note on the UEK Method

The paper concerns certain pitfalls of using the Moore-Penrose pseudoinverse for estimating regression coefficients in linear regression models when the matrix of explanatory variables has not full column rank. The aim of the paper is to show that in this case estimator of parameters based on the Moore-Penrose pseudoinverse is biased, and the bias leads to biased forecasts.

Uwaga na temat metody UEK

W artykule podjęto temat dotyczący pewnych zagrożeń, wynikających ze stosowania pseudo-odwrotności Moore’a i Penrose’a w estymacji parametrów modelu regresji liniowej, gdy macierz zmiennych objaśniających nie ma pełnego rzędu kolumnowego. Celem artykułu jest pokazanie, że w tym przypadku estymator parametrów modelu oparty na pseudo-odwrotności Moore’a i Penrose’a jest obciążony, co skutkuje obciążonymi prognozami.

Keywords: linear regression, MP-inverse matrix, UEK method
[regresja liniowa, MP-odwrotność macierzy, metoda UEK]
JEL: C13, C20

Mieczysław Kowerski

Payout Policy of European Companies

Despite Europe’s global importance, very little published research has examined payout policy on this continent. The rather scarce research which has been conducted in this field throughout European companies cover different countries, groups of companies and timeframes, which makes it very difficult to perform comparisons and formulate proper conclusions. The aim of this work is to analyze the payout policy of European companies with comparison to companies outside the European market. Research on the literature has been performed as well as own analyses. The most important tendencies of the European companies’ payout policy have been formulated. Companies in Europe have higher propensity to pay dividends than their counterparts outside Europe and increasing, yet still variable, payout values, both dividends and share repurchases. European companies transfer a substantially bigger part of their net profit to their shareholders than their counterparts from the other continents. An increment in the dividend payout ratio in Europe is clearly visible over the last couple of years. High dividend yields of European companies compensate low yields of governments and corporate bonds.

Polityka wypłat spółek europejskich

Pomimo wielkiego znaczenia Europy w globalnej gospodarce, stosunkowo niewiele jest publikacji na temat polityki wypłat spółek europejskich. Prowadzone, stosunkowo nieliczne badania polityki wypłat przez spółki europejskie dotyczą różnych państw, grup spółek i okresów, co powoduje duże trudności w porównaniach i formułowaniu właściwych wniosków. Celem pracy jest analiza polityki wypłat spółek europejskich na tle spółek z rynków pozaeuropejskich. Przeprowadzono badania literaturowe oraz własne analizy i wyodrębniono najważniejsze tendencje polityki wypłat spółek europejskich. Spółki europejskie charakteryzują się wyższą niż pozaeuropejskie skłonnością do płacenia dywidend i rosnącą, chociaż zmienną, wartością wypłat, zarówno dywidend jak i nabywania własnych akcji. Spółki europejskie przeznaczają znacznie większą część zysków netto dla akcjonariuszy niż spółki z innych kontynentów przy czym w ostatnich latach obserwuje się tendencję wzrostu stóp wypłat dywidend w Europie. Wysokie stopy dywidend europejskich spółek kompensują niskie oprocentowanie obligacji skarbu państwa i korporacyjnych.

Keywords: payout policy, European companies, dividend, share repurchase, dividend yield, payout ratio
[polityka wypłat, spółki europejskie, dywidenda, nabycie własnych akcji, stopa dywidendy, stopa wypłaty dywidendy]
JEL: G35

Agnieszka Majka, Dorota Jankowska

Innovative Endeavors and Economic Development
from the Regional Perspective

The paper discusses innovation-related issues as being factors of economic development of voivodships. The first part takes a close theoretical look at the essence of innovation and economic development, while highlighting the impact of innovation and innovativeness on regional socio-economic development. The second part is devoted to empirical application of taxonomic methods in ordering of objects to enable the ranking of voivodships regarding their levels of innovation and economic development. This part of the article is an attempt to evaluate the mutual dependency of both rankings of Poland voivodships. The objective of the current study is to determine the ranking of Poland’s voivodships in respect of their levels of economic innovativeness, and economic growth as well as to evaluate the relationship between both phenomena.

Działalność innowacyjna a rozwój gospodarczy w ujęciu regionalnym

Niniejsze opracowanie przedstawia zagadnienia związane z innowacyjnością jako czynnikiem rozwoju gospodarczego województw. W części teoretycznej przybliżono istotę innowacji oraz rozwoju gospodarczego, zwrócono również uwagę na wpływ innowacji i innowacyjności na rozwój społeczno-gospodarczy regionu. W części empirycznej wykorzystano taksonomiczne porządkowania obiektów, które umożliwiły stworzenie rankingu województw zarówno pod względem poziomu innowacyjności, jak i rozwoju gospodarczego. W części tej podjęto też próbę oceny wzajemnych powiazań obu rankingów województw. Celem opracowania było określenie pozycji poszczególnych województw Polski w zakresie poziomu innowacyjności gospodarki oraz wzrostu gospodarczego oraz ocena relacji pomiędzy tymi zjawiskami. Wartości cech diagnostycznych potrzebnych do przeprowadzenia stosownych obliczeń pochodzą z Banku Danych Lokalnych GUS.

Keywords: region, innovation, economic development, taxonomic methods
[region, innowacyjność, rozwój gospodarczy, metody taksonomiczne]
JEL: C38, O18, O30

Anna Ćwiąkała-Małys, Iwona Piotrowska

The Problem of the Grey Area in e-Trade in Poland

E-trade is one of the most buoyant ways of selling goods and services in Poland. All activity in this field is very attractive not only for marketing companies but also for auditing and fiscal authorities. The results of analyses show that on-line trading is threatened however by the existence of a grey area. This refers, in particular, to non-registered business activity and avoidance of taxation on trade income. The aim of this article is to show the main risks of e-trade in Poland which may influence the state budget, and some legislative solutions which have an effect of a gradual limitation of fiscal fraud in e-trade. Source material constituted results of analyses that were conducted by the Polish Central Statistical Office, independent research units and studies by specialized marketing companies on the scope of the grey area in e-commerce in Poland. A comparative analysis of the size of the grey area shows that regardless of the difference in results of its measurements, the grey area is a common phenomenon. Accessibility of new technologies (computerization of enterprises and households and Internet accessibility) favors the development of e-commerce and the existence of a grey area within it.

Problem szarej strefy w e-handlu w Polsce

E-handel jest jednym z najprężniej rozwijających się kanałów sprzedaży towarów i usług w Polsce. Przejawy aktywności w tym obszarze od kilku lat pozostają w kręgu zainteresowań nie tylko firm marketingowych, lecz również organów kontrolnych i skarbowych. Wyniki analiz wskazują, iż handel w sieci Internet jest zagrożony występowaniem szarej strefy. Dotyczy to w szczególności prowadzenia nierejestrowanej działalności gospodarczej i unikania opodatkowania dochodów osiągniętych z tytułu handlu. Celem artykułu jest przedstawienie głównych zagrożeń związanych z e-handlem w Polsce mogących mieć wpływ na wielkość dochodów budżetu państwa oraz rozwiązań legislacyjnych, które oddziaływają na stopniowe ograniczanie nadużyć fiskalnych w e-handlu. Materiał źródłowy stanowiły wyniki analiz przeprowadzonych przez państwowy Główny Urząd Statystyczny, niezależne jednostki badawcze oraz badania wyspecjalizowanych firm marketingowych, prowadzonych w zakresie szacowania szarej strefy w obszarze e-handlu w Polsce. Przeprowadzona analiza porównawcza wielkości szarej strefy wskazuje, że pomimo różnic w wynikach jej pomiaru, szara strefa jest zjawiskiem powszechnym. Dostępność nowych technologii (komputeryzacja firm i gospodarstw domowych oraz dostępność do sieci Internet) sprzyja rozwojowi e-handlu oraz istnieniu szarej strefy w tym obszarze.

Keywords: grey area, e-trade, tax avoidance
[szara strefa, e-handel, unikanie opodatkowania]
JEL: F19, H26, L81

Niki Derlukiewicz, Anna Mempel-Śnieżyk

The Importance of Cooperation for Innovation in the Region

The paper considers the issue of cooperation between particular actors such as: enterprises, local government, R&D sector, and business environment institutions in the context of innovativeness of the economy. Presently, numerous studies analyze how to create an innovative economy in order to answer the question of what contributes to generation of innovations and the key elements in this process. Furthermore, the created models of a group of determinants influencing innovativeness are still evolving and depending on the examined aspect, different approaches to innovation in the regions are presented, including cooperation between the aforementioned entities. The main aim of the paper is to present the significance of cooperation between different actors in the region for developing innovative solutions. To achieve the aim, the authors present an example of cooperation between enterprises, pointing out the benefits of common projects, and present activities undertaken in regions which enhance innovation. The authors also focus on checking the offers and readiness for cooperation of selected Polish universities. In order to elaborate the basic information, the authors conducted desk and field research. In order to check the state of the art of the investigated issue and prepare the background for the empirical part of the paper, analysis of the literature on the subject was conducted. The desk research was supported by Google Scholar, Emerald, and Scopus databases. To present cooperation in the regions in the context of innovativeness, the authors used the method of observation and case studies. As a result of the research, it can be said that cooperation between science and business brings mutual benefits, although when the benefits to businesses are often analyzed and measured in the literature on the subject, less attention is paid to the effects of cooperation for the R&D sector — e.g., financing the scientific research by the business sector, and the opportunity for scientific workers to gain experience in enterprises. According to the conducted research it can be said that the last two decades brought changes both in the awareness of local authorities about their role in creating a pro-innovative environment and in the way they operate. Polish universities have also started transformation and have started to deal with potential co-operators by preparing the offer and information for them.

Istota współpracy na rzecz innowacji w regionie

W artykule podjęto rozważania dotyczące współpracy pomiędzy poszczególnymi podmiotami, takimi jak przedsiębiorstwa, samorząd lokalny, sektor B+R, instytucje otoczenia biznesu w kontekście innowacyjności gospodarki. Obecnie można wskazać na mnogość badań zajmujących się tematyką współpracy w regionie, weryfikujących odpowiedzi na pytanie co przyczynia się do generowania innowacji i jakie są kluczowe elementy tego procesu. Wciąż rozwijane są modele czynników decydujących o innowacyjności i w zależności od badanego aspektu przedstawiane są różne podejścia traktujące o innowacyjności regionów w tym także współpraca pomiędzy ww. podmiotami. Celem pracy jest zweryfikowanie istniejącej współpracy między różnymi podmiotami w regionie w zakresie opracowywania i wprowadzania innowacyjnych rozwiązań. Aby osiągnąć cel, autorzy wskazują na korzyści współpracy między przedsiębiorstwami, na zalety wspólnych projektów, przedstawiając działania podejmowane w regionach zwiększających innowacyjność. Autorzy skupili się również na sprawdzeniu oferty i gotowości do współpracy polskich uczelni wyższych. W celu opracowania podstawowych informacji i teoretycznego aspektu artykułu autorzy przeprowadzili badania desk research, które wykonano z wykorzystaniem baz danych Google Scholar, Emerald, Scopus. Kolejny etap objął badania jakościowe polskich regionów. Aby zrealizować zamierzenie badawcze autorzy skoncentrowali się na wskazaniu przykładowych projektów i działań podejmowanych w regionach oraz korzyści wynikających z realizowanych działań. Ponadto, badania polegały na sprawdzeniu oferty i gotowości do współpracy wybranych uczelni wyższych w Polsce. Przeprowadzane badania skłaniają do wniosku, że choć oczywistym jest, iż współpraca nauki i biznesu przynosi obopólne korzyści to korzyści dla przedsiębiorstw są znacznie częściej analizowane i mierzone w literaturze przedmiotu, mniej uwagi poświęca się skutkom współpracy dla sektora badań i rozwoju, np. możliwość uzyskania przez naukowców doświadczeń w przedsiębiorstwach. Ostatnie dwudziestolecie przyniosło także istotne zmiany zarówno w świadomości władz lokalnych co do ich roli w kreowaniu środowiska proinnowacyjnego jak i w sposobie ich działania. Również polskie uniwersytety rozpoczęły transformację i podjęły działania dotyczące stworzenia oferty współpracy dla potencjalnych kooperatorów.

Keywords: cooperation in the region, innovativeness, regional development
[współpraca w regionie, innowacyjność, rozwój regionalny]
JEL: O11, O39, Q55, R11

Andrzej Miszczuk

Clusters as a Tool for Raising Tourism Competitiveness of a Region
(on the Example of the Land of Loess Gorges in Lubelskie Voivodship)

The aim of the article is to analyze a case study of a successfully developing tourism cluster, named the Land of Loess Gorges, located in the western part of Lubelskie Voivodship and consisting of 11 communes. The content of the present study consists of: (1) a synthetic description and typology of clusters, taking into account the specificity of tourism clusters; (2) an assessment of tourism potential (in the natural and cultural dimension) of the Land of Loess Gorges; (3 ) an analysis and evaluation of tourism products offered by this cluster and their impact on tourism competitiveness of the Lubelskie Voivodship.

Klastry jako narzędzie podnoszenia turystycznej konkurencyjności regionu
(na przykładzie Krainy Lessowych Wąwozów w województwie lubelskim)

Celem artykułu jest analiza studium przypadku, rozwijającego się lokalnego klastra turystycznego, noszącego nazwę Kraina Lessowych Wąwozów, zlokalizowanego w zachodniej części województwa lubelskiego, położonego na terenie 11 gmin i 3 powiatów. Na treść prezentowanego opracowania składa się: (1) syntetyczna charakterystyka oraz typologia klastrów, uwzględniające specyfikę klastrów turystycznych, (2) ocena przyrodniczego i kulturowego potencjału Krainy Lessowych Wąwozów, (3) analiza oferowanych przez ten lokalny klaster produktów turystycznych.

Keywords: touristic cluster, loess gorges, touristic products, Lubelskie Voivodship
[klaster turystyczny, lessowe wąwozy, produkty turystyczne, województwo lubelskie]
JEL: Z32

Krzysztof Kowalczyk, Roman Cieśliński

Utilization of the Hydroelectric Potential of the Pomorskie Voivodship

One of the sources of electricity used by man is water. Currently the idea of hydroelectric power plants is increasingly appreciated by local governments. Sustainable development and EU directives have required the construction of green power plants. The article outlines the energy situation of the Pomorskie Voivodship. As a result, it was found that more than half of the energy consumed in the region is produced outside its area. Considering the transmission losses, this is a disadvantage. Hydropower installations are increasingly appearing in the voivodship, but there are relatively few of them. The natural and anthropogenic conditions of more than 300 potential hydropower plants have been analyzed. Based on the conducted research, the hydroelectric potential of the voivodship was estimated and the best locations for hydropower were identified.

Wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego województwa pomorskiego

Jednym ze źródeł energii elektrycznej wykorzystywanej przez człowieka jest woda. Obecnie idea elektrowni wodnych jest coraz bardziej doceniana przez samorządy terytorialne i coraz częściej można je dostrzec w Polsce i województwie pomorskim. Idea zrównoważonego rozwoju oraz dyrektywy unijne wymogły budowę zielonych elektrowni. W artykule nakreślono sytuację energetyczną województwa pomorskiego. W efekcie ustalono, że ponad połowa energii zużytej w województwie jest produkowana poza jego obszarem. Biorąc pod uwagę straty przesyłowe jest to sytuacja niekorzystna. W województwie coraz częściej pojawiają się instalacje hydroenergetyczne, ale wciąż jest ich stosunkowo mało. Przeanalizowano uwarunkowania przyrodnicze i antropogeniczne ponad 300 potencjalnych lokalizacji hydroelektrowni. Na podstawie przeprowadzonych badań oszacowano potencjał hydroenergetyczny województwa i wskazano najlepsze lokalizacje dla elektrowni wodnych.

Keywords: energy, hydropower, ecology, hydroelectric potential estimation
[energia, elektrownie wodne, ekologia, pomiar potencjału hydroenergetycznego]
JEL: Q42

Elżbieta Inglot-Brzęk, Anna Lewandowska

Investment Climate in the Spa Municipalities. Case Studies

For the governments of individual countries and regions, actions to improve the investment climate are tools that contribute to new production and service investments, and thus to economic development. The investment climate is the result of many components. The aim of this article is to analyze the individual components of the investment climate on the example of three spa and tourist municipalities: Krasnobród, Solec Zdrój and Rymanów. The analysis provides the basis for conclusions on the desired action of local and regional authorities to improve the situation. The analysis presented in this article is the result of CATI and FGI research.

Klimat inwestycyjny w gminach uzdrowiskowych. Studium przypadków

Dla władz poszczególnych państw i regionów działania zmierzające do polepszania klimatu inwestycyjnego są narzędziem, które przyczynić się ma do pozyskania nowych inwestycji produkcyjnych i usługowych, a przez to do rozwoju gospodarki. Klimat inwestycyjny jest wypadkową wielu elementów składowych. Celem artykułu jest analiza poszczególnych składników klimatu inwestycyjnego na przykładzie trzech uzdrowiskowych gmin: Krasnobród, Solec Zdrój and Rymanów. Przeprowadzona analiza stanowi podstawę do sformułowania wniosków na temat pożądanych działań władz lokalnych i regionalnych na rzecz poprawy sytuacji w tej dziedzinie. Analiza prezentowana w artykule jest efektem badań CATI i FGI.

Keywords: investment climate, investment potential, regional development, spa region, entrepreneurship
[klimat inwestycyjny, potencjał inwestycyjny, rozwój regionalny, region turystyczny, przedsiębiorczość]
JEL: L26, O12, R11, R58

Paweł Więch, Dariusz Bazaliński, Zdzisława Chmiel, Józef Ratajczyk, Paweł Januszewicz, Monika Binkowska-Bury

Socio-Demographic Factors and Health-Oriented Behaviors of University Students in the Podkarpackie Region. Long-Term Prospective Research

The aim of the study was to achieve a prospective long-term evaluation of the impact of socio-demographic factors on students, and their healthy behaviors. It was a diagnostic survey employing a standardized interview questionnaire. The survey was conducted among 905 first-year students of medical and non-medical faculties (18–19 years of age), and the University of Rzeszów, and Rzeszów University of Technology. It was conducted in 2009 and repeated two years later. The rating of the behavior patterns of students was conducted in accordance with the following schedule: October 2009 – January 2010 (T1), October 2011 – January 2012 (T2). The level of healthy behaviors in 2012 increased significantly in a positive direction compared to 2009 (p < 0,001), in particular in the category: proper eating habits (p < 0,001) and preventive behaviors (p < 0,001). In 2009 men in the first year of the study had a lower level of healthy behaviors, an average of 3,63 points, than women (T1) and in 2012 of 5,42 points lower (T2). The level of healthy behaviors in 2012 increased significantly in a positive direction compared to 2009, in particular in the category: proper eating habits and preventive behaviors. Women showed more pro-health attitudes than men. The pro-health attitudes characterized by medical students was seen in a greater degree.

Czynniki socjodemograficzne a zachowania zdrowotne młodzieży akademickiej Podkarpacia. Długookresowe badanie prospektywne

Celem badań była prospektywna długookresowa ocena wpływu czynników socjodemograficznych na zachowania zdrowotne studentów. Przyjętą metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem standaryzowanego kwestionariusza wywiadu Z. Juczyńskiego. Dobór do próby badawczej był celowy. Badanie przeprowadzono wśród 905 studentów pierwszego roku kierunków medycznych i niemedycznych (18–19 lat) Uniwersytetu Rzeszowskiego i Politechniki Rzeszowskiej. Badanie zostało przeprowadzone w roku 2009 i zostało powtórzone po dwóch latach. Ocena wzorców zachowań studentów została przeprowadzona zgodnie z następującym harmonogramem: październik 2009 – styczeń 2010, październik 2011 – styczeń 2012. Poziom zachowań zdrowotnych w 2012 roku wzrósł istotnie w kierunku pozytywnym w porównaniu z rokiem 2009 w szczególności w kategorii: prawidłowe nawyki żywieniowe i zachowania profilaktyczne. Mężczyźni na pierwszym roku studiów prezentowali niższy poziom zachowań zdrowotnych (3,63 pkt w roku 2009 wobec 5,42 pkt w roku 2012) w porównaniu do kobiet. Postawą prozdrowotną charakteryzują się w większym stopniu studenci kierunków medycznych.

Keywords: health behaviors, students
[zachowania zdrowotne, studenci]
JEL: I12

Anna Dudzińska, Anna Gałecka-Drozda, Barbara Szpakowska

Using LiDAR Data to Assess the Character of Landscape
in the Suburban Zone of Poznań

The intensive development of urban agglomerations causes the need to search for new precise methods which will determine the most important features of landscape and monitor changes in suburban zones. The aim of the study was to identify, characterize and assess the structure of landscape units based on LiDAR data. The research was conducted in the village of Napachanie, Wielkopolskie Voivodship. Although the village is located in the suburban zone of Poznań, it has retained the rural character of landscape in this region, with expanses of fields, a park and palace complex and a grange. There are valuable natural elements in the village, such as forests, buffer strips, ponds and the Samica River valley. The research combined techniques of GIS analysis and the traditional method of Landscape Character Assessment (LCA). The data for analysis of the rural landscape structure were acquired from airborne laser scanning (LiDAR). They were used to identify 16 landscape units of different characters, was determined according to specific elements of landscape, scenic connections and composition. The units were visualized by means of a point cloud. The spatial model of the landscape enabled definite delimitation of individual landscape units, which supplemented field investigations. Visualizations show the most important features of landscape, such as terrain, the arrangement of tall vegetation, the number and layout of buildings. The spatial model enables initial analysis of the landscape composition, including the range of views and the degree of compactness of landscape interiors.

Wykorzystanie danych wysokościowych (LiDAR)
do oceny charakteru krajobrazu strefy podmiejskiej Poznania

Zwiększająca się dynamika zmian, które zachodzą w krajobrazie wiejskim znajdującym się w zasięgu oddziaływania wielkich aglomeracji miejskich, skłania do poszukiwania nowych precyzyjnych metod, które pozwolą na określenie najważniejszych cech krajobrazu. Celem badań było wyznaczenie, charakterystyka i ocena struktury jednostek krajobrazowych w oparciu o dane wysokościowe. Badania przeprowadzono w województwie wielkopolskim, na terenie wsi Napachanie, która mimo położenia w strefie podmiejskiej Poznania zachowała wiejski charakter krajobrazu z rozłogiem pól, założeniem parkowo-pałacowym i folwarkiem. Znajdują się tam również cenne elementy przyrodnicze w postaci lasów, zadrzewień śródpolnych, oczek wodnych czy też doliny rzeki Samicy. W pracy zostało wykorzystane połączenie technik analizy GIS z tradycyjną metodą badania krajobrazu: Landscape Character Assessment (LCA). Dane wykorzystane do analizy struktur krajobrazu wiejskiego zostały pozyskane z lotniczego skaningu laserowego (LIDAR). Na ich podstawie wydzielono 16 jednostek krajobrazowych o odmiennym charakterze, który został określony uwzględniając specyficzne elementy krajobrazu oraz powiązania widokowe i kompozycję. Wykorzystując chmurę punktów opracowano także wizualizację wyznaczonych jednostek. Model przestrzenny krajobrazu pozwolił na jednoznaczną delimitację poszczególnych jednostek krajobrazowych, będąc uzupełnieniem badań terenowych. Wizualizacje umożliwiają zobrazowanie najważniejszych cech krajobrazu — takich jak ukształtowanie terenu, układ roślinności wysokiej, ilość i rozkład zabudowy. Model przestrzenny pozwala także na wstępną analizę kompozycji krajobrazu, w postaci zasięgów widoków oraz stopnia zwartości wnętrz krajobrazowych.

Keywords: GIS, airborne laser scanning (LiDAR), Landscape Character Assessment method (LCA), suburban zone of Poznań
[GIS, lotniczy skaning laserowy (LiDAR), LCA, strefa podmiejska, Poznań]
JEL: R14

Jan Andreasik

The Architecture of the Intelligent Case-Based Reasoning Recommender System (CBR RS) Recommending Preventive/Corrective Procedures
in the Occupational Health and Safety Management System in an Enterprise

The paper presents the original architecture of the system recommending preventive/corrective procedures in the occupational health and safety management system in an enterprise: ComplianceOHS-CBR. The system consists of four modules: Module A — an ontology of the workplace OHS profile, Module B — an ontology of preventive/corrective procedure indexation OPCPI, Module C — a recording system of the monitoring process of non-compliance with the requirements of OHS, Module D — a recommending engine consistent with the CBR methodology. The essence of the approach presented in this paper is integration of the monitoring system of the analysis process of non-compliance with the requirements of OHS at the workplace (the ADONIS system was used) with the case-based reasoning process (CBR). The integration platform consists of two ontologies: an ontology of profile compliance with the workplace OHS requirements (OP-OHS) and an ontology of preventive/corrective procedure indexation (OPCPI). Both of the ontologies are presented in the Protege 5 OWL editor. Inference engines are alternatively, according to the CBR methodology, myCBR and jCOLLIBRI.

Architektura inteligentnego systemu klasy CBR RS (Case-Based Reasoning Recommender System) rekomendującego procedury zapobiegawczo-korygujące w systemie BHP przedsiębiorstwa

W pracy przedstawiono oryginalną architekturę systemu rekomendującego procedury zapobiegawczo-korygujące w systemie BHP przedsiębiorstwa: Compliance OHS-CBR. System składa się z czterech modułów: moduł A: ontologia profilu BHP stanowiska pracy, moduł B: ontologia indeksacji procedur zapobiegawczo-korygujących OIP-ZK, moduł C: system ewidencjonowania procesu monitorowania niezgodności z wymaganiami BHP, moduł D: silnik wydawania rekomendacji w metodologii CBR. Istotą podejścia prezentowanego w niniejszej pracy jest integracja systemu monitorowania procesu analizy niezgodności z wymaganiami BHP na stanowiskach pracy (zastosowano oprogramowanie ADONIS) z systemem wnioskowania z bazy przypadków CBR. Platformą integracji są dwie ontologie: ontologia profilu zgodności z wymaganiami BHP na stanowisku pracy (OP-BHP) oraz ontologia indeksacji procedur zapobiegawczo--korygujących OIP-ZK. Obydwie ontologie przedstawiono w edytorze Protege 5 języka OWL. Silnikami wnioskującymi zgodnie z metodologią CBR są alternatywnie: myCBR oraz jCOLLIBRI.

Keywords: recomme nder system, Case-Based Reasoning (CBR), OHS, monitoring process of non-compliance OHS, ontology of profile compliance OHS, OWL, Protege, ADONIS, myCBR, jCOLLIBRI
[system rekomendujący RS, wnioskowanie z bazy przypadków CBR, BHP, monitorowanie procesów niezgodności BHP, ontologia profilu zgodności BHP, OWL, Protege, ADONIS, myCBR, jCOLLIBRI]
JEL: C6, C88, J28, M54

Elżbieta Kołodziej-Wnuk

Dwellings’ Prices in the City of Lublin. Tendencies and Determinants

The price of real estate is influenced by a number of factors that provoke huge discrepancies in the prices of separate dwellings. The aim of this study is to conduct a statistical analysis of transactions of the dwellings’ prices on the secondary market in Lublin in the years 2002–2013. The focus is put on the process of transactions’ changes depending on the following criteria: date of transaction, location, technical condition and floor area of dwellings. The relations between abovementioned factors were analyzed. On the basis of the INSPIRE Directive, the data on the sales and transaction prices of 1 m2 of dwellings are presented using maps of deviations of the average price in the years 2003–2013 with the city’s division into 677 hexagons with the surface of 0,25 ha each.

Ceny mieszkań w Lublinie. Tendencje i dereminanty

Na cenę nieruchomości wpływa wiele czynników, które powodują duże rozbieżności cen samodzielnych lokali mieszkalnych. Opracowanie podejmuje analizę statystyczną transakcji cen lokali mieszkalnych z rynku wtórnego na terenie Lublina w latach 2002–2013. Zbadano kształtowanie się transakcji w zależności od: daty oddania do użytku, położenia, stanu technicznego, powierzchni. Analizie poddano relacje pomiędzy tymi czynnikami. W oparciu o dyrektywę INSPIRE przedstawiono dane sprzedaży lokali i cenę transakcyjną za 1 m2 w postaci mapy odchyleń od średniej cen w latach 2003–2013 z podziałem miasta na obszary 677 heksów o powierzchni 0,25 ha.

Keywords: housing market, transaction price, the city of Lublin
[rynek mieszkaniowy, cena transakcyjna, przestrzenne uwarunkowanie cen]
JEL: R3

Barbara Gradziuk, Piotr Gradziuk

The Impact of Renewable Energy Production on Employment

The aim of the executed research is to determine the influence of harvesting renewable energy on the labour market. Eurostat Databases provided a source of empirical data concerning the amount of produced energy. The number of the employed and the performance of the installed equipment were determined thanks to reports drafted by EurObserv’ER or International Renewable Energy Agency. The following sectors were considered: solid biofuels, biogas, liquid biofuels, geothermal, hydropower, municipal waste, solar photovoltaic, solar thermal and wind power. The research concerned 28 member states of the EU between 2009 and 2015. Such a scope was established due to significant changes on the renewable energy market triggered by the Climate and Energy Package passed by the European Parliament and the Council of the European Union. The number of the working people (directly in the enterprises operating in the field of producing raw energy materials and energy from renewable sources, as well as providing equipment and services within this field) in relation to 1 000 tonnes of oil equivalent of the primary energy obtained in particular sectors of renewable energy sources was used as the performance indicator. Panel estimation was used as means of empirical indication of relations between the variables.

Wpływ produkcji energii ze źródeł odnawialnych na poziom zatrudnienia

Celem przeprowadzonych badań było określenie wpływu pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych na rynek pracy. Źródło danych empirycznych dotyczących wielkości produkcji energii stanowiły Bazy Danych Eurostatu. Natomiast liczbę zatrudnionych i moc zainstalowanych urządzeń ustalono na podstawie raportów wydawanych przez organizację EurObserv’ER lub Międzynarodową Agencję Energii Odnawialnej (IRENA). Uwzględniono następujące sektory: biomasa stała, biogaz, biomasa płynna, geotermia, energetyka wodna, odpady komunalne, fotowoltaika, energia solarna, energetyka wiatrowa. Zakres badań obejmował 28 państw UE w latach 2009–2015. Przyjęcie takiego okresu wynikało ze znaczących zmian na rynku energii ze źródeł odnawialnych, jakie nastąpiły po przyjęciu przez Parlament Europejski i Radę UE Pakietu klimatyczno-energetycznego. Miernikiem efektów zatrudnienia była liczba pracujących (bezpośrednio w podmiotach gospodarczych zajmujących się wytwarzaniem surowców energetycznych i energii z odnawialnych źródeł, jak też w sektorach dostarczających urządzenia i świadczących usługi z tego zakresu) w odniesieniu do 1 000 toe pozyskanej energii pierwotnej w poszczególnych sektorach OZE. W celu empirycznej identyfikacji zależności między zmiennymi stosowano estymację panelową.

Keywords: renewable energy sources, employment
[odnawialne źródła energii, zatrudnienie]
JEL: O13, P18, Q42, Q54, Q58