okładka t. 16 nr 5

One of the greatest work addressing democratic society and the role of self-governance in it is “Democracy in America” by de Tocqueville. Fascinated with America, the author notes that it was the United States that became the space of a great intellectual social experiment, where new ideas or ideas that were previously considered impossible to implement became successfully implemented. The basic feature of the social system of Americans is “striving towards the essence of democracy,” what distinguishes them is equality, greater than in all other societies of the world. Tocqueville writes about their innate “passion of equality.” Analyzing the functioning of the American society, he distinguishes three types of factors affecting them: the first ones refer to environmental and economic conditions, the second group is laws — i.e., pragmatic rules for solving various problems by institutions, the third factor is human habits and customs, including ideas shaping the Americans’ way of thinking. The last factor, especially interpersonal relations based on reciprocal agreements, is considered by him the most important one determining the maintenance of democracy in the United States. In second place, when it comes to upholding the democratic system, the French author puts the American law (institutions), distinguishing among them the federal form of government, communal institutions, limiting despotism of the majority and simultaneously giving people “the taste of freedom and the art of being free,” and the specific organization of the judiciary, holding democracy in check and preventing its degeneration. As the least significant factor, he recognizes the special and unique situation in which the American people opted for Providence, so different from the situation of Europeans, plagued by wars and, at the same time, dreaming of imperial domination.

fragment artykułu
Philosophical and Legal Basis of Territorial Self-Governance

 

Spis treści

Anna Przyborowska-Klimczak

A Quarter-Century Activity of the Committee of the Regions
of the European Union

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Katarzyna Doliwa, Adam Doliwa

Philosophical and Legal Basis of Territorial Self-Governance

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Monika Kępa

Management Control and Internal Audit as Instruments for Realization of Public Tasks Performed by Territorial Local Government Units

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jarosław Kostrubiec

Status of a Voivodship Governor as an Authority Responsible for the Matters of Security and Public Order

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Wojciech Konaszczuk

Cross-Border Cooperation between Poland, Russia and Ukraine on Oil and Gas Trade — an Attempt at Reflection in the Context of Energy Security

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Arkadiusz Bereza

Participation of Legal Profession Self-Government Organizations in the Process of Law-Making

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Seroka

Sandomierskie Voivodship in the Former Poland — Political and Administrative Status

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jacek Sobczak

Legal Status of the Voivodship Marshal in the Light of Its Functions

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Edyta Całka

Oświadczenia o charakterze żywieniowym i zdrowotnym. Rozważania w świetle wyroku TSUE z 17 grudnia 2015 r. w sprawie Neptune Distribution, C-157/14

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jarosław Dudzik

Reklama żywności w prawie Unii Europejskiej

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Paulina Krukowska-Siembida

Dostęp do produktów leczniczych jako komponent prawa do zdrowia

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Krzysztof Kukuryk

Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich jako nadzwyczajny organ nadzoru nad administracją samorządową

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Jerzy Szczotka

Obrót materialnym nośnikiem utworu w perspektywie prawa rzeczowego
i prawa autorskiego

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Przemysław Telenga

O dochodzeniu odsetek ustawowych od niewypłacalnego przedsiębiorcy
po ogłoszeniu jego upadłości

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Andrzej Niezgoda

Samodzielność finansowa samorządu terytorialnego. Uwagi na tle niektórych postulatów modyfikacji systemu dochodów samorządowych

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Zbigniew Kalandyk

Territorial Changes of the Rzeszów Region — Rzeszowskie Voivodship
in the Years 1944–1998

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Tomasz Demendecki

Wniosek o wyłączenie sędziego w sprawach cywilnych.
Rozważania na tle aktualnej praktyki stosowania prawa

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

Marta Grzeszczuk

The Problems of Social Control in the Context of Forest Management Plans

streszczenie/abstract »     pełny tekst »

 

Streszczenia

Anna Przyborowska-Klimczak

A Quarter-Century Activity of the Committee
of the Regions of the European Union

The Committee of the Regions was established on the basis of the Maastricht Treaty of 7 February 1992, and began operating in March 1994. It consists of representatives of regional and local authorities who have obtained electoral mandates from the communities they represent. The number of members of the Committee was set for individual Member States and it was assumed that its composition should not exceed 350 members. The organizational structure and principles of the Committee’s operation are set out in its Rules of Procedure. The Committee is an advisory body consulted by the European Parliament, the Council and the Commission. It prepares opinions as part of obligatory, optional and own-initiative procedures. It can also adopt resolutions and prepare reports, analyses and outlook opinions. The Committee has the right to bring cases before the Court of Justice of the European Union in order to protect its prerogatives and to apply the principles of subsidiarity and proportionality.

Ćwierćwiecze działalności Komitetu Regionów Unii Europejskiej

Komitet Regionów został ustanowiony na podstawie Traktatu z Maastricht z 7 lutego 1992 r., a rozpoczął działalność w marcu 1994 r. Składa się on z przedstawicieli władz regionalnych i lokalnych, którzy uzyskali mandat wyborczy od społeczności, które reprezentują. Liczba członków Komitetu była ustalana w odniesieniu do poszczególnych państw członkowskich oraz przyjęto, że jego skład nie powinien przekroczyć 350 członków. Strukturę organizacyjną i zasady funkcjonowania Komitetu określa jego Regulamin wewnętrzny. Komitet jest organem o charakterze doradczym, konsultowanym przez Parlament Europejski, Radę i Komisję. Opracowuje on opinie w ramach procedury obligatoryjnej, fakultatywnej oraz z własnej inicjatywy. Może też uchwalać rezolucje oraz przygotowywać raporty, analizy i opinie perspektywiczne. Komitet ma prawo do wnoszenia skarg do TSUE w celu ochrony jego prerogatyw oraz w związku ze stosowaniem zasad pomocniczości i proporcjonalności.

Keywords: Committee of the Regions, European Union, opinions, decision-making process in the European Union
[Komitet Regionów, Unia Europejska, opinie, proces decyzyjny w Unii Europejskiej]
JEL: F02, K33, R1

Katarzyna Doliwa, Adam Doliwa

Philosophical and Legal Basis of Territorial Self-Governance

The subject of the article are selected philosophical and fundamental legal (i.e., systemic and constitutional, foundations of self-governance and local democracy). The authors present a general concept and the most important pragmatic function of democracy. The subject of the analysis is also the legal principle of self-governance as a systemic postulate of the democratic state ruled by law. The theoretical inspiration for the deliberations on decentralization and local democracy are the philosophical and political concepts of Ostrom and the philosophical classics: Hobbes, Montesquieu, and de Tocqueville. Self-governance and democracy, also considered from the point of view of their merits and disadvantages, have been included as a counterweight to centralism and monocentric democracy carrying a number of threats to freedom. In order to illustrate general arguments based on the method of analysis of normative and philosophical texts, the authors also use the example of American local democracy; it was chosen as a form of self-governance and local democracy in a modern sense, yet the oldest one and very well-functioning in practice. In the conclusions, the authors state what territorial self-governance is and what role it plays in the democratic system. They also emphasize that territorial self-governance, through actual decentralization of public authority, ensures democracy and secures against the transformation of monocentric democracy into a dangerous oligarchy.

Filozoficzno-prawne podstawy samorządności terytorialnej

Przedmiotem artykułu są wybrane filozoficzne i podstawowe prawne, tj. ustrojowe i konstytucyjne zasady samorządności i demokracji lokalnej. Autorzy przedstawiają ogólne pojęcie i najistotniejszą pragmatyczną funkcję demokracji. Przedmiotem analizy jest także prawna zasada samorządności jako postulat ustrojowy demokratycznego państwa prawnego. Inspiracją teoretyczną rozważań nad decentralizacją i demokracją lokalną są filozoficzne i politologiczne koncepcje Ostroma oraz klasyków: Hobbesa, Montesquieu i de Tocquevillle’a. Samorządność i demokracja lokalna, rozpatrywane także z punktu widzenia ich zalet i wad, ujęte zostały jako przeciwwaga centralizmu i niosącej za sobą szereg zagrożeń dla wolności, monocentrycznej demokracji. Autorzy w celu ilustracji wywodów ogólnych, przeprowadzonych za pomocą metody analizy tekstów normatywnych i filozoficznych, posługują się także przykładem amerykańskiej demokracji lokalnej, wybranym z tego powodu, że jest to postać samorządności i demokracji lokalnej, we współczesnym rozumieniu, najstarsza i bardzo dobrze w praktyce działająca. We wnioskach stwierdzają na czym polega samorządność terytorialna i jaką odgrywa rolę w systemie demokratycznym. Zaznaczają także, że samorządność terytorialna, poprzez rzeczywistą decentralizację władzy publicznej, zapewni demokrację i zabezpieczy przed przeradzaniem się monocentrycznej demokracji w groźną oligarchię.

Keywords: decentralization, self-governance, local democracy, political community, Ostrom, Hobbes
[decentralizacja, samorządność, demokracja lokalna, wspólnota polityczna, Ostrom, Hobbes]
JEL: H7, H83, K19, R50

Monika Kępa

Management Control and Internal Audit as Instruments for Realization of Public Tasks Performed by Territorial Local Government Units

The issue of delegating the part of public tasks, previously performed by the state, to the newly established entities of the public law became topical after the territorial self-government was introduced in Poland. Those tasks concern the satisfaction of the collective needs of communities by reaching or maintaining the certain status, in particular relating to the protection of daily or cultural needs. Those tasks are mainly realized by the units of territorial local government and the units of local government connected with them, which are the part of the public finance sector. Management control is the overall process which is closely integrated with the activity of the unit of the public finance sector and which constitutes a set of actions and events to provide the realization of the unit’s goals. The goal is the realization of the public tasks entrusted to them. The role of the internal audit is to show whether all the actions taken to ensure the realization of the goals and tasks are performed in a lawful, efficient, economical and timely manner. Management control and internal audit were created due to the necessity to establish legal conditions and instruments which enable the optimal realization of public tasks. Simultaneously, their use by the local government units which are the part of the public finance sector is not sufficient. It means the necessity of the actual implementation of the mechanisms of the management control and their independent and objective assessment by the internal audit.

Kontrola zarządcza i audyt wewnętrzny, jako instrumenty służące realizacji zadań publicznych wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego

W związku wprowadzeniem w Polsce samorządu terytorialnego zaktualizowała się problematyka przekazania nowo utworzonym podmiotom prawa publicznego części zadań publicznych wykonywanych dotychczas przez państwo. Zadania te dotyczą realizacji zbiorowych potrzeb społeczności, poprzez osiąganie lub utrzymanie określonego stanu, zwłaszcza w zakresie ochrony, potrzeb bytowych czy kulturalnych. Realizowane są one przez jednostki samorządu terytorialnego oraz powiązane z nimi jednostki samorządowe wchodzące w skład sektora finansów publicznych. Kontrola zarządcza to zintegrowany z działalnością jednostki sektora finansów publicznych całościowy proces stanowiący zespół działań i zdarzeń ukierunkowanych na zapewnienie osiągania celów jednostki. Cel ten stanowi realizacja powierzonych im zadań o charakterze publicznym. Rolą audytu wewnętrznego jest ukazanie czy ogół działań podejmowanych dla zapewnienia wypełnienia celów i zadań zrealizowany jest w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. Kontrola zarządcza oraz audyt wewnętrzny zostały skonstruowane z uwagi na konieczność stworzenia prawnych warunków i narzędzi, które umożliwią optymalną realizację zadań publicznych. Jednocześnie ich wykorzystanie przez jednostki samorządowe zaliczane do sektora finansów publicznych jest niewystarczające. Oznacza to konieczność rzeczywistego wdrożenia mechanizmów kontroli zarządczej oraz ich niezależnej i obiektywnej oceny przez audyt wewnętrzny.

Keywords: territorial local government, units of the public finance sector, public tasks, management control, internal audit
[jednostki samorządu terytorialnego, jednostki sektora finansów publicznych, zadania publiczne, kontrola zarządcza, audyt wewnętrzny]
JEL: H7, H83, M42, R51, R58

Jarosław Kostrubiec

Status of a Voivodship Governor as an Authority Responsible for the Matters of Security and Public Order

The purpose of the article is to present the legal status of a voivodship governor in Poland within the area of security and public order. The representative of the Council of Ministers in a voivodship performs a managerial and coordination functions in matters of security and public order, the aim of which is to meet the needs in this respect more effectively. The analysis of the legal situation in this respect leads to the conclusion that a voivodship governor as a local authority performs a wide range of responsibilities to protect security and ensure public order. The author of the article argues that a voivodship governor to carry out such tasks, the legislature has equipped this body with many powers, sometimes entailing sanctions for the entities to which these tasks are directed, and therefore they must be applied not only with caution, but above all within the limits of law to avoid any abuse in that field.

Status wojewody jako organu właściwego w sprawach bezpieczeństwa
i porządku publicznego

Celem artykułu jest określenie statusu prawnego wojewody w Polsce w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wojewoda jako przedstawiciel Rady Ministrów w sprawach bezpieczeństwa i porządku publicznego pełni funkcję kierowniczą i koordynacyjną, której celem jest skuteczniejsze zaspokajanie potrzeb w tym zakresie. Analiza stanu prawnego w powyższym zakresie prowadzi do wniosku, że wojewoda jako organ terenowy wykonuje szeroki wachlarz zadań, które mają chronić bezpieczeństwo i zapewniać porządek publiczny. Autor artykułu stawia tezę, że w celu realizacji tego rodzaju zadań ustawodawca wyposażył wojewodę w kompetencje, niekiedy o charakterze dolegliwym dla podmiotów, w stosunku do których są one kierowane, w związku z czym muszą być one stosowane nie tylko z rozwagą, ale przede wszystkim w granicach przewidzianych prawem, by nie dochodziło na tej płaszczyźnie do nadużyć.

Keywords: voivodship governor, security, public order
[wojewoda, bezpieczeństwo, porządek publiczny]
JEL: H83, R5

Wojciech Konaszczuk

Cross-Border Cooperation between Poland, Russia and Ukraine on Oil and Gas Trade — an Attempt at Reflection in the Context of Energy Security

The issue of supplies of raw materials in the form of crude oil and natural gas to the European Union, including Poland, is a complex and problematic one. Changes in the geopolitics of the end of the 1990s within Europe caused the necessity of changes in international agreements concerning oil and natural gas trade among their parties — EU countries. The simultaneous independence of Ukraine as a state entity from Russia caused complications not only of a political but also of an economic nature. The aim of the article is to present the author’s view on the complexities of crude oil and natural gas trading between Poland, Russia and Ukraine and an attempt at analysis. The legal-dogmatic and statistical methods made it possible to identify important conclusions for the future, the most important of which include: the need to renegotiate bilateral agreements between Russia and Poland, the need to renegotiate bilateral agreements between Poland and Ukraine, and the need to develop a common EU position within the security policy of this international organization (i.e., the European Union).

Transgraniczna współpraca pomiędzy Polską, Rosją i Ukrainą
w obrocie ropą naftową i gazem — próba refleksji
w kontekście bezpieczeństwa energetycznego

Problematyka dostaw surowców w postaci ropy naftowej i gazu ziemnego do Unii Europejskej, w tym Polski należy do zagadnień złożonych i problematycznych. Zmiany w geopolityce końca lat dziewięćdziesiątych w obrębie Europy spowodowały konieczność zmian w umowach międzynarodowych w zakresie obrotu ropą i gazem ziemnym wśród ich stron-państw UE. Jednoczesne uniezależnienie się Ukrainy jako podmiotu państwowego od Rosji spowodowało komplikacje nie tylko natury politycznej ale także gospodarczej. Celem artykułu jest przedstawienie poglądu Autora na zawiłości obrotu ropą naftową i gazem ziemnym pomiędzy Polską, Rosją i Ukrainą i próba analizy. Metoda prawno-dogmatyczna i statystyczna pozwoliły na określenie istotnych wniosków na przyszłość spośród których do najważniejszych należy zaliczyć: konieczność renegocjacji umów dwustronnych pomiędzy Rosją i Polską, konieczność renegocjacji umów dwustronnych pomiędzy Polską i Ukrainą, potrzeba wypracowania wspólnego stanowiska UE w ramach polityki bezpieczeństwa tej organizacji międzynarodowej, tj. Unii Europejskej.

Keywords: gas transmission, oil transmission, restrictions on gas trade, restrictions on oil trade, Russia, Ukraine, Poland, cross-border trade in energy carriers
[przesył gazu, przesył ropy naftowej, ograniczenia obrotu gazem, ograniczenia obrotu ropą, Rosja, Ukraina, Polska, transgraniczny obrót nośnikami energii]
JEL: F02, F15, F42, K32, Q4

Arkadiusz Bereza

Participation of Legal Profession Self-Government Organizations
in the Process of Law-Making

Self-governments of legal professionals give their opinions on draft legal acts as part of public consultations and cooperation with the Minister of Justice, based on statutory delegation. The most active in this respect is the self-governments of attorneys-at-law and advocates, to which drafts of all legal acts are being sent. To this end, specialized agencies have been created in these organizations, which carry out the statutory task of self-governments of legal professions to provide opinions on draft legal acts. Since 2016, comments on drafts submitted by legal profession self-governments have rarely been taken into account, and sometimes there is even no evidence for a more profound analysis thereof. This means that there is no reliable consultation, which undoubtedly affects the quality of law. This is the result of a fast and too much simplified legislative process that dominated the period of 2016–2018.

Udział samorządów prawniczych w procesie stanowienia prawa

Samorządy prawnicze opiniują projekty aktów prawnych w ramach przeprowadzanych konsultacji społecznych oraz współdziałania — opartego na delegacji ustawowej — z Ministrem Sprawiedliwości. Największą aktywność w tym zakresie przejawia samorząd radców prawnych i adwokatura, do których przesyłane są projekty wszystkich aktów prawnych. W celu ich opiniowania zostały w samorządach prawniczych utworzone wyspecjalizowane agendy realizujące to zadanie ustawowe. Od 2016 r., zgłaszane przez samorządy prawnicze uwagi do projektów są rzadko uwzględniane w procesie legislacyjnym, a niekiedy brak jest dowodów na ich pogłębioną analizę. Oznacza to brak rzetelnych konsultacji, co niewątpliwie wpływa na jakość tworzonego prawa. Jest to skutek szybkiego i nadmiernie uproszczonego procesu legislacyjnego dominującego w latach 2016–2018.

Keywords: self-government of attorneys-at-law, self-government of advocates, Sejm, legislation, public consultation
[samorząd radców prawnych, adwokatura, Sejm, ustawodawstwo, konsultacje społeczne]
JEL: K4

Krzysztof Seroka

Sandomierskie Voivodship in the Former Poland — 
Political and Administrative Status

The Sandomierskie Voivodship existed on the administrative map of Poland from the 14th century until the fall of the Polish-Lithuanian Commonwealth at the end of the 18th century. Its genesis is connected with the times of the early Piast monarchy and the importance of the city of Sandomierz as one of the main seats of the Kingdom of Poland (sedes Regni principales) already defined in the oldest Polish Chronicles by Gallus Anonymus. Sandomierz’s relations with Krakow during the division of the state into districts (1138–1310) and support granted to the Piasts in the struggle for the unification of the state raised the province of Sandomierz to the rank of the voivodship, with all the constituent elements of the voivodship as an administrative unit of the nobility’s self-government. This study draws attention to the role of historical factors in obtaining a high position in the hierarchy of pre-partition Poland by the Sandomierskie Voivodship. In particular, the role of this voivodship is visible in the light of formal and legal sources, documents and royal seals as well as the place of the Sandomierz’s dignitaries in the former state ceremonial. The dusk of the significance of the Sandomierskie Voivodship was triggered by the reign of rulers of the Jagiellon dynasty in Poland. The shift of the state borders to the east after the unification of Poland and Lithuania weakened the former meaning of Sandomierz as the main gate leading from Poland to the east. After Poland regained its independence in 1918, the concept of the continuation of the voivodship with the capital in Sandomierz was developed. These plans were interrupted by the outbreak of World War II and the Polish state did not resume them.

Województwo sandomierskie w dawnej Polsce —
status ustrojowo-administracyjny

Województwo sandomierskie na mapie administracyjnej Polski istniało od XIV w. do upadku Rzeczypospolitej w końcu XVIII w. Jego geneza wiąże się z czasami monarchii wczesnopiastowskiej i znaczeniem miasta Sandomierza jako jednej z głównych siedzib Królestwa Polskiego (łac. sedes Regni principales) określonym już w najstarszej polskiej kronice Galla Anonima. Związki Sandomierza z Krakowem w okresie podziału państwa na dzielnice (1138–1310 r.) oraz wsparcie udzielone Piastom w walce o zjednoczenie państwa wyniosły prowincję sandomierską do rangi województwa, ze wszystkimi znamionami ustrojowymi województwa jako jednostki administracyjnej samorządu szlacheckiego. Niniejsze opracowanie zwraca uwagę na rolę czynników historycznych w uzyskaniu przez województwo sandomierskie wysokiej pozycji w hierarchii ziem Polski przedrozbiorowej. W szczególności rola tego województwa widoczna jest w świetle źródeł formalnoprawnych, dokumentów i pieczęci królewskich oraz miejsca dostojników sandomierskich w dawnym ceremoniale państwowym. Zmierzch znaczenia województwa sandomierskiego zapoczątkowały czasy panowania w Polsce władców z dynastii Jagiellonów. Przesunięcie granic państwa na wschód po uniach Polski z Litwą osłabiło dawne znaczenie Sandomierza jako głównej bramy prowadzącej z Polski na wschód. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. opracowana była koncepcja kontynuacji województwa ze stolicą w Sandomierzu. Plany te przerwał wybuch II wojny światowej i już do nich państwo polskie nie powróciło.

Keywords: Sandomierz, Sandomierskie Voivodship, history of administration, local government
[Sandomierz, województwo sandomierskie, historia administracji, samorząd terytorialny]
JEL: K23, N93, N94

Jacek Sobczak

Legal Status of the Voivodship Marshal in the Light of Its Functions

The legal status of the voivodship marshal is determined by a number of conditions. The most important are functions and powers vested in this authority under the Act on the voivodship government, other laws and provisions of secondary legislation. The analysis of these regulations determines the strong legal position of the voivodship marshal, which allow for including this authority in the category of local government bodies, even though the Constitution and the Act on the voivodship government mention only the voivodship assembly and the voivodship board as local government authorities. The independent, managerial powers in the voivodship board, and in particular the right to issue administrative decisions in individual cases, frame this institution as a monocratic authority. This conclusion allows putting forward a proposal concerning direct election of this authority by the inhabitants of the voivodship.

Status prawny marszałka województwa
w świetle realizowanych przez niego funkcji

O statusie prawnym marszałka województwa decyduje szereg uwarunkowań. Do najważniejszych należą zadania i uprawnienia, jakie posiada on na gruncie ustawy o samorządzie województwa, innych ustaw oraz przepisów wykonawczych. Analiza tych uregulowań przesądza o silnej pozycji prawnej marszałka województwa. Zadania, które on realizuje, pozwalają zaliczyć tę funkcję do organów samorządu, pomimo że Konstytucja i ustawa o samorządzie województwa wymieniają wyłącznie sejmik województwa i zarząd województwa jako organy samorządu. Samodzielne, kierownicze uprawnienia w zarządzie, a w szczególności prawo do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych, kształtują tę instytucję jako organ monokratyczny. De lege ferenda pozwala to postawić postulat dotyczący bezpośredniego wyboru tego organu przez mieszkańców województwa.

Keywords: the voivodship marshal, body of local government, functions of the voivodship government, voivodship government, voivodship board, managerial function
[marszałek województwa, organ samorządu, zadania województwa, samorząd województwa, zarząd województwa, funkcja kierownicza]
JEL: H83, K23

Edyta Całka

Oświadczenia o charakterze żywieniowym i zdrowotnym. Rozważania w świetle wyroku TSUE z 17 grudnia 2015 r. w sprawie Neptune Distribution, C-157/14

W świetle prawa Unii Europejskiej środki spożywcze mogą być etykietowane i reklamowane z wykorzystaniem oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych. Ogólne przepisy dotyczące oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych żywności są zawarte w rozporządzeniu nr 1924/2006. Jednakże, zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Neptune Distribution, C-157/14, w odniesieniu do oświadczeń wykorzystywanych w etykietowaniu naturalnych wód mineralnych podstawowe znaczenie ma dyrektywa 2008/54/WE. Ustanawia ona szczegółowe przepisy dotyczące stosowania oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych wód butelkowanych, w tym oświadczeń dotyczących niskiej zawartości sodu lub soli w wodzie.

Nutritional and Health Claims. Considerations in Light of the CJEU Judgment of 17 December 2015 in the Case of Neptune Distribution, C-157/14

In accordance with European Union law foodstuffs can be labelled and advertised bearing nutrition and health claims. General provisions relating to nutrition and health claims made on foods are contained in Regulation No 1924/2006. However, according to the judgment of the Court of Justice of the European Union in Neptune Distribution, C-157/14, as regards the claims of natural mineral water Directive 2008/54/EC is of fundamental importance. It lays down specific provisions concerning the use of nutrition and health claims made on bottled water, including claims which concern low sodium or salt content in water.

Keywords: prawo Unii Europejskiej, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozporządzenie nr 1924/2006, dyrektywa 2009/54/WE, etykietowanie żywności, etykietowanie naturalnych wód mineralnych, oświadczenia żywieniowe i zdrowotne, zawartość sodu lub soli w naturalnej wodzie mineralnej
[European Union law, case law of the Court of Justice of the European Union, Regulation No 1924/2006, Directive 2009/54/E, labelling of foodstuffs, labelling of natural mineral waters, nutrition and health claims, sodium or salt content of natural mineral water]
JEL: K13, K32, K33, L66, M3, Q18

Jarosław Dudzik

Reklama żywności w prawie Unii Europejskiej

Reklama żywności stanowi od zawsze istotny element rynku rozwiniętego państwa. Wynika to zarówno z powszechności działań marketingowych, które dotyczą żywności, jak również ze znaczenia tej metody przekazywania informacji o towarach tego rodzaju. W ostatnich latach dokonała się istotna zmiana dotycząca prawnej regulacji reklamy żywności. Polega ona na przeniesieniu ciężaru regulacji prawnej tej problematyki z prawa krajowego na prawo Unii Europejskiej. Nastąpiło to wraz z wejściem w życie rozporządzenia nr 1169/11. Powołane rozporządzenie zastąpiło i tym samym ujednoliciło regulacje prawne państw członkowskim w obszarze szeroko rozumianego informowania o żywności. Zmiana ta wywołała pytania o relacje między rozporządzeniem nr 1169/11 oraz przepisami prawa krajowego dotyczącymi ogólnie reklamy. Niniejsza publikacja dotyczy przede wszystkim tej kwestii. W następstwie przeprowadzonej analizy należy postawić wniosek, iż wraz z wejściem w życie rozporządzenia nr 1169/11 nastąpiła pełna unifikacja regulacji prawnej reklamy żywności. Dotyczy to również prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz prawa o nieuczciwych praktykach rynkowych.

Food Advertising in EU Law

Food advertising has always been an important element of the developed market. This results both from the universality of marketing activities that concern food, as well as from the importance of this method of providing information about these goods. In recent years, a significant change has been made regarding the legal regulation of food advertising. It involves transferring the body of legal regulation of this issue from national law to the law of the European Union. This took place with the entry into force of Regulation 1169/11. The cited regulation replaced and thus harmonized legal provisions of the Member States in the area of broadly understood food information. This change raised questions about the relationship between Regulation 1169/11 and national law on advertising in general. This publication is primarily about this matter. Following the analysis, it should be concluded that with the entry into force of Regulation No. 1169/11, the legal regulation of food advertising has been fully unified. This also applies to the law on combating unfair competition and the law on unfair market practices.

Keywords: informacja o żywności, reklama, żywność, oznakowanie, prawo UE, rozporządzenie, prawo krajowe
[food information, advertising, food, labelling, EU law, regulation, national law]
JEL: K13, K33, L66, M3, Q18

Paulina Krukowska-Siembida

Dostęp do produktów leczniczych jako komponent prawa do zdrowia

W literaturze przedmiotu podkreśla się często, że trudno byłoby znaleźć bardziej niedookreślone prawo człowieka aniżeli prawo do zdrowia, którego treść początkowo ukształtowana jako norma zwyczajowa, następnie uszczegółowiona została w wielu normach traktatowych. Przedmiotem niniejszego artykułu będzie po pierwsze próba scharakteryzowania prawa do zdrowia w oparciu o najważniejsze umowy prawa międzynarodowego oraz po drugie próba ustalenia, co obejmuje to prawo. Konkretyzując zakres przedmiotowy omawianego prawa, pojawia się koncepcja „podstawowych zobowiązań” państw, do których należy między innymi dostęp do produktów leczniczych. Instytucją nierozerwalnie związaną z obrotem produktami w Unii Europejskiej jest handel równoległy, którego głównym mechanizmem napędzającym jest różnica cenowa tych samych produktów w różnych krajach Wspólnoty. Problematyka importu równoległego jest szczególnie ważna ze względu na jego rolę w kształtowaniu dostępu do produktów leczniczych.

Access to Medicinal Products as a Component of the Right to Health

In the research concerning this subject it is often emphasized that it would be difficult to find a more undefined human right than the right to health, the content of which was initially shaped as a customary standard, then it was specified in numerous Treaty norms. The scope of this article is, firstly, the attempt to characterize the right to health based on the most important international law agreements and, secondly, the attempt to determine what this right comprises. While specifying the material scope of the discussed right, the concept of “basic obligations” of states emerges, including access to medicinal products, among others. The institution inherent in trade in products in the European Union is parallel trade, whose main driving force is the price difference of the same products in different countries of the Community. The issue of parallel import is particularly important because of its role in shaping access to medicinal products.

Keywords: prawo do zdrowia, import równoległy, produkt leczniczy, soft law
[right to health, parallel import, medicinal product, soft law]
JEL: I1, K32, K33

Krzysztof Kukuryk

Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich
jako nadzwyczajny organ nadzoru nad administracją samorządową

Ustawą z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa utworzona została Komisja ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Komisja powołana została do kontroli ogółu decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Kompetencje komisji stanowią istotny wyłom od ogólnej zasady postępowania administracyjnego zakładającej stabilność decyzji ostatecznych. Komisja ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich jako organ administracji publicznej stojący na straży interesu publicznego w zakresie postępowań w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich jest organem nie tylko kontrolnym, ale i nadzorczym, posiadającym uprawnienia do władczego wkraczania w sferę samodzielności prawnej jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola Komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich jest kontrolą szczególną. Z uwagi na sposób powoływania członków z jednej strony stanowi element kontroli parlamentarnej. Większość członków Komisji jest bowiem powoływana i odwoływana przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Z drugiej strony zakres kompetencji Komisji, zakres przedmiotowy nadzoru oraz tryb postępowania pozwalają na umieszczenie jej w systemie organów władzy wykonawczej.

Commission for the Reprivatization of Warsaw Real Estate as an Extraordinary Authority for the Supervision of Local Government Administration

The Act of 9 March 2017 on special principles for the legal consequences of restitution decisions regarding Warsaw real estate, issued in violation of the law, established a Commission for the reprivatization of Warsaw real estates. The commission was established to control the entire reprivatization decisions regarding Warsaw real estate, issued on the basis of the decree of October 26, 1945 on the ownership and use of land in the area of the capital city of Warsaw. The competences of the commission constitute an important breach from the general principle of administrative proceedings that assumes the stability of final decisions. The commission for the reprivatization of Warsaw real estate as a public administration body guarding the public interest in proceedings regarding the issuing of reprivatization decisions regarding Warsaw real estate is not only a control but also a supervisory body with the authority to enter the sphere of legal independence of self-government. The control of the Commission for the reprivatization of Warsaw real estate is a special control. Due to the manner of appointing members on the one hand, it is an element of parliamentary control. Most members of the Commission are appointed and dismissed by the Sejm of the Republic of Poland. On the other hand, the scope of the Commission's competences, the scope of the subject of supervision and the course of proceedings allow it to be placed in the system of executive authorities.

Keywords: reprywatyzacja, kontrola, nadzór, Komisja ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, postępowanie administracyjne
[reprivatization, control, supervision, Commission for the reprivatization of Warsaw real estate, administrative proceedings]
JEL: K11, K23, K42

Jerzy Szczotka

Obrót materialnym nośnikiem utworu w perspektywie prawa rzeczowego
i prawa autorskiego

Artykuł dotyczy problematyki obrotu materialnym nośnikiem utworu w perspektywie prawa rzeczowego i prawa autorskiego. Nośnik, o jakim mowa, jest rzeczą ruchomą, co oznacza, że obrót nim mieści się w domenie podmiotowego prawa własności. Właściciel takiego przedmiotu ma „suwerenne” prawo przeniesienia (wyzbycia się) jego własności poprzez sprzedaż, zamianę lub darowiznę, może także swobodnie go wynająć lub użyczyć. Z drugiej wszakże strony, nośnik utworu posiada szczególny status prawny za sprawą uprawnień autorskich, jakie ustawodawca przyznaje twórcy dzieła (dobra niematerialnego) ucieleśnionego w tym przedmiocie. Autorowi przysługuje wyłączne prawo do wszelkich form rozpowszechniania utworu, obejmujące także sprzedaż, zamianę i darowiznę egzemplarza oraz przekazania go do używania w drodze najmu lub użyczenia. W tej sytuacji dochodzi do kolizji dwóch praw podmiotowych bezwzględnych — prawa własności rzeczy i prawa autorskiego do doba niematerialnego (utworu), którego rzecz jest nośnikiem. Usunięciu tej kolizji służyć ma ustawowa instytucja wyczerpania prawa autora do wprowadzania egzemplarza utworu do obrotu. W jej efekcie pierwsza, legalna (za zgodą autora) sprzedaż (zamiana, darowizna) takiego egzemplarza (książki, płyty, fotografii, rzeźby, obrazu malarskiego) na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego sprawia, że dalszy obrót takim nośnikiem jest swobodny — nie wymaga zezwolenia podmiotu praw autorskich. Nie dotyczy to jednak najmu i użyczenia — są one nadal objęte prawami twórcy utworu. Wyjątkiem od reguły wyczerpania prawa jest normatywna instytucja droit de suite zapewniająca twórcy prawo do wynagrodzenia z tytułu zawodowej odsprzedaży oryginalnego egzemplarza jego utworu, wprowadzonego wcześniej legalnie do obrotu i objętego przez to skutkami wyczerpania prawa.

Trading in the Material Carrier of the Work in the Perspective of
Property Law and Copyright

The article deals with the issues of substantive turnover of a work in the perspective of property law and copyright. The carrier in question is a movable thing, which means that its turnover falls within the domain of the subject right of ownership. The owner of such an item has a “sovereign” right to transfer (dispose of) his property by selling, exchanging or donating, he can also rent or lend it freely. On the other hand, the carrier of the work has a special legal status due to author’s rights, which the legislator grants to the creator of the work (non-material good) embodied in this subject. The author has the exclusive right to all forms of distribution of the work, including also the sale, exchange and donation of the copy and transferring it to be used by rental or lending. In this situation, there is a collision of two subjective absolute rights — the right of ownership of things and copyright to an intangible property (work), whose carrier is a thing. The statutory institution of exhausting the author’s right to place a copy of the work on the market enables to avoid this collision. As a result, the first legal (with the consent of the author) sale (exchange, donation) of such a copy (book, album, photography, sculpture, painting) on the territory of the European Economic Area makes further trading with respect of such a carrier free — it does not require the subject’s authorization of copyright. However, this does not apply to rental and lending — they are still covered by the rights of the creator of the work. The exception to the rule of exhaustion is the normative institution of droit de suite, which provides the creator with the right to remuneration for the professional resale of the original copy of his work, previously legally placed on the market and covered by the consequences of exhaustion.

Keywords: egzemplarz utworu, własność egzemplarza utworu, autorskie prawa majątkowe, wprowadzenie egzemplarza utworu do obrotu, wyczerpania prawa autorskiego, najem i użyczenie egzemplarza utworu, droit de suite
[ownership of a copy of the work, proprietary property rights, placing a copy of the work on the market, exhaustion of copyright, renting and lending a copy of the work, droit de suite]
JEL: K11

Przemysław Telenga

O dochodzeniu odsetek ustawowych od niewypłacalnego przedsiębiorcy
po ogłoszeniu jego upadłości

Artykuł omawia dostrzeżony w literaturze i orzecznictwie problem dochodzenia odsetek ustawowych przysługujących wierzycielowi co do roszczeń pieniężnych w stosunku do dłużnika, co do którego sąd ogłosił jego upadłość. Celem artykułu jest zaprezentowanie poglądów odnotowanych w literaturze i judykaturze co do możliwości i trybu dochodzenia odsetek ustawowych od niewypłacalnego dłużnika w polskim prawie. Autor preferuje metodę dogmatyczną i historyczną jako najwłaściwsze do rozwiązania problemu de lege lata. W konkluzji autor stwierdza, że dopuszczalne jest prowadzenie procesu jednakże w części odnoszącej się do powództwa o zasądzenie odsetek ustawowych (za okres od dnia ogłoszenia upadłości) od wierzytelności, które są dochodzone i zaspokajane w trybie zgłoszenia do masy upadłości.

About the Claiming the Statutory Interest against an Insolvent Entrepreneur after Declaration of His Bankruptcy

Discussing the problems noticed in the legal doctrine and the judicature, the author refers to the problem of claiming the statutory interest of monetary claims against an insolvent entrepreneur after judicial declaration of his bankruptcy. The aim of this article is to present the views of contemporary representatives of the juridical doctrine and judiciaries about the possibilities and methods of claiming the statutory interest against an insolvent entrepreneur in the Polish legal system. The author prefers dogmatic and historical methods to solve the above mentioned problem de lege lata. In conclusion, the author states that it is admissible to conduct a lawsuit, but only partially, when it refers to a lawsuit for the awarding of the interest dues (for the period of time from the creditors’ insolvency is declared) on a creditors’ sums which are seeking and satisfied in the insolvency proceedings.

Keywords: postępowanie upadłościowe, prawo upadłościowe, ogłoszenie upadłości, wpływ ogłoszenia upadłości na postępowanie cywilne, upadły dłużnik, odsetki ustawowe
[insolvency proceedings, bankruptcy law, declaration of insolvency, impact of declaration of insolvency on civil litigation, bankrupt debtor, statutory interest]
JEL: G33, K23

Andrzej Niezgoda

Samodzielność finansowa samorządu terytorialnego. Uwagi na tle niektórych postulatów modyfikacji systemu dochodów samorządowych

Artykuł dotyczy problematyki podziału dochodów publicznych między administrację rządową i jednostki samorządu terytorialnego. Utworzenie jednostek samorządu terytorialnego jako podmiotów administracji publicznej wymaga zapewnienia im odpowiednich środków finansowych umożliwiających realizację zadań. Środki te samorząd otrzymuje w wyniku podziału dochodów publicznych między administrację rządową i jednostki samorządu. Jego efektem jest system dochodów samorządowych obejmujący dochody własne, subwencję ogólną i dotacje celowe z budżetu państwa, którego ramy prawne wyznacza Konstytucja i Europejska Karta Samorządu Lokalnego. Jednym z podstawowych czynników kształtujących rozwiązania prawne w tym zakresie jest pozycja ustrojowa jednostek samorządu, będących samodzielnymi, tj. niepodporządkowanymi hierarchicznie administracji rządowej, podmiotami wykonującymi zadania publiczne. Celem artykułu jest ocena propozycji zniesienia ograniczeń kompetencji samorządu w zakresie kształtowania stawek podatków lokalnych oraz zwiększenia poziomu finansowania samorządu z budżetu państwa. Analiza tych propozycji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego prowadzi do wniosku, że obie wskazane wyżej propozycje nie mieszczą się w ramach prawnych wyznaczonych przepisami Konstytucji oraz Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Ponadto realizacja drugiej z nich wiązałaby się z ograniczeniem samodzielności samorządu, podważając jego pozycję ustrojową.

Financial Autonomy of Local Authority. Remarks in the Context of
Certain Proposals of Modification of the Local Government’s Income

The article deals with the issue of breakdown of public income between central government's administration and the units of local authority. Creating units of local authority as a subject of public administration requires providing them with adequate financial resources that enable them to fulfill their task. These resources are given to local authority as a result of the breakdown of public income between central government's administration and the units of local authority. As a result, we receive the system of local authority's income that includes own revenue, general subsidy and purpose subsidies that come from state income that is regulated by Constitution and European Charter of Self-Government. One of the most basic factors that shape legal resolutions of the units of local authority that are autonomous subjects that fulfill certain public tasks (i.e., not hierarchically subjected to the central government’s administration, is their economic position). The aim of the article is the evaluation of the limitation to local authority's competence of deciding on the matter of the rate of local taxation and increasing the level of subsiding self-government by central government. The analysis of both of these proposals in the light of jurisprudence of Constitutional Tribunal leads to the conclusion that they do not go in line with the legal limits of Constitution and European Charter of Self-Government. What is more, the second one, if carried out, would mean limitation of autonomy of self-government and questioning of its economic position.

Keywords: samodzielność finansowa samorządu, zasada odpowiedniości (proporcjonalności), dochody własne, stawki podatków lokalnych, procedury wyrównawcze, dotacje celowe
[financial autonomy of local authority, the rule of adequacy (proportionality), own revenue, rate of local taxation, compensatory procedures, purpose subsidy]
JEL: H7, K23, R5

Zbigniew Kalandyk

Territorial Changes of the Rzeszów Region — Rzeszowskie Voivodship
in the Years 1944–1998

The article presents the territorial changes of the Rzeszowskie Voivodship in the years 1944–1998, which were frequent in this period. Initially, the reason was uncertainty about the final shape of the eastern Polish border, later changes occurred as a result of exchange of sections of borderland territories with the USSR, correction of borders with neighboring provinces and finally reforms of the administrative divisions of the state of 1975 and 1998.

Zmiany terytorialne Rzeszowszczyzny — województwa rzeszowskiego
w latach 1944–1998

W artykule przedstawiono zmiany terytorialne województwa rzeszowskiego w latach 1944–1998, które były w tym okresie częste. Początkowo przyczyną była niepewność co do ostatecznego kształtu wschodniej granicy Polski, później zmiany następowały w wyniku wymiany odcinków terytoriów nadgranicznych z ZSRR, korekty granic z sąsiednimi województwami i ostatecznie reformami podziału administracyjnego państwa z lat 1975 i 1998.

Keywords: territorial changes, Rzeszowskie Voivodship, poviat, commune
[zmiany terytorialne, województwo rzeszowskie, powiat, gmina]
JEL: H77, H83, K23, N94

Tomasz Demendecki

Wniosek o wyłączenie sędziego w sprawach cywilnych.
Rozważania na tle aktualnej praktyki stosowania prawa

Do autonomicznych, podstawowych praw i wolności każdego podmiotu zalicza się tradycyjnie prawo do sądu. Jego poprawna realizacja jest uzależniona od zapewnienia dostępu do sądu obiektywnego i sprawiedliwego, w którym cały skład orzekający i poszczególni jego członkowie są bezstronni i obiektywni, korzystając z zasady niezawisłości. Do podstawowych gwarancji procesowych niezawisłości sędziowskiej w każdym postępowaniu sądowym zaliczana jest także instytucja wyłączenia sędziego, w odniesieniu do postępowania cywilnego unormowana w przepisach art. 48 i n. k.p.c.; zasadniczo konstruowana w dwojakim ujęciu, jako wyłączenie następujące z mocy ustawy oraz na żądanie samego sędziego lub strony/uczestnika postępowania. Celem badawczym postawionym przez Autora niniejszego opracowania pozostaje ustalenie, czy wniosek o wyłączenie sędziego, o którym mowa w ustawie Kodeks postępowania cywilnego, może stanowić podstawę wyłączenia określonej grupy sędziów lub wszystkich sędziów danego sądu in abstracto. Rozważania te oparte są przede wszystkim na analizie orzecznictwa oraz poglądów doktryny. W procedurze cywilnej ustawodawca nie unormował instytucji „wyłączenia sądu”; można jedynie domagać się wyłączenia indywidualnego sędziego z powodu okoliczności uzasadniającej wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 49 k.p.c.). Ponadto de lege lata przyjąć należy, że wniosek o wyłączenie sędziego może zostać skutecznie złożony tylko w stosunku do sędziego, a w składach kolegialnych — sędziów, którzy zostali wyznaczeni do rozpoznania konkretnej sprawy cywilnej. Nie może dotyczyć zaś bezpośrednio pozostałych sędziów danego sądu, gdyż nie można wyłączyć sędziego in abstracto, na przyszłość. Należy przyjąć w szczególności, że sędziowie wymienieni we wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, którzy nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy, mogą rozpoznać ten wniosek, gdyż nie dotyczy on ich bezpośrednio. Ponadto de lege ferenda konieczna wydaje się interwencja ustawodawcy, który powinien znaleźć remedium na próby obstrukcji procesowej przy wykorzystywaniu wniosków o wyłączenie sędziego. Wydaje się, że w polskim procesie cywilnym chociażby konstrukcja nadużycia prawa procesowego mogłaby w istotny sposób wpłynąć na rozwiązanie problemu wnoszenia w toku postępowań cywilnych wniosków oczywiście bezzasadnych, celowo służących przewlekaniu toczących się postępowań w sprawach cywilnych.

Exclusion of a Judge Referred to in the Act — the Code of Civil Procedure. Considerations Based on the Practice of Applying the Law

The right to court is one of the autonomous, fundamental rights and freedoms of each entity. Its correct implementation depends on ensuring access to an objective and just court, in which the whole bench and its individual members are impartial and objective, using the principle of independence. Among the basic guarantees of judicial independence in every court proceeding is the institution of exclusion of a judge, in relation to civil proceedings regulated in the provisions of art. 48 Code Civ.; fundamentally constructed in two ways, as the exclusion following from the law and at the request of the judge or party/participant in the proceedings. The research goal set by the author of this study remains to determine whether the request to exclude the judge referred to in the Act, the Code of Civil Procedure may be the basis for excluding a specific group of judges or all judges of a given court in abstracto. These considerations are based primarily on the analysis of jurisprudence and doctrinal views. In the civil procedure, the legislator did not regulate the institution of the “exclusion of the court,” only the individual judge can be excluded because of circumstances justifying the impartiality of the judge in the case (Article 49 of the Code Civ.). Besides it should be acknowledged de lege lata that the motion to exclude a judge may be effectively filed only with respect to the judge or judges who have been appointed to hear a particular civil case. It cannot directly affect the other judges of the court, because the judge cannot be excluded in abstracto for the future. In particular it should be acknowledged that the judges mentioned in the motion concerning exclusion of all the judges of a given court — those who had not been appointed to hear a particular case — can examine this motion as it does not concern them directly. In addition, de lege ferenda intervention by the legislator seems necessary. The legislator should find a remedy for attempts to obstruct trial by means of the use of motions to exclude a judge. It seems that in the Polish civil process even the construction of an abuse of procedural law could significantly affect the solution of the problem of filing, in civil proceedings, unreasonable motions that are deliberately intended to delay the ongoing civil proceedings.

Keywords: prawo do sądu, niezawisłość sędziowska, gwarancje procesowe niezawisłości sędziowskiej, bezstronny sąd, obiektywny sędzia, wyłączenie sędziego, wniosek o wyłączenie sędziego, „wyłączenie sądu”, nadużycie prawa procesowego, obstrukcja procesowa
[the right to court, judge independence, procedural guarantees of judicial independence, impartial court, objective judge, exclusion of a judge, motion to exclude a judge, “exclusion of court,” abuse of procedural law, process obstructing]
JEL: K1, K41

Marta Grzeszczuk

The Problems of Social Control in the Context of Forest Management Plans

Obligations to protect forest land form part of the obligation to protect the environment. Planning instruments are one of the most important legal institutions for protection of forests. The public administration has been equipped with competence to undertake planning activities in the field of forest management. At the same time, planning acts are among the most controversial issues. One of these is the act of forest management planning, which is a key planning instrument for forest management. The paper presents current views on the nature of forest management plans. In connection with the growing environmental awareness, more and more attention is paid to the issue of legal regulations for instruments of social control in the field of environmental protection law. The aim of this study is therefore to analyze the legal instruments enabling the implementation of social control in the field of forest management planning.

Problemy kontroli społecznej w kontekście planowania urządzenia lasów

Obowiązki ochrony gruntów leśnych stanowią część obowiązku ochrony środowiska. Jedną z najważniejszych instytucji prawnych ochrony lasów są instrumenty planistyczne. Administracja publiczna została wyposażona w kompetencje do podejmowania działań planistycznych w zakresie gospodarki leśnej. Jednocześnie akty planowania zaliczane są do jednych z najbardziej dyskusyjnych zagadnień. Do jednego z ich rodzajów należą akty planowania urządzenia lasów, które stanowią podstawowe instrumenty planistyczne gospodarki leśnej. W artykule przedstawiono aktualne poglądy co do charakteru planów urządzenia lasów. W związku z rosnąca świadomością ekologiczną zwraca się coraz większą uwagę na kwestię uregulowań prawnych instrumentów realizowania kontroli społecznej w zakresie prawa ochrony środowiska. Celem niniejszego opracowania jest więc analiza instrumentów prawnych umożliwiających realizację kontroli społecznej w zakresie planowania urządzenia lasów.

Keywords: forest management plan, social control
[plan urządzenia lasu, kontrola społeczna, gospodarka leśna]
JEL: K10, K19, K40, L52, Q23, R58